સુરત શહેરમાં બાળકોના આરોગ્ય સાથે ચેડાં થવાની આશંકા ઊભી કરતી એક ગંભીર ઘટના સામે આવી છે. ગોપીપુરા વિસ્તારમાં આવેલા શ્રી શાંતિનાથ મેડિકલ સ્ટોરમાંથી પશુઓ માટે વપરાતું લિક્વિડ સપ્લિમેન્ટ બાળકોના લિવર ડ્રોપ્સ તરીકે વેચવામાં આવતું હોવાનો આરોપ સામે આવ્યો છે.
આ કેસમાં મેડિકલ સ્ટોરના સંચાલક મોહમ્મદ સાજિદ ઇબ્રાહિમ મુલ્લાની ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલ છે. પોલીસ તપાસ મુજબ, આરોપી પશુઓ માટેના સપ્લિમેન્ટને નાની બોટલોમાં ભરીને જાણીતી દવા કંપનીના નામ અને લેબલ સાથે વેચતો હતો.
આ મામલો માત્ર નકલી લેબલિંગ કે બ્રાન્ડના દુરુપયોગ પૂરતો મર્યાદિત નથી. બાળકો માટે મંજૂર ન હોય તેવા ઉત્પાદનને બાળદવા તરીકે રજૂ કરવામાં આવતું હોવાનો આરોપ હોવાથી આરોગ્યસુરક્ષા અંગે પણ ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
13 ઓક્ટોબરે SOG અને FDCAની સંયુક્ત ટીમે પાડ્યો દરોડો
મળતી માહિતી અનુસાર, સુરત પોલીસના સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપને ગોપીપુરા વિસ્તારમાં આવેલા એક મેડિકલ સ્ટોરમાં શંકાસ્પદ દવાઓનું વેચાણ થતું હોવાની બાતમી મળી હતી. આ માહિતીના આધારે 13 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સુરત SOG અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશનની સંયુક્ત ટીમે શ્રી શાંતિનાથ મેડિકલ સ્ટોર ખાતે દરોડો પાડ્યો હતો.
દરોડા દરમિયાન તપાસ ટીમને પશુઓ માટેના લિક્વિડ સપ્લિમેન્ટનાં મોટાં કેન, નાની કાચની બોટલો, ‘Liv.52’ લખેલાં લેબલ અને દવાના ડોઝ સંબંધિત સ્ટિકર સહિતની સામગ્રી મળી આવી હતી. આ સામગ્રીને આધારે પોલીસને શંકા ગઈ હતી કે પશુઓ માટે બનાવવામાં આવતું ઉત્પાદન બાળકોની દવા તરીકે રી-પેક કરીને વેચવામાં આવી રહ્યું હતું.
The arrested accused, Sajid Ibrahim Mulla, ran Shri Shantinath Medical Store in Gopipura. According to police, he allegedly made and sold 1,000 small bottles over the past year. https://t.co/qwfl5HUFI6
— DeshGujarat (@DeshGujarat) October 15, 2026
પશુઓનું લિવર સપ્લિમેન્ટ બાળકોના ડ્રોપ્સ તરીકે વેચવાનો આરોપ
પોલીસ તપાસમાં સામે આવેલી વિગતો મુજબ, આરોપી બજારમાંથી ‘હિમાલયા લિવ.52 પ્રોટેક લિક્વિડ વેટરનરી ફીડ સપ્લિમેન્ટ’ ખરીદતો હતો.
આ ઉત્પાદન પશુઓ માટે બનાવવામાં આવેલું વેટરનરી ફીડ સપ્લિમેન્ટ છે. આરોપી તેને મૂળ પેકિંગમાંથી કાઢીને 60 મિલી અને 100 મિલીની નાની કાચની બોટલોમાં ભરતો હોવાનો આરોપ છે.
ત્યારબાદ બોટલો પર જાણીતી બ્રાન્ડનાં કથિત નકલી લેબલ લગાવીને તેને બાળકો માટેના લિવર ડ્રોપ્સ તરીકે રજૂ કરવામાં આવતું હતું. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ રીતે ગ્રાહકોને ઉત્પાદનના વાસ્તવિક ઉપયોગ અને તેની ઓળખ અંગે ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવતા હોવાની આશંકા છે.
બાળકોની દવાના ડોઝ દર્શાવતા નકલી સ્ટિકર પણ બનાવડાવ્યા
આ કેસમાં વધુ એક ચિંતાજનક બાબત સામે આવી છે. અહેવાલ મુજબ, આરોપીએ સ્થાનિક ઝેરોક્ષની દુકાનમાંથી દવાના ડોઝ દર્શાવતા સ્ટિકર પણ છપાવ્યા હતા. આ સ્ટિકર પર ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ દિવસમાં ત્રણ વખત 10થી 20 ટીપાં આપવા જેવી સૂચનાઓ લખવામાં આવી હતી.
