ગીરના સીમાડે આવેલા અમરેલી જિલ્લાના ખાંભા તાલુકાના ચતુરી ગામમાં સિંહણના હુમલામાં પાંચ વર્ષના બાળકનું કરુણ મોત થતાં સમગ્ર વિસ્તારમાં શોક અને ભયનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. 24 જૂનની રાત્રે જીયાન દેવકુંભાઈ સીધા પોતાના દાદા સાથે દૂધ આપવા જઈ રહ્યો હતો ત્યારે અંધારામાંથી અચાનક આવેલી સિંહણે તેના પર હુમલો કર્યો હતો.
સિંહણ બાળકને દાદાની નજર સામે જ ખેંચીને જંગલ તરફ લઈ ગઈ હતી. દાદાએ બૂમાબૂમ કરતાં આસપાસના ગ્રામજનો તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે દોડી આવ્યા હતા. ગામના યુવાનોએ લાકડીઓ અને ટોર્ચ સાથે બાળકને શોધવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેને જીવતો બચાવી શકાયો નહોતો.
ગામથી આશરે એક કિલોમીટર દૂર બાળકનો લોહીલુહાણ મૃતદેહ મળી આવતાં પરિવાર પર દુઃખનો પહાડ તૂટી પડ્યો હતો.
દાદા સાથે દૂધ આપવા જતાં સમયે હુમલો
પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ પાંચ વર્ષનો જીયાન રાત્રિના સમયે પોતાના દાદા સાથે ગામમાં દૂધ આપવા માટે નીકળ્યો હતો. રસ્તા પર અંધારું હતું અને આ દરમિયાન અચાનક સિંહણ ત્રાટકી હતી.
દાદા કંઈ સમજે તે પહેલાં સિંહણે જીયાનને પકડી લીધો અને નજીકના જંગલ તથા ઝાડીવાળા વિસ્તાર તરફ ખેંચી ગઈ હતી. દાદાએ બાળકને બચાવવાના પ્રયાસ સાથે બૂમાબૂમ કરી હતી.
અવાજ સાંભળીને ગામના લોકો ઘરોની બહાર નીકળ્યા હતા અને મોટી સંખ્યામાં ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા.
ગ્રામજનોએ લાકડીઓ સાથે બાળકની શોધ શરૂ કરી
ઘટનાની જાણ થતાં જ ચતુરી ગામના લોકોમાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. વન વિભાગની ટીમ પહોંચે તે પહેલાં ગામના કેટલાક યુવાનો ટોર્ચ અને લાકડીઓ લઈને બાળકની શોધમાં નીકળી પડ્યા હતા.
કેટલાક યુવાનોએ સિંહણને ભગાડીને બાળકને છોડાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હોવાનું પણ ગ્રામજનોએ જણાવ્યું હતું. જોકે, અંધારું અને જંગલ વિસ્તાર હોવાને કારણે શોધકાર્યમાં મુશ્કેલી પડી હતી.
આખરે ગામથી આશરે એક કિલોમીટર દૂર જીયાનનો મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. બાળકના મોતના સમાચાર મળતાં જ પરિવારજનો અને ગ્રામજનોમાં ભારે આક્રંદ છવાઈ ગયો હતો.
મૃતદેહ ખાંભા હોસ્પિટલ ખસેડાયો
ઘટનાની જાણ થતાં ધારી ગીર પૂર્વ વન વિભાગના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓનો કાફલો ચતુરી ગામ પહોંચ્યો હતો. સ્થાનિક પોલીસ અને વન વિભાગની હાજરીમાં બાળકના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે ખાંભાની સરકારી હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યો હતો.
વન વિભાગે ઘટનાસ્થળ પરથી સિંહના પગનાં નિશાન અને અન્ય પુરાવા એકત્ર કરવાની કામગીરી હાથ ધરી હતી. હુમલો કયા સિંહ અથવા સિંહણે કર્યો હતો તેની ઓળખ માટે અલગ-અલગ ટીમો બનાવવામાં આવી હતી.
