ગુજરાતની જીવનદોરી ગણાતા નર્મદા ડેમમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ પાણીની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. મધ્યપ્રદેશના નર્મદા નદીના કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં સતત વરસી રહેલા સારા વરસાદના કારણે ગુજરાત માટે સારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઉપરવાસમાં આવેલા ઓમકારેશ્વર અને ઇન્દિરાસાગર ડેમમાંથી પાણી છોડવામાં આવતા કેવડિયા સ્થિત સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમમાં 16,755 ક્યુસેક પાણીની સતત આવક શરૂ થઈ છે.
જળસંપત્તિના દૃષ્ટિકોણથી આ વિકાસ રાજ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે ચોમાસાની શરૂઆતમાં જ ડેમમાં પાણીનો જથ્થો ઝડપથી વધી રહ્યો છે. પરિણામે ખેડૂતો, નાગરિકો અને ઉદ્યોગોને પણ આગામી મહિનાઓમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા અંગે મોટી રાહત મળશે.
નર્મદા ડેમની જળસપાટી 126.79 મીટરે પહોંચી
નર્મદા ડેમમાં સતત થઈ રહેલી પાણીની આવકના કારણે હાલ ડેમની જળસપાટી 126.79 મીટરે પહોંચી ગઈ છે. ડેમમાં હાલમાં કુલ 3,324 એમસીએમ (મિલિયન ક્યુબિક મીટર) જેટલો લાઈવ સ્ટોરેજ ઉપલબ્ધ છે, જે તેની કુલ ક્ષમતાના આશરે 57 ટકા જેટલો જળસંગ્રહ દર્શાવે છે.
ચોમાસાની શરૂઆતના તબક્કામાં જ આટલો જળજથ્થો ઉપલબ્ધ થવો રાજ્યના જળ વ્યવસ્થાપન માટે સકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે. જો આગામી દિવસોમાં વરસાદનું પ્રમાણ યથાવત રહેશે તો ડેમની સપાટીમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે.
હાઈડ્રો પાવર યુનિટો થયા સક્રિય, ગ્રીન એનર્જીનું ઉત્પાદન શરૂ
પાણીની વધતી આવકને ધ્યાનમાં રાખીને નર્મદા નિગમ દ્વારા કેનાલ હેડ પાવર હાઉસ (CHPH) ના ત્રણ મહત્વપૂર્ણ હાઈડ્રો પાવર યુનિટોને કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. આ યુનિટો દ્વારા ગ્રીન એનર્જીનું ઉત્પાદન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
વીજ ઉત્પાદન સાથે સાથે નર્મદાની મુખ્ય કેનાલમાં 16,223 ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. આ પાણીનો ઉપયોગ રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં પીવાના પાણી તેમજ કૃષિ સિંચાઈ માટે કરવામાં આવશે.
ખરીફ પાક માટે ખેડૂતોને મળશે જીવનદોરી
નર્મદાની મુખ્ય કેનાલમાંથી છોડવામાં આવેલું પાણી રાજ્યના વિવિધ જિલ્લાઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવી રહ્યું છે. ખાસ કરીને ખરીફ સીઝનમાં ડાંગર, મગફળી, કપાસ અને અન્ય પાકોની વાવણી માટે આ પાણી અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.
ખેડૂતોમાં પાણીની ઉપલબ્ધતાને લઈને વિશ્વાસ વધ્યો છે, જેના કારણે વાવણી અને ખેતીના કાર્યોમાં પણ તેજી જોવા મળી રહી છે. કૃષિ નિષ્ણાતોના મતે પાણીની પૂરતી ઉપલબ્ધતા ઉત્પાદન વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
ઉત્તર ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છને મળશે રાહત
નર્મદાનું પાણી માત્ર સિંચાઈ માટે જ નહીં પરંતુ પીવાના પાણી માટે પણ કરોડો લોકો માટે આશીર્વાદરૂપ છે. મુખ્ય કેનાલ અને તેની શાખા કેનાલોના માધ્યમથી ઉત્તર ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના દૂરના વિસ્તારો સુધી પાણી પહોંચાડવામાં આવશે.
ખાસ કરીને દર વર્ષે પાણીની અછતનો સામનો કરતા વિસ્તારો માટે આ આવક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. નર્મદાના નીરથી લાખો પરિવારોને શુદ્ધ પીવાનું પાણી મળી રહેશે.
સારા વરસાદથી વધુ સુધરશે સ્થિતિ
હવામાન વિભાગ દ્વારા આગામી દિવસોમાં મધ્યપ્રદેશ અને ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં વધુ વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. જો આ આગાહી મુજબ વરસાદ ચાલુ રહેશે તો નર્મદા ડેમની સપાટીમાં વધુ વધારો થશે અને રાજ્યના જળભંડાર વધુ મજબૂત બનશે.
જળ નિષ્ણાતોના મતે હાલની સ્થિતિ રાજ્ય માટે ખૂબ જ સકારાત્મક છે અને આગામી મહિનાઓમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતા ઓછી રહેશે.
ગુજરાત માટે આશાનું કિરણ
નર્મદા ડેમમાં સતત વધી રહેલી પાણીની આવક માત્ર જળસંગ્રહમાં વધારો નથી કરતી, પરંતુ તે રાજ્યના કૃષિ, પીવાના પાણી અને ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે પણ આશાનું કિરણ બની છે. ખેડૂતો, નાગરિકો અને ઉદ્યોગોને આ વિકાસનો સીધો લાભ મળશે અને રાજ્યની જળ સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel