પશ્ચિમ બંગાળની રાજધાની કોલકાતામાં એક મહત્વપૂર્ણ અને ચર્ચાસ્પદ નામ પરિવર્તન કરવામાં આવ્યું છે. કોલકાતા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (KMC) દ્વારા 20 જૂન, 2026ના રોજ જાહેર કરાયેલી સત્તાવાર નોટિસ અનુસાર, શહેરનો પ્રખ્યાત ‘સુહરાવર્દી એવન્યૂ’ હવે ‘ગોપાલ મુખર્જી રોડ’ તરીકે ઓળખાશે. આ નિર્ણય પશ્ચિમ બંગાળ દિવસના અવસરે લેવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.
નામ પરિવર્તનના આ નિર્ણય બાદ રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે ચર્ચાઓ તેજ બની ગઈ છે. ખાસ કરીને ભાજપે આ નિર્ણયનું સ્વાગત કરતાં તેને “ઐતિહાસિક અન્યાયને સુધારવાનો પ્રયાસ” ગણાવ્યો છે.
કોણ હતા ગોપાલ મુખર્જી ઉર્ફે ગોપાલ પાઠા?
ગોપાલ ચંદ્ર મુખર્જી, જેમને લોકો ‘ગોપાલ પાઠા’ તરીકે ઓળખે છે, 1946ના કોલકાતા રમખાણો દરમિયાન ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા હતા. તેમના સમર્થકોનું માનવું છે કે ડાયરેક્ટ એક્શન ડે બાદ શહેરમાં ફાટી નીકળેલી સાંપ્રદાયિક હિંસા દરમિયાન તેમણે અને તેમના સાથીઓએ અનેક હિંદુ પરિવારોને બચાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
હિંદુ સમાજના એક મોટા વર્ગમાં ગોપાલ પાઠાને આજે પણ એવા વ્યક્તિ તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે, જેમણે અશાંતિ અને ભયના સમયમાં હિંદુઓની સુરક્ષા માટે કાર્ય કર્યું હતું. આ કારણે તેમના નામે માર્ગનું નામકરણ કરવું ઘણા લોકો માટે સન્માનની બાબત માનવામાં આવી રહ્યું છે.
We welcome the historic decision of the Kolkata Municipal Corporation, taken on the solemn occasion of Paschimbanga Divas, to rename Suhrawardy Avenue as Gopal Mukherjee Road.
For decades, one of Kolkata’s major roads carried the name of a man widely associated with the abuse of… pic.twitter.com/YLxIeIvEQW
— BJP West Bengal (@BJP4Bengal) June 21, 2026
શું હતો ડાયરેક્ટ એક્શન ડે?
16 ઓગસ્ટ, 1946ના રોજ મુસ્લિમ લીગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા ડાયરેક્ટ એક્શન ડે બાદ કોલકાતામાં ભયાનક સાંપ્રદાયિક હિંસા ફાટી નીકળી હતી. આ ઘટનાને ઇતિહાસમાં ‘ગ્રેટ કોલકાતા કિલિંગ્સ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
હિંસાના દિવસોમાં શહેરમાં મોટા પાયે જાનહાનિ અને સંપત્તિનું નુકસાન થયું હતું. વિવિધ ઐતિહાસિક અહેવાલો અનુસાર હજારો લોકોના મોત થયા હતા અને લાખો લોકો પ્રભાવિત થયા હતા. આ ઘટના ભારતના વિભાજન પૂર્વેના સૌથી ગંભીર સાંપ્રદાયિક રમખાણોમાંથી એક માનવામાં આવે છે.
સુહરાવર્દીનું નામ કેમ વિવાદમાં રહ્યું?
હુસૈન શહીદ સુહરાવર્દી તે સમયે બંગાળના પ્રીમિયર (મુખ્યમંત્રી સમકક્ષ) હતા. ડાયરેક્ટ એક્શન ડે દરમિયાન રાજ્ય સરકારની ભૂમિકા અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિને લઈને વર્ષોથી ચર્ચા અને વિવાદ ચાલતા રહ્યા છે.
તેમના વિવેચકોનું માનવું છે કે તે સમયની હિંસા રોકવામાં પ્રશાસન નિષ્ફળ રહ્યું હતું, જ્યારે કેટલાક ઇતિહાસકારો આ મુદ્દે અલગ અભિપ્રાય પણ ધરાવે છે. આ કારણોસર સુહરાવર્દીના નામ સાથે જોડાયેલા સ્થળો અને સ્મારકો અંગે સમયાંતરે રાજકીય ચર્ચાઓ થતી રહી છે.
ભાજપે શું કહ્યું?
ભાજપ પશ્ચિમ બંગાળે નામ પરિવર્તનના નિર્ણયનું સ્વાગત કરતાં જણાવ્યું કે કોલકાતાનો એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ લાંબા સમયથી એવા વ્યક્તિના નામે હતો, જેનું નામ 1946ના ડાયરેક્ટ એક્શન ડે સાથે જોડાય છે. પાર્ટીના નેતાઓએ આ પગલાને ઐતિહાસિક ભૂલ સુધારવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો અને કહ્યું કે હવે એવા વ્યક્તિને સન્માન આપવામાં આવ્યું છે, જેમણે અશાંત સમયમાં હિંદુઓના રક્ષણ માટે કામ કર્યું હતું.
સોશિયલ મીડિયા પર ગરમાઈ ચર્ચા
આ નિર્ણય બાદ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર પણ ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. એક તરફ ઘણા લોકો ગોપાલ પાઠાના નામે માર્ગનું નામકરણ થવાનું સ્વાગત કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ કેટલાક લોકો આ નિર્ણયને રાજકીય દૃષ્ટિકોણથી પણ જોઈ રહ્યા છે.
કોલકાતાના ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલા આ નિર્ણયે ફરી એકવાર ડાયરેક્ટ એક્શન ડે, બંગાળના રાજકીય ઇતિહાસ અને તે સમયના નેતાઓની ભૂમિકા અંગે ચર્ચા જગાવી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel