દેશમાં યોજાનારી જનગણના 2027ના બીજા તબક્કા એટલે કે વસ્તી ગણતરીની તૈયારીઓને લઈને ગુજરાત સરકાર દ્વારા મહત્ત્વપૂર્ણ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે. આ અંતર્ગત ગાંધીનગર ખાતે ગુજરાતના મુખ્ય સચિવ એમ. કે. દાસના અધ્યક્ષસ્થાને રાજ્ય-સ્તરીય જનગણના સંકલન સમિતિ (State Level Census Coordination Committee – SLCCC)ની બેઠક યોજાઈ હતી. બેઠકમાં રાજ્યમાં વસ્તી ગણતરીની કામગીરી માટેની તૈયારીઓ, વહીવટી માળખું, વિવિધ વિભાગો વચ્ચેનું સંકલન અને આગામી કામગીરીના સમયપત્રકની વિસ્તૃત સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
મુખ્ય સચિવ એમ. કે. દાસે બેઠક દરમિયાન રાજ્ય સરકારના તમામ સંબંધિત વિભાગો અને એજન્સીઓને પરસ્પર સંકલન જાળવીને કામગીરી આગળ વધારવા સૂચના આપી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જનગણના 2027ના બીજા તબક્કા સાથે જોડાયેલા તમામ લક્ષ્યાંકો અને મહત્ત્વપૂર્ણ કામગીરી નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવું જરૂરી છે.
જનગણના 2027ના બીજા તબક્કાની તૈયારીઓની સમીક્ષા
ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલી આ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકનો મુખ્ય હેતુ જનગણના 2027ના બીજા તબક્કા માટે ગુજરાતમાં કરવામાં આવી રહેલી તૈયારીઓનું મૂલ્યાંકન કરવાનો હતો. જનગણનાના બીજા તબક્કામાં વસ્તીની ગણતરી કરવામાં આવનાર હોવાથી રાજ્યના વિવિધ વહીવટી વિભાગો અને સંબંધિત એજન્સીઓ વચ્ચે અસરકારક સંકલન જરૂરી બને છે.
બેઠકમાં વસ્તી ગણતરીની કામગીરી માટેના કાર્યકારી માળખા, આયોજન અને વિવિધ સ્તરે કરવાની તૈયારીઓ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. રાજ્યમાં આ વિશાળ કામગીરી સુચારુ રીતે હાથ ધરાય તે માટે સંબંધિત વિભાગોની જવાબદારીઓ અને કામગીરીના સમયબદ્ધ આયોજન પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
તમામ વિભાગોને સમયમર્યાદાનું ચુસ્ત પાલન કરવા મુખ્ય સચિવની સૂચના
બેઠકને સંબોધતા મુખ્ય સચિવ એમ. કે. દાસે જણાવ્યું હતું કે જનગણના જેવી વ્યાપક કામગીરી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવા માટે વિવિધ વિભાગો અને એજન્સીઓ વચ્ચે સતત સંકલન અત્યંત જરૂરી છે. તેમણે સંબંધિત અધિકારીઓને નિર્ધારિત સમયમર્યાદાનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા સૂચના આપી હતી.
મુખ્ય સચિવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જનગણના 2027ના બીજા તબક્કા સાથે સંકળાયેલા તમામ લક્ષ્યાંકો અને મહત્ત્વપૂર્ણ કામગીરી રાજ્યભરમાં સુવ્યવસ્થિત, કાર્યક્ષમ અને સમયસર પૂર્ણ થવી જોઈએ. તેમણે તમામ વિભાગોને પોતાની જવાબદારીઓ સ્પષ્ટપણે સમજીને આયોજનબદ્ધ રીતે કામગીરી આગળ વધારવાનો સંદેશ આપ્યો હતો.
જનગણના નિયામક સુજલ જે. મયાત્રાએ રજૂ કર્યું વિસ્તૃત પ્રેઝન્ટેશન
આ બેઠકમાં ગુજરાત જનગણના નિદેશાલયના નિયામક અને સમિતિના સંયોજક સુજલ જે. મયાત્રાએ જનગણના 2027ના બીજા તબક્કા અંગે વિસ્તૃત પાવરપોઈન્ટ પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કર્યું હતું. પ્રેઝન્ટેશન દરમિયાન વસ્તી ગણતરીના બીજા તબક્કાનો વ્યાપ, કામગીરીના મુખ્ય પાસાઓ અને વહીવટી તૈયારીઓ અંગે માહિતી આપવામાં આવી હતી.
આ ઉપરાંત કામગીરીનું કામચલાઉ સમયપત્રક અને આગામી તબક્કામાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવનારી ડિજિટલ સુવિધાઓ તથા નવીનતાઓ વિશે પણ સમિતિને માહિતગાર કરવામાં આવી હતી. આ પ્રેઝન્ટેશનના આધારે વિવિધ વિભાગોના અધિકારીઓને આગામી કામગીરીની રૂપરેખા અંગે જાણકારી આપવામાં આવી હતી.
વસ્તી ગણતરીમાં ડિજિટલ સુવિધાઓ અને નવીનતાઓ પર ભાર
જનગણના 2027ના બીજા તબક્કાની તૈયારીઓમાં ડિજિટલ સુવિધાઓ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની રહી છે. બેઠકમાં રજૂ કરાયેલા પ્રેઝન્ટેશનમાં આગામી વસ્તી ગણતરી દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાય તેવી ડિજિટલ સુવિધાઓ અને નવીનતાઓ અંગે માહિતી આપવામાં આવી હતી.
ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા માહિતી એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા, તેના સંચાલન અને વહીવટી કામગીરીને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવાની સંભાવનાઓ જનગણનાના આયોજનમાં મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જોકે, બેઠક અંગે આપવામાં આવેલી વિગતોમાં ચોક્કસ ડિજિટલ સાધનો, એપ્લિકેશન અથવા ટેકનિકલ વ્યવસ્થાની વિસ્તૃત માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી.
જનગણનાનો બીજો તબક્કો શું છે?
ભારતમાં જનગણના સામાન્ય રીતે બે મુખ્ય તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવે છે. પ્રથમ તબક્કામાં મકાનોની યાદી અને આવાસ સંબંધિત માહિતી એકત્ર કરવાની કામગીરી કરવામાં આવે છે. તેને હાઉસલિસ્ટિંગ અને હાઉસિંગ સેન્સસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
બીજા તબક્કામાં વસ્તીની ગણતરી કરવામાં આવે છે. આ તબક્કામાં વ્યક્તિઓ અને પરિવારો સંબંધિત વસ્તી વિષયક માહિતી એકત્ર કરવામાં આવે છે. આ માહિતી દેશની વસ્તીનું પ્રમાણ, ભૌગોલિક વિતરણ અને વિવિધ સામાજિક તથા આર્થિક પરિબળોને સમજવા માટે ઉપયોગી બને છે. જનગણનામાંથી પ્રાપ્ત આંકડા સરકારને લાંબા ગાળાના વિકાસ આયોજન અને જાહેર સેવાઓની જરૂરિયાતોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.
ગુજરાતમાં વસ્તી ગણતરી માટે વિભાગીય સંકલન મહત્ત્વપૂર્ણ
ગુજરાત જેવા વિશાળ અને ભૌગોલિક વિવિધતા ધરાવતા રાજ્યમાં વસ્તી ગણતરીની કામગીરી માટે વિવિધ વહીવટી સ્તરો વચ્ચે અસરકારક સંકલન જરૂરી છે. શહેરી વિસ્તારો, ગ્રામ્ય વિસ્તારો, સરહદી વિસ્તારો અને અન્ય ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને કામગીરીનું આયોજન કરવું પડે છે.
આ માટે રાજ્ય સરકારના વિવિધ વિભાગો અને સંબંધિત એજન્સીઓની ભાગીદારી મહત્ત્વપૂર્ણ બને છે. ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી રાજ્ય-સ્તરીય જનગણના સંકલન સમિતિની બેઠકમાં આ પ્રકારના વહીવટી સંકલનને વધુ મજબૂત બનાવવાના મુદ્દા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
વિકાસ આયોજન માટે જનગણનાના આંકડા કેમ મહત્ત્વપૂર્ણ?
જનગણના દેશની વસ્તી અને તેની વિવિધ લાક્ષણિકતાઓ અંગે વ્યાપક માહિતી પૂરી પાડતી મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયા છે. વસ્તી ગણતરીમાંથી પ્રાપ્ત માહિતીનો ઉપયોગ શિક્ષણ, આરોગ્ય, આવાસ, પાણી પુરવઠો, પરિવહન અને અન્ય જાહેર સેવાઓના લાંબા ગાળાના આયોજનમાં થઈ શકે છે.
વિવિધ વિસ્તારોમાં વસ્તીનું પ્રમાણ અને તેની રચના સમજવાથી સરકારને નીતિ નિર્માણ તથા વિકાસ યોજનાઓના આયોજન માટે આધારભૂત માહિતી મળે છે. આથી જનગણનાની કામગીરીમાં ચોકસાઈ, સમયબદ્ધતા અને યોગ્ય વહીવટી સંકલન અત્યંત જરૂરી છે.
રાજ્યના ઉચ્ચ અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિમાં કામગીરીની સમીક્ષા
મુખ્ય સચિવ એમ. કે. દાસના અધ્યક્ષસ્થાને યોજાયેલી બેઠકમાં ગુજરાત સરકારના વિવિધ વિભાગોના ઉચ્ચ સનદી અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. બેઠકમાં જનગણના 2027ના બીજા તબક્કાની તૈયારીઓ અને કામગીરીના વિવિધ પાસાઓ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. જનગણના નિદેશાલય દ્વારા રજૂ કરાયેલા પ્રેઝન્ટેશનના આધારે આગામી કામગીરીના આયોજન અને સમયમર્યાદા અંગે સમિતિને માહિતગાર કરવામાં આવી હતી.
જનગણના 2027ની કામગીરી સમયસર પૂર્ણ કરવા રાજ્ય સરકારનો ભાર
ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી રાજ્ય-સ્તરીય જનગણના સંકલન સમિતિની બેઠક જનગણના 2027ના બીજા તબક્કાની તૈયારીઓ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહી હતી. મુખ્ય સચિવ એમ. કે. દાસે તમામ સંબંધિત વિભાગો અને એજન્સીઓને સંકલન સાથે કામગીરી આગળ વધારવા અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદાનું પાલન કરવા સૂચના આપી હતી.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
