ગુજરાત સરકારે આદિવાસી સમુદાયમાં લાંબા સમયથી જોવા મળતી જિનોમિક બીમારીઓ જેવી કે સિકલસેલ એનિમિયા અને થેલેસેમિયા સામે લડવા માટે એક અદ્યતન વૈજ્ઞાનિક પહેલ શરૂ કરી છે. ‘ગુજરાત ટ્રાઇબલ જિનોમ સિક્વેન્સિંગ પ્રોજેક્ટ’ નામનો આ કાર્યક્રમ ભારતનો પહેલો એવો પ્રયાસ હશે જેમાં આદિવાસી સમુદાયનું વ્યાપક જિનોમ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવામાં આવશે.
ભારતનો પ્રથમ રાજ્યસ્તરીય જિનોમ પ્રોજેક્ટ
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ એવું રાજ્ય બનશે જે આદિવાસી સમુદાય માટે વિશાળ જિનોમિક ડેટાબેઝ તૈયાર કરશે. તેનો મુખ્ય હેતુ રોગોના મૂળ જનીન સ્તરે અભ્યાસ કરીને ભવિષ્યની પેઢીને ગંભીર વારસાગત રોગોથી બચાવવાનો છે.
17 જિલ્લાઓ અને 20 આદિવાસી સમુદાયોનો સમાવેશ
આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટમાં રાજ્યના નીચેના ક્ષેત્રોને આવરી લેવાશે:
- 17 જિલ્લાઓ
- આશરે 20 અલગ-અલગ આદિવાસી સમુદાયો
- લગભગ 4,000 બાયોલોજિકલ સેમ્પલ્સનું સંકલન
આ સેમ્પલ્સનું વૈજ્ઞાનિક જિનોમ સિક્વેન્સિંગ કરીને વિગતવાર વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે.
જિનોમ અભ્યાસથી રોગોની મૂળ ઓળખ
આ સંશોધનનો મુખ્ય ફોકસ એ છે કે કયા જનીનોમાં ખામી છે અને કયા કારણે રોગો પેઢી દર પેઢી આગળ વધે છે તે સમજવું.
આ અભ્યાસથી:
- વારસાગત રોગોના મૂળ કારણો જાણી શકાય
- જોખમ ધરાવતા પરિવારોની ઓળખ શક્ય બને
- ભવિષ્યમાં રોગની પ્રગતિ અટકાવી શકાય
બાળપણથી જ સારવાર અને નિવારણ પર ભાર
પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે:
- બાળકોમાં જ રોગની ઓળખ શક્ય બનશે
- પ્રારંભિક તબક્કામાં સારવાર શરૂ કરી શકાશે
- રોગનું ટ્રાન્સમિશન આગળની પેઢીમાં અટકાવી શકાશે
- પ્રિવેન્શન આધારિત હેલ્થકેર સિસ્ટમ વિકસશે
આ અભિગમ આદિવાસી વિસ્તારોમાં આરોગ્ય વ્યવસ્થાને નવી દિશા આપશે.
આરોગ્ય ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પગલું
આ પહેલ માત્ર સારવાર સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તે લાંબા ગાળે આદિવાસી સમુદાયના આરોગ્ય સ્તરને સુધારવા માટે વૈજ્ઞાનિક આધારિત નીતિ બનાવવાનો પ્રયાસ છે. સરકારનો ફોકસ હવે “રોગ પછી સારવાર” નહીં પરંતુ “રોગ પહેલાં નિવારણ” પર છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
