વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 30 અને 31 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ ગુજરાતની બે દિવસીય મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. આ મુલાકાત દરમિયાન તેઓ બનાસકાંઠાના ભીલડી ખાતે આયોજિત કાર્યક્રમમાં બનાસ ડેરીના વિવિધ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનું લોકાર્પણ અને ખાતમુહૂર્ત કરશે. 30 ઓક્ટોબરે યોજાનારા આ કાર્યક્રમમાં કુલ ₹407.56 કરોડના ત્રણ મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સનું લોકાર્પણ કરવામાં આવશે. તેમાં પશુ સંવર્ધન માટેનું આધુનિક સંશોધન કેન્દ્ર, ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ અને દૂધના ઉત્પાદનોના સંગ્રહ માટેની અત્યાધુનિક ઓટોમેટેડ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત થરાદ અને રાધનપુર ખાતે બનાસ ડેરીના બે નવા બાયો-CNG પ્લાન્ટ્સનું ઇ-ખાતમુહૂર્ત પણ કરવામાં આવશે. આ તમામ પ્રોજેક્ટ્સ કૃષિ અને પશુપાલન ક્ષેત્રે આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે.
બનાસ ડેરીના ₹407.56 કરોડના ત્રણ પ્રોજેક્ટ્સનું લોકાર્પણ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે લોકાર્પણ થનારા ત્રણ મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સમાં સૌથી મોટો પ્રોજેક્ટ ભીલડી ખાતેનું ભારત બોવાઈન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર છે.
| પ્રોજેક્ટ | ખર્ચ |
|---|---|
| ભારત બોવાઈન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (BBBRC), ભીલડી | ₹324.77 કરોડ |
| ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ, સણાદર | ₹51.65 કરોડ |
| ઓટોમેટેડ સ્ટોરેજ એન્ડ રીટ્રિવલ સિસ્ટમ (ASRS), પાલનપુર | ₹31.14 કરોડ |
| કુલ ખર્ચ | ₹407.56 કરોડ |
આ ત્રણેય પ્રોજેક્ટ્સ બનાસ ડેરીના આધુનિકીકરણની સાથે ખેડૂતો અને પશુપાલકોને નવી તકો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
ભીલડીમાં 127 એકરમાં તૈયાર થયું ભારત બોવાઈન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર
બનાસકાંઠાના ભીલડી ખાતે બનાસ ડેરી દ્વારા ₹324.77 કરોડના ખર્ચે 127 એકર વિસ્તારમાં ભારત બોવાઈન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (BBBRC)નું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. આ કેન્દ્ર પશુ સંવર્ધન ક્ષેત્રે સેન્ટર ઓફ એક્સલન્સ તરીકે કાર્ય કરશે. તેનો મુખ્ય હેતુ પશુઓની આનુવંશિક ગુણવત્તામાં સુધારો કરવો, વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ દ્વારા પશુ સંવર્ધનને પ્રોત્સાહન આપવું અને ડેરી ઉદ્યોગ માટે વધુ ઉત્પાદક પશુધન વિકસાવવાનો છે.
આધુનિક પશુ સંવર્ધન ટેક્નોલોજી અને સંશોધન દ્વારા પશુપાલકોને લાંબા ગાળે લાભ મળે તેવો આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય છે. પશુઓની ગુણવત્તામાં સુધારો થવાથી દૂધ ઉત્પાદનની ક્ષમતા અને પશુપાલનની કાર્યક્ષમતા વધારવામાં મદદ મળી શકે છે.
રાષ્ટ્રીય ગોકુલ મિશન હેઠળ કેન્દ્રને ₹38.83 કરોડની મંજૂરી
ભારત બોવાઈન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટરને કેન્દ્ર સરકારના રાષ્ટ્રીય ગોકુલ મિશન હેઠળ ₹38.83 કરોડની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ રકમમાં દાતા પશુઓ માટેના ₹2 કરોડનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ કેન્દ્રને નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (NDDB) દ્વારા તકનીકી સહયોગ આપવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત પ્રોજેક્ટને ભારત સરકારની એનિમલ હસબન્ડ્રી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ ફંડ (AHIDF) યોજના હેઠળ મંજૂરી આપવામાં આવી છે અને નાબાર્ડ દ્વારા નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે.
