ઉત્તરાખંડમાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ લાગુ થયા બાદ પ્રોપર્ટીના અધિકારોમાં ઘણા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. UCC માત્ર લગ્ન પ્રક્રિયાને સરળ બનાવતું નથી પરંતુ તેને વધુ પારદર્શક અને લોકો-મૈત્રીપૂર્ણ પણ બનાવે છે. કાયદા અનુસાર, કાયદાની તપાસ હેઠળ રદબાતલ અથવા રદબાતલ ગણાતા લગ્નોમાંથી જન્મેલા બાળકો કાયદેસર ગણવામાં આવશે. અને આ બાળકો સામાન્ય બાળકોની જેમ જ મિલકતમાં ભાગ લેવા માટે હકદાર બનશે.હકીકતમાં, UCC માં, બાળકોના સંદર્ભમાં “ગેરકાનૂની” શબ્દ સંપૂર્ણપણે દૂર કરવામાં આવ્યો છે.
આ કાયદા મુજબ, દત્તક લીધેલા બાળકો, ગેરકાયદેસર બાળકો, સરોગસી દ્વારા જન્મેલા બાળકો અને સહાયિત પ્રજનન ટેકનોલોજી દ્વારા જન્મેલા બાળકોને જૈવિક બાળકો તરીકે ગણવામાં આવે છે અને તેઓ તેમના માતાપિતાની મિલકતના હકદાર રહેશે.
UCC જણાવે છે કે લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાંથી જન્મેલા બાળકોનો પૈતૃક સંપત્તિ પર લગ્નથી જન્મેલા બાળકો જેટલો જ અધિકાર હશે. એટલે કે લિવ- ઇન રિલેશનશિપમાંથી જન્મેલા બાળકને ‘કાનૂની’ ગણવામાં આવશે.
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડની જોગવાઈઓ હેઠળ, પુત્ર અને પુત્રીઓને દરેક પરિસ્થિતિમાં સમાન અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે. UCC હેઠળ, હિન્દુઓ માટે સ્વ-અધિગ્રહિત મિલકત અને પૂર્વજોની મિલકત વચ્ચે કોઈ ભેદ નથી.
UCC કાયદામાં, મિલકતમાં “કોઈપણ પ્રકારની મિલકતનો સમાવેશ થાય છે, પછી ભલે તે જંગમ હોય કે સ્થાવર, સ્વ-હસ્તગત અથવા પૂર્વજો/સહભાગી/સંયુક્ત, મૂર્ત અથવા અમૂર્ત અને આવી મિલકતમાં કોઈપણ હિસ્સો, રસ અથવા અધિકારનો સમાવેશ થાય છે.” આનો અર્થ એ થયો કે હિંદુઓ માટે વારસાનો સમાન કાયદો હવે પૈતૃક અને સ્વ-અધિગ્રહિત મિલકત બંને પર લાગુ થશે.
UCC હેઠળ, હિંદુઓ માટે ઉત્તરાધિકારના ત્રણ સ્તર જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
વર્ગ-1 અનુગામી
બાળકો, વિધવાઓ અને માતા-પિતા આ શ્રેણીમાં આવે છે. UCC હેઠળ, વસાહતી વારસાના કિસ્સામાં, બંને માતાપિતાને વર્ગ વન શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. આ કેટેગરીમાં માતાને પ્રથમ સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું.
વર્ગ-2 અનુગામી
ભાઈઓ, બહેનો, ભત્રીજા, ભત્રીજી, દાદા દાદીને આ શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા છે.
વર્ગ-3 અનુગામી
મૃતક સાથે સૌથી નજીકથી સંબંધિત કોઈપણ
UCC હેઠળ મુસ્લિમો માટે મિલકતની જોગવાઈઓ
આ કાયદો મુસ્લિમ સમુદાયોને તેમના શરિયા કાયદામાં જણાવ્યા મુજબ, માત્ર એક તૃતીયાંશ જ નહીં, તેમની ઈચ્છા મુજબની કોઈપણ મિલકત ટ્રાન્સફર કરવાની મંજૂરી આપે છે.
ઉત્તરાખંડમાં રહેતા મુસ્લિમો તેમની મિલકતના માત્ર એક તૃતીયાંશ ભાગને વસિયતમાં આપવા માટે સ્વતંત્ર હતા, જ્યારે તેમની મિલકતનો બાકીનો હિસ્સો તેમના અંગત કાયદા હેઠળ નિર્ધારિત રીતે વિભાજિત કરવાનો હતો. પરંતુ હવે તે સમાપ્ત થઈ ગયું છે.
