ભારતીય રેલવેએ ઇતિહાસ રચ્યો છે. રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે માહિતી આપી હતી કે દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેનનું ચેન્નાઈ સ્થિત ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF) ખાતે સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, ભારત 1,200 HP હાઇડ્રોજન ટ્રેન વિકસાવી રહ્યું છે.
ભારતીય રેલવે સમય સાથે વિકાસનો માર્ગ નક્કી કરી રહ્યું છે. આ સાથે, હવે ભારતીય રેલવેએ બીજો ઇતિહાસ રચ્યો છે. હકીકતમાં, દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેનનું ચેન્નાઈ સ્થિત ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF) ખાતે સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ પરીક્ષણની પુષ્ટિ કરી છે.
રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ X પર પોસ્ટ કરીને આ પરીક્ષણની પુષ્ટિ કરી છે. તેમણે પરીક્ષણનો એક વીડિયો પણ શેર કર્યો. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, પ્રથમ હાઇડ્રોજનથી ચાલતી કોચ (ડ્રાઇવિંગ પાવર કાર)નું ICF ચેન્નાઈ ખાતે સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, ભારત 1,200 HP હાઇડ્રોજન ટ્રેન વિકસાવી રહ્યું છે.
First Hydrogen powered coach (Driving Power Car) successfully tested at ICF, Chennai.
India is developing 1,200 HP Hydrogen train. This will place India among the leaders in Hydrogen powered train technology. pic.twitter.com/2tDClkGBx0
— Ashwini Vaishnaw (@AshwiniVaishnaw) July 25, 2025
હાઇડ્રોજન ટ્રેન શા માટે ખાસ છે?
જે કોચનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું તે ડ્રાઇવિંગ પાવર કાર તરીકે ઓળખાય છે. રેલ્વે મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ પગલું ગ્રીન એનર્જી અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર પરિવહન ઉકેલો પ્રત્યે ભારતની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
તે અન્ય ટ્રેનોથી કેવી રીતે અલગ છે?
માહિતી અનુસાર, હાઇડ્રોજન ટ્રેનો ડીઝલ અને ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેનો કરતાં ઘણી વધુ પર્યાવરણને અનુકૂળ છે. આ ટ્રેનમાં ધુમાડો કે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ જેવા પ્રદૂષિત વાયુઓ ઉત્સર્જિત થતા નથી. વાસ્તવમાં, આ ટ્રેન હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટેકનોલોજી પર કામ કરે છે, જેમાં હાઇડ્રોજન ગેસ અને ઓક્સિજનની પ્રતિક્રિયા દ્વારા ઊર્જા ઉત્પન્ન થાય છે.
ટ્રેનનો ખર્ચ કેટલો છે?
વર્ષ 2023 માં, રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે રાજ્યસભામાં માહિતી આપી હતી કે ભારતીય રેલવે “હાઇડ્રોજન ફોર હેરિટેજ” પહેલ હેઠળ 35 હાઇડ્રોજન સંચાલિત ટ્રેનો ચલાવવાની યોજના ધરાવે છે. દરેક ટ્રેનનો અંદાજિત ખર્ચ ₹ 80 કરોડ છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, ઉત્તરી રેલવેના જીંદ-સોનીપત સેક્શન પર હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ સાથે ચાલતા ડીઝલ ઇલેક્ટ્રિક મલ્ટીપલ યુનિટ (DEMU) ને રિટ્રોફિટ કરવા માટે ₹ 111.83 કરોડનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પણ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. હાઇડ્રોજન ટ્રેનોનો પ્રારંભિક સંચાલન ખર્ચ ઊંચો હોઈ શકે છે, પરંતુ સમય જતાં તેમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રીન ટ્રાન્સપોર્ટેશનને પ્રોત્સાહન આપવા અને સ્વચ્છ હાઇડ્રોજન ઉર્જા દ્વારા ભારતના શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જન લક્ષ્યોને સમર્થન આપવાનો છે.