આ પ્રોજેક્ટ પશુ સંવર્ધન ક્ષેત્રમાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ, સંશોધન અને આધુનિક ટેક્નોલોજીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપશે. તેનાથી પશુપાલકોને ગુણવત્તાયુક્ત પશુધન અને વધુ કાર્યક્ષમ પશુપાલન પદ્ધતિઓનો લાભ મળવાની અપેક્ષા છે.
સણાદરમાં ₹51.65 કરોડનો ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ
વડાપ્રધાન મોદી વાવ-થરાદ જિલ્લાના દિયોદર તાલુકાના સણાદર ખાતે તૈયાર કરાયેલા ₹51.65 કરોડના ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટનું ઇ-લોકાર્પણ પણ કરશે. બનાસ ડેરી દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલો આ પ્લાન્ટ બટાકા આધારિત ફૂડ પ્રોસેસિંગ ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ છે.
સણાદર પ્લાન્ટની ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ ઉત્પાદન ક્ષમતા પ્રતિ કલાક 2 ટનથી વધારીને 5 ટન કરવાની કામગીરી એપ્રિલ 2026માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ વિસ્તરણનો હેતુ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવાની સાથે ખેડૂતો દ્વારા ઉત્પાદિત બટાકાને વધુ મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનોમાં રૂપાંતરિત કરવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટથી બટાકાની ખેતી કરતા ખેડૂતોને કૃષિ આધારિત પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગ સાથે જોડાવાની વધુ તકો મળી શકે છે.
ટેસ્ટ ટ્યુબના છોડથી ગ્રાહકની થાળી સુધી બનાસ ડેરીની સંકલિત વ્યવસ્થા
બનાસ ડેરીએ બટાકા આધારિત ફૂડ પ્રોસેસિંગ માટે સંપૂર્ણ સંકલિત ઉત્પાદન વ્યવસ્થા વિકસાવી છે. આ વ્યવસ્થામાં ટેસ્ટ ટ્યુબમાં તૈયાર થતા નાના છોડ, ખેતરમાં બિયારણનું ઉત્પાદન, બટાકાની ખેતી, કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં સંગ્રહ, પ્રોસેસિંગ અને અંતે ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસનો સમાવેશ થાય છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દ્વારા ખેતીથી લઈને તૈયાર ખાદ્ય ઉત્પાદન સુધીની સપ્લાય ચેઇનને એકબીજા સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. બનાસ ડેરીના જણાવ્યા મુજબ, સહકારી ક્ષેત્રમાં આ પ્રકારની સંપૂર્ણ સંકલિત ઉત્પાદન વ્યવસ્થા વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. આ મોડેલ દ્વારા ખેડૂતોને કૃષિ ઉત્પાદનના મૂલ્યવર્ધનનો લાભ મળે અને પ્રોસેસિંગ ક્ષેત્રમાં નવી તકો ઊભી થાય તેવો ઉદ્દેશ્ય છે.
પાલનપુરમાં ₹31.14 કરોડની આધુનિક ઓટોમેટેડ સ્ટોરેજ સિસ્ટમ
બનાસ ડેરીએ પાલનપુર ખાતે ₹31.14 કરોડના ખર્ચે ઓટોમેટેડ સ્ટોરેજ એન્ડ રીટ્રિવલ સિસ્ટમ (ASRS) વિકસાવી છે. આ સિસ્ટમ દૂધના UHT ઉત્પાદનોના સંગ્રહ અને વિતરણ માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. UHT એટલે અલ્ટ્રા હાઈ ટેમ્પરેચર પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતાં દૂધ ઉત્પાદનો.
આ આધુનિક સ્ટોરેજ સિસ્ટમમાં હાઈ-સ્પીડ ઓટોમેશન અને ટ્રેસેબિલિટી જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે. જેના કારણે ઉત્પાદનોનો સંગ્રહ, ઓળખ, વ્યવસ્થાપન અને જરૂરિયાત મુજબ બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયા વધુ કાર્યક્ષમ બની શકે છે. આ પ્રોજેક્ટનું પણ વડાપ્રધાન મોદી 30 ઓક્ટોબરે ઇ-લોકાર્પણ કરશે.
9 માળની સ્ટીલ રેક અને 11 હજાર પેલેટની સંગ્રહ ક્ષમતા
પાલનપુરમાં વિકસાવવામાં આવેલી ઓટોમેટેડ સ્ટોરેજ સિસ્ટમની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની વિશાળ સંગ્રહ ક્ષમતા છે. આ સુવિધામાં 9 માળ સુધી સ્ટીલ રેકનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં એકસાથે 11 હજાર પેલેટ સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા છે. આ સિસ્ટમ બનાસ ડેરી દ્વારા ઇન-હાઉસ વિકસાવવામાં આવી છે. ડેરીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પદ્ધતિથી ખર્ચમાં બચત થઈ છે અને કામગીરી વધુ કાર્યક્ષમ બની છે.
