ગુજરાતના ગાંધીનગર સ્થિત GIFT City Club ખાતે International Financial Services Centres Authority (IFSCA) દ્વારા Ministry of Ports, Shipping and Waterways (MoPSW)ના સહયોગથી ‘India Ship Leasing and Financing Summit’નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સમિટમાં કેન્દ્રીય પોર્ટ્સ, શિપિંગ અને વોટરવેઝ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલ મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાર્યક્રમ દરમિયાન ભારતને જહાજ માલિકી, શિપ લીઝિંગ, શિપ ફાઇનાન્સિંગ અને અન્ય મેરીટાઇમ સેવાઓ માટે વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવવાના રોડમેપ પર વિશેષ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
Today at the India Ship Leasing and Financing Summit at GIFT City, I witnessed this momentum firsthand.
Already, 24 vessels leased through IFSC fly the Indian flag, bringing vital maritime tonnage onshore. pic.twitter.com/5Kn7bclyt7
— Sarbananda Sonowal (@sarbanandsonwal) September 10, 2026
GIFT Cityમાં ‘India Ship Leasing and Financing Summit’ યોજાઈ
આ સમિટમાં નીતિ નિર્માતાઓ, જહાજ માલિકો, લીઝિંગ કંપનીઓ, ચાર્ટરર્સ, બેન્કો, ફાઇનાન્સર્સ અને દરિયાઈ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા વિવિધ હિસ્સેદારોએ ભાગ લીધો હતો. સમિટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં મજબૂત Ship Ownership, Leasing and Financing Ecosystem વિકસાવવાનો હતો.
GIFT Cityને આ સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમ માટે મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહી હોવાનું કાર્યક્રમ દરમિયાન જણાવવામાં આવ્યું. ભારતની મેરીટાઇમ અર્થવ્યવસ્થાને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે GIFT IFSCમાં ફાઇનાન્સિંગ, લીઝિંગ, વીમા અને બ્રોકરેજ જેવી સેવાઓને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં સરકાર આગળ વધી રહી છે.
કાર્યક્રમ દરમિયાન સર્બાનંદ સોનોવાલે MoPSWના નેજા હેઠળ ગુજરાતની ગણપત યુનિવર્સિટી ખાતે યોજાનારી National Maritime Games 2027ના બ્રોશરનું પણ અનાવરણ કર્યું હતું.
Inspired by the energy, ambition and confidence of our young seafaring cadets at GIFT City Gandhinagar.
India’s Yuva Shakti is ready to take on the world and our maritime sector is no exception.
📽️| Some glimpses! pic.twitter.com/RJ9nwOD8NQ
— Sarbananda Sonowal (@sarbanandsonwal) September 10, 2026
ભારતની પ્રાચીન સમુદ્રી વિરાસતનો સોનોવાલે કર્યો ઉલ્લેખ
સમિટને સંબોધતા કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે ભારતની પ્રાચીન સમુદ્રી પરંપરાનો ઉલ્લેખ કરતાં સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ અને ગુજરાતના ઐતિહાસિક બંદર લોથલને યાદ કર્યું હતું.
તેમણે જણાવ્યું કે GIFT Cityને વ્યાપક મેરીટાઇમ વેલ્યુ ચેઇનનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવવા તરફ દેશ મહત્વપૂર્ણ પગલાં ભરી રહ્યો છે. આ ઇકોસિસ્ટમમાં શિપ લીઝિંગ, જહાજ માલિકી, ફાઇનાન્સિંગ, વીમો, બ્રોકરેજ અને અન્ય સહાયક સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, આવી સમિટ ભારતને વૈશ્વિક મેરીટાઇમ અને શિપિંગ ક્ષેત્રમાં વધુ મજબૂત સ્થાન અપાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
શિપ લીઝિંગ ક્ષેત્રે ભારતની મોટી પ્રગતિ
કેન્દ્રીય મંત્રીએ ભારતના વધતા જહાજ કાફલા અને શિપ લીઝિંગ ક્ષેત્રની પ્રગતિ વિશે પણ માહિતી આપી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, હાલમાં 38 શિપ લીઝિંગ સંસ્થાઓ નોંધાયેલી છે, જે સામૂહિક રીતે 43 જહાજોને લીઝ પર લઈ રહી છે.