આ પ્રકારના લેબલિંગથી ગ્રાહકોને બોટલમાં રહેલું પ્રવાહી બાળકો માટે વાપરવાની દવા હોવાનો ભ્રમ થઈ શકે છે. તપાસ એજન્સીઓ હવે આ સ્ટિકર ક્યાં તૈયાર કરાવવામાં આવ્યાં હતાં, કેટલી બોટલો પર લગાવવામાં આવ્યાં હતાં અને કયા ગ્રાહકો સુધી પહોંચ્યાં હતાં તે સહિતની બાબતોની તપાસ કરી રહી છે.
₹1,050નું પાંચ લિટર સપ્લિમેન્ટ ખરીદી ₹140માં વેચાતી હતી નાની બોટલ
આ કથિત કારોબારની આર્થિક વિગતો પણ સામે આવી છે. અહેવાલ મુજબ, આરોપી પશુઓ માટેના લિક્વિડ સપ્લિમેન્ટનું પાંચ લિટરનું કેન આશરે ₹1,050માં ખરીદતો હતો.
આ પાંચ લિટર પ્રવાહીમાંથી 60 મિલીની આશરે 83 બોટલો ભરી શકાય છે. દરેક બોટલ ₹140ના ભાવે વેચવામાં આવતી હોવાનો આરોપ છે. આ રીતે 83 બોટલના વેચાણથી આશરે ₹11,620ની કુલ આવક થઈ શકે છે.
જોકે, આ રકમ કુલ વેચાણની ગણતરી છે, ચોખ્ખો નફો નહીં. બોટલ, લેબલ, પેકિંગ અને અન્ય ખર્ચ તેમાં બાદ કરવામાં આવ્યા નથી. આ વિગતો પરથી પોલીસને કથિત ગેરકાયદેસર વેચાણ પાછળ આર્થિક લાભ મેળવવાનો હેતુ હોવાની આશંકા છે.
એક વર્ષમાં આશરે 1,000 બોટલો વેચાઈ હોવાની આશંકા
પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવેલી માહિતી અનુસાર, છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન આવી આશરે 1,000 બોટલો વેચવામાં આવી હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જો આ આંકડો તપાસમાં સાચો સાબિત થાય તો અનેક ગ્રાહકોએ આ ઉત્પાદન બાળકો માટેની દવા સમજીને ખરીદ્યું હોવાની શક્યતા છે.
પોલીસ અને સંબંધિત વિભાગો માટે હવે સૌથી મહત્ત્વનો મુદ્દો એ જાણવાનો છે કે આ બોટલો કયા ગ્રાહકો સુધી પહોંચી હતી અને તેનો વાસ્તવમાં કેવી રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ સાથે કોઈ બાળકને આ ઉત્પાદનના સેવનથી આરોગ્ય સંબંધિત નુકસાન થયું છે કે નહીં તે અંગે પણ તપાસ જરૂરી બની છે. હાલ ઉપલબ્ધ વિગતોના આધારે અસરગ્રસ્ત બાળકોની ચોક્કસ સંખ્યા અથવા કોઈ ચોક્કસ આરોગ્યહાનિની પુષ્ટિ થતી નથી.
પશુઓ માટેનું સપ્લિમેન્ટ બાળકોને આપવું કેમ જોખમી બની શકે?
પશુઓ માટે બનાવવામાં આવેલાં ઉત્પાદનો અને માનવ ઉપયોગ માટે મંજૂર દવાઓના સલામતી ધોરણો, ગુણવત્તા નિયંત્રણ, ઉપયોગની સૂચનાઓ અને ડોઝ અલગ હોઈ શકે છે.
કોઈ ઉત્પાદનમાં કેટલાક ઘટકો સમાન હોય તો પણ તે બાળકો માટે સલામત છે એવું માની શકાય નહીં. ખાસ કરીને નાના બાળકોમાં દવાની માત્રા, તેની શુદ્ધતા અને શરીર પર થતી અસરોનું મૂલ્યાંકન અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ હોય છે.
પશુઓ માટેના સપ્લિમેન્ટને યોગ્ય તબીબી મંજૂરી અને સલામતી મૂલ્યાંકન વિના બાળદવા તરીકે આપવાથી આરોગ્ય સંબંધિત જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. જોકે, આ ચોક્કસ કેસમાં ઉત્પાદનથી વાસ્તવમાં કેટલી અને કેવી હાનિ થઈ છે તે નક્કી કરવા માટે તબીબી માહિતી તથા તપાસના પરિણામોની જરૂર રહેશે.
આરોપીએ ઘટકો સમાન હોવાની દલીલ કરી હોવાનો અહેવાલ
તપાસ દરમિયાન આરોપીએ પશુઓ અને માનવ ઉપયોગ માટેના લિવર સપ્લિમેન્ટમાં સમાન પ્રકારના ઘટકો હોવાની દલીલ કરી હોવાનો અહેવાલ છે. પરંતુ માત્ર ઘટકોની સમાનતા કોઈ ઉત્પાદનને બાળકો માટે માન્ય દવા બનાવતી નથી.
દવા તરીકે ઉપયોગ માટે ઉત્પાદનની યોગ્ય ઓળખ, ગુણવત્તા, સલામતી, ડોઝ અને નિયમનકારી મંજૂરી જેવી બાબતો મહત્ત્વપૂર્ણ છે. તપાસ એજન્સીઓ હવે કથિત રી-પેકિંગ અને વેચાણ સંબંધિત પુરાવાઓના આધારે આગળની કાર્યવાહી કરી રહી છે.
દરોડામાં ₹31,195નો મુદ્દામાલ જપ્ત
સુરત પોલીસ અને FDCAની સંયુક્ત કાર્યવાહી દરમિયાન આશરે ₹31,195ની કિંમતનો મુદ્દામાલ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલ છે. જપ્ત કરવામાં આવેલી સામગ્રીમાં પશુઓ માટેનું લિક્વિડ સપ્લિમેન્ટ, નાની બોટલો, લેબલ અને પેકિંગ સંબંધિત વસ્તુઓનો સમાવેશ થતો હોવાનું જણાવાયું છે.
આ સામગ્રી કથિત નકલી દવા વેચાણની તપાસમાં મહત્ત્વપૂર્ણ પુરાવા બની શકે છે. પોલીસ દ્વારા આ સામગ્રીના સ્ત્રોત, ખરીદી અને વેચાણ સંબંધિત વિગતોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
મેડિકલ સ્ટોર સંચાલક સામે ગુનો નોંધાયો
આ મામલે મેડિકલ સ્ટોર સંચાલક મોહમ્મદ સાજિદ ઇબ્રાહિમ મુલ્લા સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલ છે. ઉપલબ્ધ વિગતો મુજબ, ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ 123, 125, 336 અને 278નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
કેસમાં કઈ કલમો અંતિમ રીતે લાગુ પડે છે અને આરોપો કઈ રીતે સાબિત થાય છે તે પોલીસ તપાસ તથા ન્યાયિક પ્રક્રિયા પર આધારિત રહેશે. પોલીસ અને FDCA દ્વારા કથિત ગેરકાયદેસર દવા વેચાણ, લેબલિંગ અને ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવાના મુદ્દાઓની તપાસ આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.
બાળકોના આરોગ્ય પર અસર થઈ છે કે નહીં તેની તપાસ
આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી ગંભીર ચિંતા બાળકોના આરોગ્યને લઈને છે. કથિત રીતે વેચવામાં આવેલી બોટલોનો કેટલાં બાળકોએ ઉપયોગ કર્યો હતો અને તેમાંથી કોઈને આરોગ્ય સંબંધિત તકલીફ થઈ હતી કે નહીં તે અંગે હજી ચોક્કસ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.
તપાસ દરમિયાન ગ્રાહકોની ઓળખ, વેચાણની વિગતો અને સંબંધિત તબીબી માહિતી મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જો કોઈ પરિવારે આ મેડિકલ સ્ટોરમાંથી શંકાસ્પદ લિવર ડ્રોપ્સ ખરીદ્યા હોય તો તે ઉત્પાદનનો ઉપયોગ બંધ કરીને યોગ્ય તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે. બાળકમાં અસામાન્ય લક્ષણો દેખાય તો તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ.
નાગરિકોને પોલીસ અને આરોગ્ય વિભાગની અપીલ
આ ઘટના બાદ નાગરિકોને સાવચેતી રાખવા અને શંકાસ્પદ દવા અંગે માહિતી આપવા અપીલ કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલ છે.
જો કોઈએ શ્રી શાંતિનાથ મેડિકલ સ્ટોરમાંથી આ પ્રકારની બોટલ ખરીદી હોય તો તેની બોટલ, લેબલ અને ખરીદી સંબંધિત પુરાવા સાચવી રાખવા ઉપયોગી બની શકે છે. આવી બોટલનો બાળકોને ઉપયોગ કરાવવો નહીં અને યોગ્ય તબીબી માર્ગદર્શન મેળવવું જોઈએ. જો બાળકમાં કોઈ આડઅસર કે અસામાન્ય તકલીફ જોવા મળે તો તરત તબીબી સારવાર લેવી અને સંબંધિત પોલીસ અથવા દવા નિયંત્રણ વિભાગને જાણ કરવી જોઈએ.
સુરતની ઘટનાએ દવાઓના વેચાણ અને લેબલિંગ અંગે ઊભા કર્યા સવાલ
સુરતના ગોપીપુરામાં સામે આવેલા આ કથિત નકલી દવા વેચાણના કેસે મેડિકલ સ્ટોરમાં વેચાતાં ઉત્પાદનોની ઓળખ, પેકિંગ અને લેબલિંગ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
બાળકો માટેની દવા તરીકે રજૂ કરવામાં આવતું ઉત્પાદન વાસ્તવમાં પશુઓ માટેનું સપ્લિમેન્ટ હોવાનું પોલીસનું પ્રાથમિક તારણ છે. આરોપીની ધરપકડ અને મુદ્દામાલ જપ્ત કરવાની કાર્યવાહી બાદ હવે તપાસનું ધ્યાન કથિત વેચાણની સંપૂર્ણ વિગતો અને ગ્રાહકો સુધી પહોંચેલી બોટલો પર કેન્દ્રિત છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