સિંહણને પકડવા નવ કલાકનું મેગા ઓપરેશન
બાળકના મોત બાદ વન વિભાગે હુમલો કરનાર સિંહણ અને તેની સાથે ફરતા સિંહોને પકડવા માટે મોટાપાયે ઓપરેશન શરૂ કર્યું હતું.
વન વિભાગની ટીમોએ ચતુરી ગામ અને તેની આસપાસના વિસ્તારને ઘેરીને પાંજરાં ગોઠવ્યાં હતાં. સિંહોની હિલચાલ શોધવા ટ્રેકર્સ અને અન્ય કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
આશરે નવ કલાક સુધી ચાલેલા ઓપરેશન દરમિયાન કુલ પાંચ સિંહોને કબજે કરવામાં આવ્યા હોવાનું વન વિભાગે જણાવ્યું હતું. જેમાં એક સિંહણને ટ્રેન્ક્યુલાઇઝ કરીને કાબૂમાં લેવામાં આવી હતી.
પકડાયેલા સિંહોને તબીબી તપાસ અને વર્તનના નિરીક્ષણ માટે એનિમલ કેર સેન્ટરમાં મોકલવામાં આવ્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
નર સિંહની ઊલટીમાંથી અવશેષ મળ્યાનો દાવો
વન વિભાગની પ્રાથમિક તપાસ દરમિયાન કબજે કરવામાં આવેલા એક નર સિંહની ઊલટીમાંથી બાળકના અવશેષ મળ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ અવશેષોને ફોરેન્સિક અને DNA તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. તપાસનો અંતિમ રિપોર્ટ આવ્યા બાદ હુમલામાં કયા સિંહની ભૂમિકા હતી તે વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
વન વિભાગ દ્વારા પકડાયેલા તમામ સિંહોના નખ, દાંત, લોહી અને અન્ય નમૂનાઓની તપાસ કરવામાં આવી શકે છે.
સમગ્ર ચતુરી ગામમાં ભય અને આક્રોશ
બાળકના કરુણ મોત બાદ ચતુરી ગામ સહિત આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ભારે ભયનો માહોલ છે. સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ વિસ્તારમાં સિંહોની અવરજવર વારંવાર જોવા મળે છે.
રાત્રિના સમયે સિંહો રહેણાક વિસ્તાર, પશુઓના વાડા અને ગામના રસ્તાઓ સુધી આવી જતા હોવાની ગ્રામજનોની ફરિયાદ છે. આ ઘટના બાદ લોકો બાળકોને એકલા ઘરની બહાર મોકલતાં પણ ડરી રહ્યા છે.
ગ્રામજનોએ વન વિભાગની કામગીરી સામે અસંતોષ વ્યક્ત કરીને સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત કરવાની માંગ કરી છે.
ગામમાં કાયમી ફોરેસ્ટ ગાર્ડ મૂકવાની માંગ
મૃતક બાળકના પરિવારજનો અને ગ્રામજનોએ ચતુરી ગામમાં કાયમી ફોરેસ્ટ ગાર્ડ તૈનાત કરવાની માંગ કરી છે.
ગ્રામજનોની મુખ્ય માંગણીઓમાં ગામ અથવા નજીકના વિસ્તારમાં વન વિભાગની કાયમી ઓફિસ શરૂ કરવી, રાત્રિ પેટ્રોલિંગ વધારવું, સિંહોની હિલચાલ અંગે અગાઉથી ચેતવણી આપવી અને ઇમર્જન્સી માટે ઝડપી પ્રતિસાદ આપતી ટીમ રાખવાનો સમાવેશ થાય છે.
મૃતકના મામાએ વનમંત્રી ગામની મુલાકાત લઈને પરિવારને ન્યાય અને સ્થાનિક લોકોને સુરક્ષાની ખાતરી આપે તેવી માંગ ઉઠાવી છે.
વન વિભાગની બેદરકારીનો સ્થાનિકોનો આરોપ
સ્થાનિક લોકોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે વિસ્તારમાં સિંહોની સતત હિલચાલ હોવા છતાં પૂરતું પેટ્રોલિંગ અને દેખરેખ રાખવામાં આવતી નથી.