બનાસ ડેરી સાથે સંકળાયેલા આશરે 4.18 લાખ દૂધ ઉત્પાદકોને ડેરીની આર્થિક કાર્યક્ષમતામાં થતા સુધારાનો લાભ મળી શકે છે. આ પ્રકારની ઓટોમેટેડ સ્ટોરેજ સિસ્ટમનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં અન્ય ડેરી ઉત્પાદનોના સંગ્રહ માટે પણ કરી શકાય છે.
થરાદ અને રાધનપુરમાં બે નવા બાયો-CNG પ્લાન્ટ્સનું ખાતમુહૂર્ત
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બનાસ ડેરીના બે નવા બાયો-CNG પ્લાન્ટ્સનું પણ ઇ-ખાતમુહૂર્ત કરશે. આ પ્લાન્ટ્સ થરાદ અને રાધનપુર ખાતે સ્થાપિત કરવામાં આવશે. બંને પ્લાન્ટ્સમાં પશુઓના છાણનું પ્રોસેસિંગ કરીને બાયો-CNG અને સેન્દ્રિય ખાતરનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે. થરાદ ખાતેના પ્લાન્ટની છાણ પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા 75 મેટ્રિક ટન અને રાધનપુર ખાતેના પ્લાન્ટની ક્ષમતા 100 મેટ્રિક ટન રહેશે.
બંને પ્લાન્ટ્સની મળીને કુલ પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા 175 મેટ્રિક ટન રહેશે. આ ક્ષમતા સંબંધિત કામગીરીના સમયગાળાની વિગતો મૂળ જાહેરાતમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવી નથી. બનાસ ડેરી દ્વારા અગાઉથી ચાર બાયો-CNG પ્લાન્ટ્સ ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે. હવે નવા બે પ્લાન્ટ્સના ઉમેરાથી આ ક્ષેત્રે ડેરીની કામગીરી વધુ વિસ્તરશે.
પશુઓના છાણમાંથી બનશે બળતણ અને સેન્દ્રિય ખાતર
બનાસ ડેરી લાંબા સમયથી પશુઓના છાણનો ઉપયોગ કરીને બાયો-CNG અને સેન્દ્રિય ખાતરનું ઉત્પાદન કરી રહી છે. પરંપરાગત રીતે પશુપાલન દરમિયાન ઉત્પન્ન થતા છાણને હવે આર્થિક મૂલ્ય ધરાવતા સંસાધન તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવી રહ્યું છે. છાણનું વૈજ્ઞાનિક પ્રોસેસિંગ કરીને વાહનો માટે બળતણ તરીકે ઉપયોગી બાયો-CNG તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં મળતા અવશેષોમાંથી સેન્દ્રિય ખાતર પણ બનાવવામાં આવે છે.
આ મોડેલથી પશુપાલકોને છાણના વેચાણ દ્વારા વધારાની આવક મેળવવાની તક મળી શકે છે. સાથે જ સ્વચ્છ ઊર્જાનું ઉત્પાદન અને કુદરતી ખેતી માટે ઉપયોગી ખાતરની ઉપલબ્ધતા વધારી શકાય છે. બાયો-CNG પ્લાન્ટ્સ દ્વારા પશુપાલન, કૃષિ અને પર્યાવરણને એકબીજા સાથે જોડતી ચક્રીય અર્થવ્યવસ્થાને પ્રોત્સાહન આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
બનાસ ડેરીના 4.18 લાખ દૂધ ઉત્પાદકોને લાભ મળવાની અપેક્ષા
બનાસ ડેરી સાથે આશરે 4.18 લાખ દૂધ ઉત્પાદકો સંકળાયેલા છે. ડેરીના આધુનિકીકરણ, વૈજ્ઞાનિક પશુ સંવર્ધન, ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને ઓટોમેટેડ સ્ટોરેજ જેવી સુવિધાઓ દ્વારા સહકારી વ્યવસ્થાની કાર્યક્ષમતા વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ પ્રોજેક્ટ્સથી ડેરીની ઉત્પાદન અને સંગ્રહ ક્ષમતામાં સુધારો થવાની સાથે ખર્ચમાં બચત અને મૂલ્યવર્ધનની તકો ઊભી થઈ શકે છે. આર્થિક કાર્યક્ષમતામાં થતો સુધારો લાંબા ગાળે દૂધ ઉત્પાદકો અને પશુપાલકો માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી રહેશે ઉપસ્થિત
30 ઓક્ટોબરે ભીલડી ખાતે યોજાનારા કાર્યક્રમમાં ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, ગુજરાત વિધાનસભાના અધ્યક્ષ અને બનાસ ડેરીના ચેરમેન શંકરભાઈ ચૌધરી તેમજ નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી ઉપસ્થિત રહેશે.
