પાસપોર્ટ વિશ્વમાં મુસાફરી માટેનો અગત્યનો દસ્તાવેજ છે, જે દરેક દેશ પોતાના નાગરિકોને વિદેશ યાત્રા માટે આપે છે. દરેક દેશના પાસપોર્ટનું આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્વ તેના વિઝા-ફ્રી પ્રવેશની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે. તાજેતરમાં પ્રકાશિત હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2025 અનુસાર, ભારતીય પાસપોર્ટની નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. ભારતે છેલ્લા છ મહિનામાં 8 સ્થાનની છલાંગ લગાવી છે અને હવે તેનો દરજ્જો 85માં ક્રમેથી વધીને 77મો થયો છે.
આ સૂચકાંક વિશ્વના કુલ 227 દેશોમાં વિઝા ફ્રી, વિઝા-ઓન-અરાઇવલ અને ઈ-વિઝાની ઉપલબ્ધતા આધારિત છે. ભારતના નાગરિકો હવે 59 દેશોમાં વિઝા વગર યાત્રા કરી શકે છે, જે અગાઉના વર્ષની તુલનાએ બે દેશોનો વધારો દર્શાવે છે.
Passport Ranking: भारत ने पासपोर्ट रैंकिंग में आठ स्थानों की लगाई छलांग, 59 देशों में वीजा मुक्त यात्रा संभव#India | #IndianPassport | #Singapore | #GlobalPassportIndex | pic.twitter.com/JYRVOZKdca
— One India News (@oneindianewscom) July 23, 2025
અમેરીકા અને યુકે જેવા દેશોના પાસપોર્ટની સ્થિતિ સ્થિર રહી છે, પરંતુ તેમણે થોડો ઝમકો ગુમાવ્યો છે — બંને દેશો માટે એક પોઈન્ટનો ઘટાડો નોંધાયો છે. અમેરિકાનો પાસપોર્ટ હાલ 10મા ક્રમમાં છે, જ્યારે બ્રિટન છઠ્ઠા સ્થાને છે. તેમના વિઝા નીતિઓમાં કડકાઈ અને બદલાતા ઇમિગ્રેશન નિયમો તેના પાછળનું મુખ્ય કારણ છે.
સિંગાપુરનો પાસપોર્ટ વિશ્વનો સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ ગણાયો છે, જેનાથી નાગરિકો 193 દેશોમાં વિઝા ફ્રી પ્રવેશ મેળવી શકે છે. તેના પીઠબંધાણે જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા છે. બીજી તરફ, અફઘાનિસ્તાનનો પાસપોર્ટ સૌથી નબળો છે, જે માત્ર 25 દેશોમાં વિઝા ફ્રી છે.
પાસપોર્ટની રેન્કિંગ માત્ર મુસાફરી માટેની સુવિધાઓ સુધી સીમિત નથી, પણ તે દેશની વિદેશ નીતિ, રાજકીય સ્થિરતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય પાવર સ્ટેટસનું પણ પ્રતિબિંબ છે. સાઉદી અરબે પણ છેલ્લા છ મહિનામાં પોતાનું વિઝા ફ્રી નેટવર્ક વિસ્તારીને 4 નવા દેશોનો સમાવેશ કર્યો છે.
આ રીતે ભારતનો પાસપોર્ટ હવે વધુ શક્તિશાળી બની રહ્યો છે અને વૈશ્વિક સ્તરે તેનો દબદબો ધીરે ધીરે વધી રહ્યો છે.