ગ્રામજનોના મતે સિંહો ગામની નજીક આવે ત્યારે વન વિભાગને જાણ કરવામાં આવે છે, પરંતુ અનેક વખત ટીમ સમયસર પહોંચતી નથી. જોકે, વન વિભાગ તરફથી બેદરકારીના આ આરોપો અંગે સત્તાવાર રીતે શું સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે તે હજુ સામે આવ્યું નથી.
તંત્ર દ્વારા ગ્રામજનોની ફરિયાદો અને હુમલાની પરિસ્થિતિની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવે તેવી માંગ ઉઠી છે.
ગીરના આસપાસ માનવ-સિંહ સંઘર્ષનો ગંભીર પ્રશ્ન
ગીર અને તેની આસપાસના રેવન્યુ વિસ્તારોમાં એશિયાટિક સિંહોની હિલચાલ સતત વધી રહી છે. અમરેલી, ભાવનગર, ગીર સોમનાથ અને જૂનાગઢ જિલ્લાના અનેક ગામોમાં સિંહો જંગલની બહાર વસવાટ કરતા જોવા મળે છે.
સિંહોની વસ્તી અને વિસ્તાર વધતાં માનવ વસાહત, ખેતીની જમીન અને વન્યજીવોના કુદરતી માર્ગો વચ્ચેનું અંતર ઘટી રહ્યું છે. તેના કારણે પશુઓ પર હુમલા ઉપરાંત માનવ પર હુમલાની ઘટનાઓ પણ સામે આવી રહી છે.
ચતુરી ગામની દુર્ઘટનાએ માનવ અને વન્યજીવો વચ્ચે વધતા સંઘર્ષ, વન્યજીવ વ્યવસ્થાપન અને ગ્રામ્ય વિસ્તારની સુરક્ષા અંગે ફરી ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
વન વિભાગે લોકોને સાવચેત રહેવા અપીલ કરી
ઘટના બાદ વન વિભાગે જંગલ તથા સિંહોની અવરજવર ધરાવતા વિસ્તારના લોકોને વિશેષ સાવચેતી રાખવાની અપીલ કરી છે.
વન વિભાગની સૂચનાઓ અનુસાર:
- સાંજ પછી અથવા અંધારામાં એકલા બહાર ન નીકળવું
- બાળકોને રાત્રિના સમયે એકલા ન મોકલવા
- શક્ય હોય ત્યાં સુધી બે કે તેથી વધુ લોકોના જૂથમાં જવું
- બહાર નીકળતી વખતે ટોર્ચ અને મજબૂત લાકડી સાથે રાખવી
- સિંહ જોવા મળે તો તેની નજીક ન જવું કે તેનો પીછો ન કરવો
- પશુઓને ખુલ્લા વિસ્તારમાં એકલા ન બાંધવા
- સિંહની હિલચાલ અંગે તાત્કાલિક વન વિભાગને જાણ કરવી
વન વિભાગે લોકોને સિંહ સાથે સેલ્ફી લેવા, વીડિયો બનાવવા અથવા વાહનથી પીછો કરવા જેવી જોખમી પ્રવૃત્તિથી દૂર રહેવાની પણ અપીલ કરી છે.
પરિવારને સહાય અને કાયમી સુરક્ષાની માંગ
ઘટના બાદ મૃતકના પરિવારને સરકારના નિયમો મુજબ વળતર અને આર્થિક સહાય આપવામાં આવે તેવી માંગ કરવામાં આવી છે.
ગ્રામજનોએ જણાવ્યું છે કે માત્ર વળતર પૂરતું નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવી ઘટના ફરી ન બને તે માટે કાયમી સુરક્ષા વ્યવસ્થા ઊભી કરવી જરૂરી છે.
ચતુરી ગામની આ હૃદયદ્રાવક ઘટનાએ પાંચ વર્ષના નિર્દોષ બાળકનો જીવ લીધો છે. હવે વન વિભાગ અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા માનવજીવન તથા સિંહોના સંરક્ષણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે અસરકારક અને લાંબા ગાળાની યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવે તેવી સ્થાનિકોની માંગ છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક કરો, શેર કરો અને સબસ્ક્રાઈબ કરો
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
