20 જુલાઈના CJP પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી હિંસા અને પોલીસ કાર્યવાહી અંગે દિલ્હી પોલીસે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પોતાનો વિગતવાર પક્ષ રજૂ કર્યો છે. પોલીસનું કહેવું છે કે આશરે 30 હજાર લોકોની ભીડે કોઈ મંજૂરી વિના સંસદ ભવન તરફ કૂચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને પરિસ્થિતિ બેકાબૂ બન્યા બાદ જ કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા જરૂરી કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. પોલીસના સોગંદનામા મુજબ વિદ્યાર્થીઓ સામે કોઈ ‘અતિશય બળપ્રયોગ’ કરવામાં આવ્યો નહોતો.
દિલ્હી પોલીસે કોર્ટને જણાવ્યું કે સંસદ તરફ માર્ચ કરવાની કોઈ પરવાનગી આપવામાં આવી નહોતી અને સંવેદનશીલ વિસ્તાર તરફ મોટી ભીડના આગળ વધવાથી ગંભીર સુરક્ષા પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકે તેમ હતી. પોલીસ અનુસાર, શરૂઆતથી જ ફોકસ ભીડને શાંતિપૂર્ણ રીતે નિયંત્રિત રાખવાનો હતો, પરંતુ કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓએ બેરિકેડ તોડીને આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરતાં સ્થિતિ વણસી હતી.
30 હજારની ભીડ સામે 5 હજાર પોલીસકર્મીઓએ સંભાળી વ્યવસ્થા
દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, લગભગ 30 હજાર પ્રદર્શનકારીઓ ત્રણ કિલોમીટર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલા હતા, જ્યારે વ્યવસ્થા જાળવવા આશરે 5 હજાર પોલીસકર્મીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
પોલીસનું કહેવું છે કે આવી મોટી ભીડ સામે પણ શરૂઆતમાં માત્ર crowd management અને law-and-order જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. સ્થિતિ હિંસક બન્યા બાદ જ તબક્કાવાર કાર્યવાહી કરવી પડી હતી.
આ સમગ્ર ઘટનામાં 240 પોલીસકર્મીઓ ઈજાગ્રસ્ત થયા હોવાનો પોલીસનો દાવો છે. લગભગ 200 પ્રદર્શનકારીઓને પણ ઈજા પહોંચી હતી. આ આંકડાઓનો ઉલ્લેખ કરીને દિલ્હી પોલીસે કોર્ટને જણાવ્યું કે હિંસા દરમિયાન પોલીસકર્મીઓ પણ મોટા પ્રમાણમાં હુમલાનો ભોગ બન્યા હતા.
‘બેરિકેડ તૂટ્યા બાદ જ કરવો પડ્યો બળપ્રયોગ’
દિલ્હી પોલીસનું કહેવું છે કે પ્રદર્શનકારીઓએ અનેક સુરક્ષા બેરિકેડ તોડી સંસદ તરફ આગળ વધવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પોલીસના એફિડેવિટ અનુસાર, ભીડ બેકાબૂ બન્યા બાદ અને પોલીસકર્મીઓ પર હુમલા શરૂ થયા પછી જ જરૂરી બળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
પોલીસે દાવો કર્યો છે કે સમગ્ર કાર્યવાહી દરમિયાન ‘મહત્તમ સંયમ’ એટલે કે શક્ય તેટલો સંયમ રાખવામાં આવ્યો હતો. દિલ્હી પોલીસનું કહેવું છે કે બળપ્રયોગનો હેતુ પ્રદર્શનકારીઓને સજા કરવાનો નહીં, પરંતુ વધુ મોટી હિંસા, જાનહાનિ અને સુરક્ષા ભંગ અટકાવવાનો હતો.
પોલીસકર્મીઓ પર હુમલાના વીડિયો પણ રજૂ
દિલ્હી પોલીસે કોર્ટ સમક્ષ કેટલાક વીડિયો પુરાવા પણ રજૂ કર્યા છે. પોલીસનો દાવો છે કે આ વીડિયોમાં પ્રદર્શનકારીઓના કેટલાક જૂથો પોલીસ અને RAFના જવાનો પર હુમલો કરતા જોવા મળે છે.
પોલીસનું કહેવું છે કે કેટલાક સુરક્ષાકર્મીઓને ટોળાએ ઘેરી લીધા હતા અને તેમના પર ગંભીર હુમલા કરવામાં આવ્યા હતા. આ પરિસ્થિતિમાં અન્ય પોલીસકર્મીઓએ સહકર્મચારીઓને બચાવવા અને સ્થિતિ નિયંત્રિત કરવા માટે હસ્તક્ષેપ કરવો પડ્યો હતો.
ભીડમાં 2,873 લોકોના ગંભીર ગુનાહિત રેકોર્ડ મળ્યાનો દાવો
દિલ્હી પોલીસના એફિડેવિટનો વધુ એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો ફેસ રેકગ્નિશન સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલો છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રદર્શન સ્થળે હાજર લોકોમાંથી 2,873 વ્યક્તિઓના ચહેરા એવા પોલીસ રેકોર્ડ સાથે મેચ થયા છે, જેમાં ગંભીર ગુનાઓ નોંધાયેલા છે.
પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, આવા કેસોમાં હત્યા, હત્યાનો પ્રયાસ, લૂંટ, બળાત્કાર, POCSO અને અન્ય ગંભીર ગુનાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ વ્યક્તિઓની ભૂમિકા અંગે દિલ્હી પોલીસની SIT અલગથી તપાસ કરશે.
દિલ્હી પોલીસનો દાવો છે કે આ આંકડા એ દર્શાવે છે કે શાંતિપૂર્ણ વિદ્યાર્થી આંદોલનની આડમાં કેટલાક અસામાજિક અથવા ગુનાહિત તત્વો પણ ભીડમાં ઘૂસી આવ્યા હોઈ શકે છે.
ફેસ રેકગ્નિશનના ઉપયોગનો પણ કર્યો બચાવ
પોલીસે કોર્ટને સ્પષ્ટતા કરી કે ફેસ રેકગ્નિશન સિસ્ટમનો ઉપયોગ સામાન્ય પ્રદર્શનકારીઓની અંગત માહિતી એકત્ર કરવા માટે કરવામાં આવ્યો નહોતો.
દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ માત્ર ગંભીર ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતા અથવા હિસ્ટ્રી શીટર તરીકે નોંધાયેલા લોકોની પ્રાથમિક ઓળખ માટે થાય છે. માત્ર સોફ્ટવેર મેચના આધારે કોઈ વ્યક્તિ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવતી નથી; ત્યારબાદ ફિલ્ડ અને દસ્તાવેજી વેરિફિકેશન પણ કરવામાં આવે છે.
પોલીસે આ દલીલ સાથે ‘માસ સર્વેલન્સ’ના આરોપોને નકાર્યા છે.
સાદા કપડાંમાં અધિકારીઓ રાખવાનું કારણ શું?
પ્રદર્શન દરમિયાન કેટલાક અધિકારીઓ સાદા કપડાંમાં જોવા મળ્યા હોવાના આરોપો અંગે પણ દિલ્હી પોલીસે કોર્ટમાં સ્પષ્ટતા કરી છે.
પોલીસનું કહેવું છે કે સ્પેશિયલ બ્રાન્ચ, સ્પેશિયલ સેલ અને ક્રાઇમ બ્રાન્ચ જેવી એજન્સીઓના અધિકારીઓ ઘણીવાર સાદા કપડાંમાં કામગીરી કરે છે. મોટી ભીડ અને સંવેદનશીલ પરિસ્થિતિમાં તેઓ ભીડમાં રહીને ગુપ્ત માહિતી એકત્ર કરે છે અને સંભવિત જોખમો પર નજર રાખે છે.
દિલ્હી પોલીસે જણાવ્યું કે આ પ્રકારની વ્યવસ્થા સ્વતંત્રતા દિવસ, ગણતંત્ર દિવસ અને અન્ય મોટા કાર્યક્રમો દરમિયાન પણ નિયમિત સુરક્ષા પ્રોટોકોલનો ભાગ છે.
દિલ્હી પોલીસનું કહેવું—વિદ્યાર્થીઓ નહીં, હિંસક તત્વો હતા નિશાને
પોલીસના સમગ્ર એફિડેવિટમાંથી મુખ્ય દલીલ એ છે કે કાર્યવાહી વિદ્યાર્થી આંદોલનને દબાવવા માટે નહોતી. દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ સામે કોઈ લક્ષિત કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી અને પોલીસનો ફોકસ માત્ર હિંસક તત્વોને રોકવા પર હતો.
પોલીસે એ પણ જણાવ્યું કે મોટા ભાગના પ્રદર્શનકારીઓને નિયંત્રિત વિસ્તારમાં રહેવા માટે વારંવાર અપીલ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ કેટલાક જૂથો બેરિકેડ તોડીને પ્રતિબંધિત વિસ્તાર તરફ આગળ વધતાં સ્થિતિ ગંભીર બની હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં હવે પોલીસના પક્ષની તપાસ
હાલ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ છે અને પોલીસ કાર્યવાહી અંગે કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ તપાસની માંગ કરતી અરજીઓ પર સુનાવણી ચાલી રહી છે. દિલ્હી પોલીસે પોતાનો સત્તાવાર પક્ષ રજૂ કરીને વધારાના બળપ્રયોગના આરોપોને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યા છે.
પોલીસનો દાવો છે કે 20 જુલાઈની ઘટના માત્ર એક સામાન્ય વિરોધ પ્રદર્શન નહોતી, પરંતુ અત્યંત મોટી, અનિયંત્રિત અને કેટલીક જગ્યાએ હિંસક બનેલી ભીડને સંભાળવાની ગંભીર કાયદો-વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિ હતી.
આ કેસમાં અંતિમ નિષ્કર્ષ સુપ્રીમ કોર્ટ અને આગળની તપાસ બાદ જ આવશે, પરંતુ દિલ્હી પોલીસના એફિડેવિટમાં રજૂ થયેલા આંકડા અને દલીલો અનુસાર પોલીસ પોતાની કાર્યવાહી ‘ન્યૂનતમ જરૂરી બળ’ અને ‘મહત્તમ સંયમ’ના સિદ્ધાંત હેઠળ કરવામાં આવી હોવાનું કહી રહી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
