અમેરિકામાં ભારત મૂળના ફોરેન પોલિસી અને ડિફેન્સ એક્સપર્ટ એશલી ટેલિસની ધરપકડથી આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય વર્તુળોમાં હલચલ મચી ગઈ છે. અમેરિકાના વિદેશ વિભાગ અને FBIએ મળીને આ કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. એશલી ટેલિસ પર ગંભીર આરોપ છે કે તેમણે અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાથી સંબંધિત “ટોપ સિક્રેટ” અને “સિક્રેટ લેવલ”નાં ગોપનીય દસ્તાવેજોની હેરફેર કરી હતી અને ચીની અધિકારીઓ સાથે ગુપ્ત મુલાકાતો કરી હતી. 11 ઑક્ટોબરના રોજ FBIએ તેમના વર્જિનિયા સ્થિત ઘરે દરોડા પાડીને કેટલાક દસ્તાવેજો જપ્ત કર્યા હતા, જ્યારે 13 ઑક્ટોબરના રોજ તેમની ઔપચારિક ધરપકડ કરવામાં આવી.
ગોપનીય દસ્તાવેજોની હેરફેરનો આરોપ
FBIના રિપોર્ટ મુજબ, ટેલિસે વર્ષ 2001માં અમેરિકી સરકાર સાથે એક ગુપ્તતાનો કરાર કર્યો હતો, જેના અંતર્ગત તેઓ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત કોઈપણ માહિતી બહાર ફોડવાની ના પાડી હતી. છતાં, સપ્ટેમ્બર 2025માં તેઓ વર્જિનિયાની એક સરકારી કચેરીમાં સીસીટીવીમાં જોવા મળ્યા, જ્યાં તેમણે સહકર્મીની મદદથી ‘ટોપ સિક્રેટ’ દસ્તાવેજો પ્રિન્ટ કરાવ્યા. પછી આ જ દસ્તાવેજો તેમના ઘરે તેમના નામવાળા ફોલ્ડરમાંથી મળ્યા. તપાસમાં ખુલ્યું કે 25 સપ્ટેમ્બરના રોજ ટેલિસે વિદેશ વિભાગની ‘ક્લાસનેટ’ સિસ્ટમમાં લોગ ઇન કરીને અમેરિકી વાયુસેનાની રણનીતિઓ પર આધારિત 1200 પાનાંનો દસ્તાવેજ ખોલ્યો, તેનું નામ બદલીને “ઇકોન રિફોર્મ” રાખ્યું અને પછી ફાઇલ ડિલીટ કરી દીધી. FBIના દાવા અનુસાર, આ દસ્તાવેજો તેમણે પ્રિન્ટ કરીને બ્રીફકેસમાં ઘરે લઈ ગયા, અને કેટલાક દસ્તાવેજો ભોંયતળિયામાં તથા કચરાપેટીમાં છુપાવેલા મળ્યા.
ચીન સાથેના સંબંધોના આરોપ
FBIએ વધુ ખુલાસો કર્યો કે 2022થી 2025 દરમિયાન ટેલિસે ચીની અધિકારીઓ સાથે અનેક ગુપ્ત મુલાકાતો કરી હતી. પ્રથમ મુલાકાત સપ્ટેમ્બર 2022માં વર્જિનિયાની એક રેસ્ટોરાંમાં થઈ હતી, જ્યાં તેમણે ચીની અધિકારીને એક “કવર” આપ્યું હતું અને બદલામાં ભેટ મેળવી હતી. એપ્રિલ 2023 અને માર્ચ 2024માં થયેલી બેઠકોમાં ટેલિસે ચીન-ઈરાન સંબંધો, અમેરિકાની રણનીતિ, અને દક્ષિણ એશિયાની ભૂ-રાજનીતિ પર ચર્ચા કરી હતી. 2 સપ્ટેમ્બર 2025ની બેઠકમાં તેમણે ચીની અધિકારી પાસેથી એક લાલ બેગ ગિફ્ટ રૂપે સ્વીકારી, જે બાદમાં તપાસનો મુખ્ય ભાગ બની.