આ જહાજોની કુલ વહન ક્ષમતા 2.99 મિલિયન DWTથી વધુ છે. આ પૈકી 24 જહાજો ભારતીય ધ્વજ હેઠળ કાર્યરત હોવાનું પણ જણાવવામાં આવ્યું. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારત માત્ર જહાજ ચલાવવાના ક્ષેત્રમાં નહીં પરંતુ જહાજ માલિકી અને લીઝિંગના આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ પોતાની હાજરી વધારી રહ્યું છે.
GIFT IFSCમાં 41 બેન્કોની હાજરી
સોનોવાલે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં 41 સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્કોએ GIFT IFSCમાં પોતાની હાજરી સ્થાપિત કરી છે. આ બેન્કો દ્વારા શિપ લીઝિંગ કંપનીઓ માટે આશરે USD 60.1 મિલિયનનું ફાઇનાન્સિંગ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું છે.
શિપમાલિકો અને ઓપરેટરોને વધુ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે GIFT City ખાતે DGMAની પ્રથમ પ્રાદેશિક ઓફિસ પણ શરૂ કરવામાં આવી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું. આ પગલાંથી શિપ લીઝિંગ કંપનીઓને નાણાકીય સેવાઓ, નિયમનકારી સહાય અને અન્ય વ્યવસાયિક સેવાઓ એક જ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ થવાની અપેક્ષા છે.
Coastal Shipping Act 2025 હેઠળ મોટા સુધારા
ભારતીય શિપિંગ કંપનીઓને વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં વધુ સક્ષમ બનાવવા માટે સરકારે અનેક નીતિગત સુધારાઓ અમલમાં મૂક્યા હોવાનું સોનોવાલે જણાવ્યું.
તેમણે ખાસ કરીને Coastal Shipping Act, 2025 હેઠળ ચાર્ટર પર લેવામાં આવેલા વિદેશી જહાજોને કેટલીક લાઇસન્સિંગ આવશ્યકતાઓમાંથી મુક્તિ આપવાનો ઉલ્લેખ કર્યો. તે ઉપરાંત GIFT IFSC આધારિત શિપિંગ કંપનીઓને વિદેશી ધ્વજવાળા જહાજો રાખવાની મંજૂરી આપવાની વ્યવસ્થા પણ ભારતીય કંપનીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવવામાં આવી.
આ સુધારાઓથી ભારતીય શિપિંગ કંપનીઓને વધુ લવચીકતા મળશે અને વૈશ્વિક શિપિંગ બજારમાં સ્પર્ધાત્મકતા વધારવામાં મદદ મળશે.
Live: Speaking at the India Ship Leasing & Financing Summit 2026 at GIFT City, Gandhinagar. https://t.co/Uh9TTnTz9s
— Sarbananda Sonowal (@sarbanandsonwal) September 10, 2026
GIFT City બનશે ભારતના મેરીટાઇમ વિકાસનું લોન્ચપેડ
સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું કે ભારત હવે પોતાના શિપિંગ કાફલાને માત્ર ભારતીય ધ્વજ હેઠળના કુલ ટનેજથી નહીં, પરંતુ ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા માલિકી ધરાવતા અને નિયંત્રિત કરવામાં આવતા કુલ ટનેજના આધારે પણ જોવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ GIFT Cityના વિકાસનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે GIFT City હવે ભારતના આગામી તબક્કાના મેરીટાઇમ વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ લૉન્ચપેડ બનવા માટે તૈયાર છે.