આ ઉપરાંત રાજ્ય સરકારના મંત્રીઓ જીતુ વાઘાણી, ઋષિકેશ પટેલ અને કમલેશ પટેલ તેમજ રાજ્યકક્ષાના મંત્રીઓ પ્રવીણ માળી અને સ્વરૂપજી ઠાકોર પણ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપશે. કાર્યક્રમમાં સંસદસભ્યો, ધારાસભ્યો, વિવિધ પદાધિકારીઓ અને રાજ્ય સરકારના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ ઉપસ્થિત રહેશે.
ડેરી સહકારી ક્ષેત્રમાંથી નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડના ચેરમેન ડૉ. મીનેશ શાહ, ગુજરાત કોઓપરેટિવ મિલ્ક માર્કેટિંગ ફેડરેશનના પ્રતિનિધિઓ, વિવિધ દૂધ સંઘોના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટરો તેમજ બનાસ ડેરીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર સંગ્રામ ચૌધરી હાજરી આપશે. આ કાર્યક્રમમાં બનાસકાંઠા જિલ્લાના દૂધ ઉત્પાદકો પણ મોટી સંખ્યામાં સહભાગી બનશે.
ઉત્તર ગુજરાતના કૃષિ અને પશુપાલન ક્ષેત્રને નવી ગતિ મળવાની આશા
બનાસ ડેરીના આ પ્રોજેક્ટ્સ ઉત્તર ગુજરાતના કૃષિ અને પશુપાલન ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે. ભીલડી ખાતેનું પશુ સંવર્ધન સંશોધન કેન્દ્ર પશુધનની આનુવંશિક ગુણવત્તા સુધારવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. સણાદરનો ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ બટાકા ઉત્પાદક ખેડૂતો માટે મૂલ્યવર્ધનની તકો ઊભી કરી શકે છે.
પાલનપુરની ઓટોમેટેડ સ્ટોરેજ સિસ્ટમ ડેરી ઉત્પાદનોના સંગ્રહ અને વિતરણને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવશે, જ્યારે થરાદ અને રાધનપુરના બાયો-CNG પ્લાન્ટ્સ સ્વચ્છ ઊર્જા અને સેન્દ્રિય ખાતરના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપશે. આ તમામ પ્રોજેક્ટ્સ આધુનિક ટેક્નોલોજી, સહકારી માળખું અને પર્યાવરણલક્ષી વિકાસને એકસાથે આગળ વધારવાનો પ્રયાસ દર્શાવે છે.
બનાસકાંઠામાં સહકારી વિકાસનું નવું પ્રકરણ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે 30 ઓક્ટોબરે થનારા ₹407.56 કરોડના ત્રણ પ્રોજેક્ટ્સના લોકાર્પણ અને બે બાયો-CNG પ્લાન્ટ્સના ખાતમુહૂર્તને બનાસ ડેરીના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ તબક્કા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર ડેરી ઉદ્યોગનું વિસ્તરણ કરવાનો નથી, પરંતુ ખેડૂતો અને પશુપાલકોને આધુનિક ટેક્નોલોજી સાથે જોડીને તેમની આજીવિકાને વધુ સક્ષમ બનાવવાનો પણ છે.
વૈજ્ઞાનિક પશુ સંવર્ધન, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, સ્વચાલિત સંગ્રહ વ્યવસ્થા અને છાણમાંથી સ્વચ્છ ઊર્જાના ઉત્પાદન જેવા પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા બનાસ ડેરી સહકારી ક્ષેત્રમાં નવી શક્યતાઓ ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આ યોજનાઓ સફળતાપૂર્વક કાર્યરત થતાં ઉત્તર ગુજરાતના પશુપાલન, કૃષિ આધારિત ઉદ્યોગ અને ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને લાંબા ગાળે લાભ મળવાની અપેક્ષા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