એશલી ટેલિસનું પ્રોફેશનલ પૃષ્ઠભૂમિ
ટેલિસનું જન્મ ભારતનું છે, પરંતુ તેઓ હવે અમેરિકાના નાગરિક છે. તેમણે જ્યોર્જ ડબલ્યુ. બુશ સરકાર દરમિયાન ભારત-અમેરિકા પરમાણુ સમજૂતી વખતે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ કાર્નેગી એન્ડોવમેન્ટ ફોર ઇન્ટરનેશનલ પીસમાં ટાટા ચેર ફોર સ્ટ્રેટેજિક અફેર્સ તરીકે જોડાયેલા હતા. આ સંસ્થા જ્યોર્જ સોરોસની ઓપન સોસાયટી ફાઉન્ડેશન પાસેથી ફન્ડિંગ મેળવે છે—2024માં તેને લગભગ 3 મિલિયન ડૉલર મળ્યા હતા. એશલી ટેલિસે અગાઉ યુએસ આર્મી વૉર કોલેજના સ્ટ્રેટેજિક ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં રિસર્ચ ડાયરેક્ટર તરીકે ફરજ બજાવી હતી અને RAND કોર્પોરેશનમાં સિનિયર પોલિસી એનાલિસ્ટ તરીકે પણ કામ કર્યું હતું.
ટેલિસના ભારત અને મોદી સરકાર વિશેના વિચારો
ટેલિસના લેખો અને ઇન્ટરવ્યુઓ મોટાભાગે મોદી સરકારના વિરોધમાં જોવા મળે છે. તેમણે વારંવાર એવો દાવો કર્યો કે “ભારતને સુપરપાવર બનવાનો ભ્રમ છે” અને ભારતે ચીન સામે અમેરિકા સાથે “જુનિયર પાર્ટનર” તરીકે કામ કરવું જોઈએ. ‘ફોરેન અફેર્સ’ મેગેઝિનમાં પ્રકાશિત તેના લેખ *“India’s Great Power Delusions”*માં તેમણે ભારતની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ પર પ્રશ્નચિહ્ન મૂક્યું હતું. પહલગામ હુમલા બાદ ભારતે હાથ ધરેલા ઓપરેશન સિંદૂર પર પણ તેમણે વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણી કરી હતી અને ચીનની મદદથી પાકિસ્તાને ભારતીય જેટ તોડી પાડ્યાં હોવાનું દાવો કર્યો હતો.
જૂનમાં પ્રકાશિત એક લેખમાં તેમણે લખ્યું કે, “ભારત આર્થિક રીતે વધ્યું છે, પરંતુ તે ચીન કે અમેરિકાની સમકક્ષ સ્પર્ધા કરી શકતું નથી. સૈન્ય દૃષ્ટિએ તે દક્ષિણ એશિયામાં મજબૂત છે, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે મર્યાદિત શક્તિ ધરાવે છે.” તેમણે હિંદુ રાષ્ટ્રવાદની પણ ટીકા કરી હતી અને કહ્યું હતું કે “ભારત હવે લિબરલ ડેમોક્રસી રહ્યું નથી.”
હાલની સ્થિતિ
હાલમાં FBI અને અમેરિકાના જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટ બંને ટેલિસની કડક પૂછપરછ કરી રહ્યાં છે. તપાસકર્તાઓ તેમના ચીન સાથેના તમામ સંવાદો, ઇમેલ્સ, અને દસ્તાવેજોની ડિજિટલ ટ્રેલ તપાસી રહ્યાં છે. તેમની ધરપકડ બાદ અમેરિકાના રક્ષા અને વિદેશ વિભાગોમાં ડેટા લિકેજને લઈને ચિંતા ફેલાઈ છે. આ કેસ માત્ર અમેરિકામાં જ નહીં, પરંતુ ભારત અને ચીન વચ્ચેની કૂટનીતિક પરિસ્થિતિ પર પણ અસર કરી શકે છે.
ટેલિસની ધરપકડ એ દર્શાવે છે કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત ગોપનીય દસ્તાવેજોનું કોઈપણ લીક અમેરિકામાં ગંભીર ગુનો ગણાય છે, અને આ કેસ આવતા અઠવાડિયાઓમાં વધુ મોટા રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક ખુલાસાઓ તરફ દોરી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
