અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવને ઘટાડવાના પ્રયાસોમાં મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ જોવા મળી છે. બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ કરારની ઘોષણા બાદ રવિવારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં પ્રથમ તબક્કાની ઉચ્ચસ્તરીય વાટાઘાટો યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં અંતિમ શાંતિ કરાર સુધી પહોંચવા માટે 60 દિવસનો રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
બેઠક દરમિયાન પરમાણુ કાર્યક્રમ, આર્થિક પ્રતિબંધો, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝની સુરક્ષા જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતા હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને બંને પક્ષોએ ચર્ચા કરી હતી.
ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિઓ રહ્યા હાજર
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં યોજાયેલી આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં ઈરાન તરફથી વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી અને અમેરિકા તરફથી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે. ડી. વેન્સે ભાગ લીધો હતો. ઉપરાંત પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ, પાકિસ્તાનના સેનાધ્યક્ષ આસિમ મુનીર તથા કતાર સરકારના પ્રતિનિધિઓ પણ હાજર રહ્યા હતા.
બેઠક બાદ કતાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે ચર્ચા સકારાત્મક અને રચનાત્મક વાતાવરણમાં થઈ હતી. બંને પક્ષોએ આગામી વાટાઘાટો માટે સંસ્થાકીય માળખું ઊભું કરવા સહમતિ વ્યક્ત કરી છે.
Joint Statement by the State of Qatar and the Islamic Republic of Pakistan Regarding The Conclusion of Lake Lucerne Summit, First High-Level Committee Meeting with Participation of the United States of America and the Islamic Republic of Iran
Lucerne | June 22, 2026
The first… pic.twitter.com/bLVpaR2uua
— Ministry of Foreign Affairs – Qatar (@MofaQatar_EN) June 22, 2026
શાંતિ પ્રક્રિયા માટે ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિની રચના
વાટાઘાટો દરમિયાન એક ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિ રચવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જે સમગ્ર મધ્યસ્થતા પ્રક્રિયા પર નજર રાખશે. આ સમિતિને નિયમિત અહેવાલો આપવામાં આવશે અને તે બંને દેશો વચ્ચેની ચર્ચાઓને આગળ વધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
તે ઉપરાંત પરમાણુ મુદ્દાઓ, આર્થિક પ્રતિબંધો, કરારના અમલીકરણ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા જેવા અલગ-અલગ વિષયો માટે વિશેષ કાર્યકારી જૂથો પણ બનાવવામાં આવશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સુરક્ષા રહેશે પ્રાથમિકતા
બેઠકમાં સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝનો મુદ્દો સૌથી મહત્વપૂર્ણ રહ્યો હતો. હોર્મુઝ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે અને અહીં કોઈપણ પ્રકારની અસ્થિરતા વૈશ્વિક બજારોને અસર કરી શકે છે.
ચર્ચા બાદ બંને પક્ષોએ હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા વેપારી જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સીધી સંચાર વ્યવસ્થા (Direct Communication Channel) સ્થાપવાની સહમતિ દર્શાવી હતી. આ પગલાથી ભવિષ્યમાં કોઈ ગેરસમજ અથવા સંઘર્ષની શક્યતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
લેબનોન મુદ્દે પણ સહમતિ
બેઠકમાં મધ્ય પૂર્વના અન્ય સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને લેબનોનમાં ચાલી રહેલી સૈન્ય ગતિવિધિઓને ધ્યાનમાં રાખીને બંને પક્ષોએ “ડી-કોન્ફ્લિક્શન સેલ” બનાવવાની યોજના પર સહમતિ વ્યક્ત કરી હતી.
આ વ્યવસ્થામાં લેબનોનને પણ સામેલ કરવામાં આવશે અને તેની કામગીરી મધ્યસ્થ દેશોની મદદથી સંચાલિત થશે. તેનો મુખ્ય હેતુ સંભવિત અથડામણોને ટાળવાનો અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા જાળવવાનો રહેશે.
સંયુક્ત ફોટો સેશનને લઈને સર્જાયો વિવાદ
વાટાઘાટો દરમિયાન એક રસપ્રદ ઘટના પણ સામે આવી હતી. માહિતી મુજબ, ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળે અમેરિકી પ્રતિનિધિમંડળ સાથે સંયુક્ત ફોટો સેશનમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કરી દીધો હતો.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ અને સેનાધ્યક્ષ આસિમ મુનીરે બંને પક્ષોને સાથે ફોટોગ્રાફ માટે મનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ઈરાનના પ્રતિનિધિઓએ તેમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, આ નિર્ણય પાછળ અમેરિકા અને ખાસ કરીને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના અગાઉના કડક નિવેદનો અને ધમકીઓ પ્રત્યે ઈરાનની નારાજગી જવાબદાર હોઈ શકે છે.
આગામી 60 દિવસ રહેશે નિર્ણાયક
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં શરૂ થયેલી આ શાંતિ પ્રક્રિયા હવે આગામી 60 દિવસ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. જો બંને દેશો રોડમેપ મુજબ આગળ વધશે તો વર્ષોથી ચાલતા તણાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે.
વૈશ્વિક સમુદાય પણ આ વાટાઘાટો પર નજર રાખી રહ્યો છે, કારણ કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો કોઈપણ કરાર મધ્ય પૂર્વની સ્થિરતા, વૈશ્વિક તેલ બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પર સીધી અસર કરી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
