આસામની હિમંત બિસ્વા સરમા સરકારએ સોમવારે (25 મે) વિધાનસભામાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) બિલ રજૂ કરીને રાજ્યની રાજનીતિમાં મોટો નિર્ણય કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવિત કાયદો પસાર થાય તો આસામ ઉત્તરાખંડ અને ગુજરાત બાદ UCC અમલમાં લાવનાર દેશનું ત્રીજું રાજ્ય બની જશે. બિલમાં લગ્ન, તલાક, વારસાગત હક્કો અને લિવ-ઇન રિલેશનશિપ સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ સામેલ કરવામાં આવી છે.
આ બિલ સંસદીય કાર્યમંત્રી અતુલ બોરાએ વિધાનસભામાં રજૂ કર્યું હતું. રાજ્ય કેબિનેટે નવી સરકાર રચાયા બાદ યોજાયેલી પ્રથમ બેઠકમાં જ આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી હતી. “ધ યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ, આસામ, 2026” નામના આ બિલનો મુખ્ય હેતુ રાજ્યમાં વ્યક્તિગત કાયદાઓને એકરૂપ બનાવી નાગરિકોને સમાન કાનૂની માળખું આપવાનો છે.
બિલ મુજબ પુરુષો માટે લગ્નની લઘુત્તમ વય 21 વર્ષ અને મહિલાઓ માટે 18 વર્ષ નક્કી કરવામાં આવી છે. ઉપરાંત બહુવિવાહ (Polygamy)ને સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર જાહેર કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. લગ્ન અને તલાકનું રજિસ્ટ્રેશન ફરજિયાત બનાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે, જેથી નાગરિકોને ભરણપોષણ, સંપત્તિ અને વારસાગત હક્કોમાં કાનૂની સુરક્ષા મળી શકે.
આ બિલની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓમાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપને કાનૂની ફ્રેમવર્ક હેઠળ લાવવાનો પ્રસ્તાવ સામેલ છે. તેના હેઠળ લિવ-ઇન સંબંધનું ફરજિયાત રજિસ્ટ્રેશન કરવું પડશે, જેથી આવા સંબંધોમાં રહેનાર વ્યક્તિઓ અને તેમના બાળકોના અધિકારોને કાનૂની માન્યતા મળી શકે.
વારસાગત મિલકત સંબંધિત નિયમોમાં પણ મોટો ફેરફાર સૂચવવામાં આવ્યો છે. સરકારનું કહેવું છે કે UCC દ્વારા સંપત્તિના વિતરણમાં સમાનતા અને ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ બિલમાં રજિસ્ટ્રાર સહિતના વહીવટી માળખાની રચના કરવાની પણ જોગવાઈ છે.
મહત્વપૂર્ણ છે કે આસામના અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) સમુદાયોને આ કાયદાથી છૂટ આપવામાં આવી છે. તેમની પરંપરાગત ધાર્મિક અને સામાજિક પ્રથાઓ પર UCC લાગુ નહીં પડે, જે મુદ્દે સરકારએ સ્પષ્ટતા કરી છે.
આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા સરમાએ જણાવ્યું છે કે ભારતીય બંધારણની કલમ 44 તમામ નાગરિકો માટે સમાન નાગરિક સંહિતા લાગુ કરવાની દિશામાં માર્ગદર્શિકા આપે છે અને આસામ સરકાર તે દિશામાં આગળ વધી રહી છે.
બીજી તરફ કોંગ્રેસ, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને રાઈજોર દળ સહિતના વિરોધ પક્ષોએ બિલનો વિરોધ કર્યો છે. કોંગ્રેસે આ બિલને રાજકીય એજન્ડા ગણાવીને આક્ષેપ કર્યો છે કે તેના પર ચર્ચા વિના નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. વિપક્ષી નેતાઓનું કહેવું છે કે બિલની જોગવાઈઓને લઈને વિસ્તૃત ચર્ચા જરૂરી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે ઉત્તરાખંડે 2024માં UCC અમલમાં લાવીને આ દિશામાં પહેલું રાજ્ય બન્યું હતું, જ્યારે ગુજરાત વિધાનસભાએ પણ UCC સંબંધિત કાયદો પસાર કર્યો હતો. કેન્દ્ર સરકાર અને ભાજપ લાંબા સમયથી દેશવ્યાપી UCCના પક્ષમાં રહ્યા છે અને પીએમ નરેન્દ્ર મોદી પણ અનેક વખત આ મુદ્દે સમર્થન વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