₹25,000 કરોડના Maritime Development Fundથી ક્ષેત્રને વેગ
કેન્દ્રીય મંત્રીએ મેરીટાઇમ ક્ષેત્ર માટે કેન્દ્ર સરકારની નાણાકીય પ્રતિબદ્ધતાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
સરકાર દ્વારા ₹25,000 કરોડના Maritime Development Fundની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ ફંડના માધ્યમથી 2030 સુધીમાં આશરે ₹1.5 લાખ કરોડનું રોકાણ આકર્ષવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
આ ફંડનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જહાજ માલિકી, શિપબિલ્ડિંગ, બંદરો અને દરિયાઈ માળખાકીય સુવિધાઓમાં મોટા રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
Shipbuilding Financial Assistance Scheme 2.0ને પણ પ્રોત્સાહન
કેન્દ્ર સરકારે Shipbuilding Financial Assistance Scheme (SBFAS) 2.0ને પણ વધુ મજબૂત બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ યોજના માટે આશરે ₹24,736 કરોડની સુધારેલી ફાળવણી કરવામાં આવી છે અને યોજનાને 2036 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
આ યોજનાના માધ્યમથી ભારતીય શિપયાર્ડ્સની ક્ષમતામાં વધારો કરવો, દેશમાં જહાજ નિર્માણ વધારવું અને ભારતીય કંપનીઓની જહાજ માલિકી મજબૂત બનાવવાનો સરકારનો ઉદ્દેશ્ય છે.
ભારતને વિશ્વના ટોચના પાંચ Shipbuilding દેશોમાં સ્થાન અપાવવાનું લક્ષ્ય
સર્બાનંદ સોનોવાલે ભારતની મેરીટાઇમ વિકાસ યાત્રામાં Maritime India Vision 2030 અને Maritime Amrit Kaal Vision 2047ને મહત્વપૂર્ણ રોડમેપ ગણાવ્યા.
આ વિઝન હેઠળ ભારતના જહાજ કાફલામાં વધારો, બંદરોની ક્ષમતાનો વિસ્તાર, દરિયાકાંઠાના જહાજ પરિવહનને પ્રોત્સાહન અને સ્થાનિક શિપબિલ્ડિંગ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવવાની યોજના છે.
સરકારનું લાંબા ગાળાનું લક્ષ્ય ભારતને વિશ્વના ટોચના પાંચ જહાજ નિર્માણ કરતા દેશોમાં સામેલ કરવાનું છે.
Ship Recyclingમાં ભારતનો વૈશ્વિક હિસ્સો વધ્યો
કેન્દ્રીય મંત્રીએ શિપ રિસાયક્લિંગ ક્ષેત્રમાં ભારતની મજબૂત સ્થિતિનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વૈશ્વિક શિપ રિસાયક્લિંગ ટનેજમાં ભારતનો હિસ્સો 2024ના 30.1 ટકાથી વધીને 2025માં 35.4 ટકા થયો છે.
ભારતની શિપ રિસાયક્લિંગ ક્ષમતામાં વધારો દેશના સમગ્ર મેરીટાઇમ ઇકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવતો મહત્વપૂર્ણ પરિબળ ગણવામાં આવે છે.
આ મહાનુભાવો રહ્યા ઉપસ્થિત
‘India Ship Leasing and Financing Summit’માં સર્બાનંદ સોનોવાલ ઉપરાંત MoPSWના સેક્રેટરી વિજય કુમાર, IFSCAના અધ્યક્ષ કે. રાજારામન અને ગુજરાત સરકારના બંદરો તથા વાહનવ્યવહાર વિભાગના અગ્ર સચિવ હરીત શુક્લા સહિત અનેક અધિકારીઓ અને મેરીટાઇમ ક્ષેત્રના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
સમિટના માધ્યમથી GIFT Cityને શિપ લીઝિંગ, ફાઇનાન્સિંગ, ઇન્શ્યોરન્સ અને અન્ય મેરીટાઇમ ફાઇનાન્સિયલ સેવાઓના આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવાના ભારતના પ્રયાસોને વધુ ગતિ મળવાની અપેક્ષા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
