મધ્યપ્રદેશના છિંદવાડા જિલ્લા જેલમાં એક સકારાત્મક અને પ્રેરણાદાયક ચિત્ર સામે આવ્યું છે, જ્યાં કેદીઓ શિક્ષણ પ્રત્યે ગંભીરતા દાખવી રહ્યા છે અને વિવિધ વ્યાવસાયિક તથા શૈક્ષણિક પરીક્ષાઓમાં સારું પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. જેલની અંદર હોવા છતાં ઘણા કેદીઓએ ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી સમાજમાં પુનર્વસન માટે મજબૂત પગલું ભર્યું છે.
જેલમાં શિક્ષણથી બદલાતી જિંદગી
જેલ અધિક્ષક પ્રતીક કુમાર જૈને જણાવ્યું કે કેદીઓને શિક્ષણ તરફ પ્રેરિત કરવા માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. મધ્ય પ્રદેશ ભોજ ઓપન યુનિવર્સિટી અને NIOS જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા જેલમાં જ શિક્ષણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
કેદીઓને નીચેના અભ્યાસક્રમોમાં પ્રવેશ આપવામાં આવે છે:
- MBA (મેનેજમેન્ટ)
- MSW (સોશિયલ વર્ક)
- MA અને BA
- પ્રવાસન અને ટુરિઝમ
- ગ્રામ્ય વિકાસ અભ્યાસક્રમો
પરીક્ષામાં ઉત્કૃષ્ટ પરિણામો
જેલમાં અભ્યાસ કરતા કેદીઓએ આ વર્ષે નોંધપાત્ર પરિણામ મેળવ્યા છે:
- એક કેદીએ MBAમાં 72% ગુણ સાથે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું
- અન્ય કેદીએ MBAમાં 58% ગુણ મેળવ્યા
- MA અંતિમ વર્ષની પરીક્ષા 100% પરિણામ સાથે પૂર્ણ
- એક કેદીએ MAમાં 65% ગુણ સાથે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું
- MSWમાં પણ સારા પરિણામ નોંધાયા
- BA અને અન્ય કોર્સોમાં અનેક કેદીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે
2025માં કુલ 9 કેદીઓ વિવિધ ડિગ્રી કાર્યક્રમોમાં નોંધાયેલા હતા.
જેલમાં શિક્ષણ કેવી રીતે ચાલે છે?
જેલ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, કેદીઓ માટે જેલની અંદર જ સંપૂર્ણ શૈક્ષણિક માળખું તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
- 10મા અને 12મા ધોરણ સુધી શિક્ષણ સુવિધા
- સ્નાતક અને અનુસ્નાતક અભ્યાસક્રમ ઉપલબ્ધ
- વ્યાવસાયિક કોર્સોની સુવિધા
- જેલમાં જ પરીક્ષા કેન્દ્રો સ્થાપિત
આ વ્યવસ્થા કેદીઓના સુધારણા અને પુનર્વસનના હેતુથી કરવામાં આવી છે.
કેદીઓનો શિક્ષણ અધિકાર
જેલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે કાયદા અનુસાર કેદીઓને શિક્ષણ મેળવવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે. જેલ પ્રણાલીનો હેતુ માત્ર સજા આપવો નહીં પરંતુ સુધારણા અને સમાજમાં ફરીથી સામેલ થવા માટે તક આપવાનો પણ છે.
સુધારણા અને પુનર્વસન તરફ પગલું
આ પહેલ બતાવે છે કે યોગ્ય માર્ગદર્શન અને શિક્ષણ દ્વારા કેદીઓ પોતાના જીવનમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવી શકે છે. છિંદવાડા જેલનો આ મોડેલ સુધારણા આધારિત જેલ વ્યવસ્થાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બની રહ્યો છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
