ભારત આજે 15 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ પોતાનો 80મો સ્વતંત્રતા દિવસ ગૌરવ અને દેશભક્તિના માહોલ વચ્ચે ઉજવી રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી લાલ કિલ્લા પરથી સતત 13મી વખત દેશને સંબોધિત કરવા પહોંચ્યા ત્યારે દર વર્ષની જેમ તેમનો ખાસ પહેરવેશ પણ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો હતો. આ વખતે વડાપ્રધાન મોદી આકર્ષક લાલ રંગની ટાઈ-એન્ડ-ડાઈ બંધેજ/બંધણી પાઘડીમાં જોવા મળ્યા હતા.
લાલ રંગની આ પરંપરાગત પાઘડી ભારતીય ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકળાની સમૃદ્ધ પરંપરાને રજૂ કરતી જોવા મળી હતી. વડાપ્રધાન મોદી સ્વતંત્રતા દિવસના કાર્યક્રમોમાં વર્ષોથી અલગ-અલગ પ્રકારની પરંપરાગત પાઘડીઓ પહેરતા આવ્યા છે અને તેમની પાઘડીનો રંગ, ડિઝાઇન તેમજ પ્રાદેશિક કળા દર વર્ષે ખાસ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બને છે.
PM મોદીની લાલ બંધેજ પાઘડી બની આકર્ષણનું કેન્દ્ર
80મા સ્વતંત્રતા દિવસના ઐતિહાસિક પ્રસંગે વડાપ્રધાન મોદીએ પસંદ કરેલી લાલ રંગની બંધેજ પાઘડી તેના પરંપરાગત લુકને કારણે ખાસ ધ્યાન ખેંચી રહી હતી. પાઘડીમાં ટાઈ-એન્ડ-ડાઈ ટેક્સટાઇલ પરંપરાની ઝલક જોવા મળી હતી અને તેનો લાંબો પાછળનો ભાગ તેને વધુ વિશિષ્ટ લુક આપતો હતો.
બંધેજ અથવા બંધણી કળા ખાસ કરીને ગુજરાત અને રાજસ્થાનની પરંપરાગત વસ્ત્રકળા સાથે જોડાયેલી છે. કાપડના નાનાં ભાગોને દોરાથી બાંધીને અલગ-અલગ રંગોમાં રંગવાની પદ્ધતિથી તેમાં વિશિષ્ટ ટપકાં અને પેટર્ન તૈયાર થાય છે. આ કળાની વિશેષતા એ છે કે દરેક નમૂનામાં હાથની કારીગરીનો અલગ જ સ્પર્શ જોવા મળે છે.
‘વોકલ ફોર લોકલ’ સાથે સ્થાનિક કારીગરી પર ફોકસ
વડાપ્રધાન મોદી સતત સ્થાનિક ઉત્પાદનો, ભારતીય કારીગરો અને સ્વદેશી ઉત્પાદનોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપતા રહ્યા છે. તેમના જાહેર સંદેશાઓમાં ‘વોકલ ફોર લોકલ’ અને આત્મનિર્ભર ભારત જેવા વિચારો મહત્વના રહ્યા છે.
આ સંદર્ભમાં સ્વતંત્રતા દિવસ જેવા રાષ્ટ્રીય પ્રસંગે પરંપરાગત ભારતીય પાઘડીની પસંદગી દેશની સ્થાનિક વસ્ત્રકળા અને કારીગરોના વારસાને પ્રદર્શિત કરતી જોવા મળી. લાલ કિલ્લાની પ્રાચીર પરથી તેમની આ પરંપરાગત પસંદગી ભારતીય ટેક્સટાઇલ હેરિટેજને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ફરી ચર્ચામાં લાવી છે.
શું છે બંધેજ કળાની ખાસિયત?
બંધેજને ‘ટાઈ-એન્ડ-ડાઈ’ ટેક્નિક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં સૌપ્રથમ કાપડના નાના-નાના ભાગોને દોરાની મદદથી મજબૂત રીતે બાંધવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને રંગવામાં આવે છે. જે ભાગ દોરાથી બાંધવામાં આવ્યો હોય ત્યાં રંગ પહોંચતો નથી અને પરિણામે કાપડ પર નાના ટપકાં અથવા વિશિષ્ટ પેટર્ન તૈયાર થાય છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ઘણી બારીકાઈ અને કુશળતાની જરૂર પડે છે. આ કારણે હાથથી તૈયાર થતી બંધેજ સાડી, દુપટ્ટા, પાઘડી અને અન્ય પરંપરાગત વસ્ત્રોની અલગ ઓળખ છે.
ગુજરાત અને રાજસ્થાનની સંસ્કૃતિ સાથે બંધેજનો ખાસ સંબંધ
ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં બંધેજ અથવા બંધણી માત્ર ફેશનનો ભાગ નથી, પરંતુ પરંપરા અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ સાથે પણ ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે. લગ્ન, ધાર્મિક પ્રસંગો, પારિવારિક સમારોહ અને વિશેષ ઉજવણીઓમાં બંધેજના વસ્ત્રોનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે.
ખાસ કરીને પરંપરાગત પાઘડીને સન્માન, ગૌરવ અને ઉત્સવના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે. તેથી લાલ કિલ્લા જેવા ઐતિહાસિક સ્થળે વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા પરંપરાગત બંધેજ પાઘડી પહેરવામાં આવવી ભારતીય સંસ્કૃતિ અને કારીગરીના પ્રદર્શન તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
લાલ રંગે વધાર્યો PM મોદીના લુકનો આકર્ષણ
પીએમ મોદીની પાઘડીમાં ઘેરો લાલ રંગ મુખ્ય આકર્ષણ રહ્યો હતો. ભારતીય પરંપરામાં લાલ રંગને શુભતા, ઊર્જા, શક્તિ અને ઉત્સાહ સાથે જોડવામાં આવે છે. પાઘડી પર દેખાતા નાના સફેદ ટપકાં બંધેજની પરંપરાગત ડિઝાઇનને વધુ સ્પષ્ટ બનાવતા હતા.
વડાપ્રધાન મોદીએ આ પાઘડી સાથે સફેદ કુર્તા-પાયજામા અને ડાર્ક બ્રાઉન ટોનનું હાફ-જેકેટ પહેર્યું હતું. આ સાથે ત્રિરંગાની ઝલક આપતો પોકેટ સ્ક્વેર સમગ્ર લુકમાં દેશભક્તિનો સ્પર્શ ઉમેરતો જોવા મળ્યો હતો. તેમની લાલ પાઘડી સફેદ અને બ્રાઉન રંગના વસ્ત્રો વચ્ચે ખાસ રીતે ઉભરી આવી હતી. વડાપ્રધાનનો 2026નો આ લુક વિવિધ મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં પણ વિશેષ ચર્ચામાં રહ્યો છે.
સ્વતંત્રતા દિવસે PM મોદીની પાઘડીની વર્ષોથી ખાસ પરંપરા
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સ્વતંત્રતા દિવસની પાઘડી વર્ષોથી લોકોમાં ચર્ચાનો વિષય રહી છે. વર્ષ 2014થી તેઓ લાલ કિલ્લાના કાર્યક્રમ દરમિયાન વિવિધ રંગો, પ્રાદેશિક ડિઝાઇન અને ભારતીય ટેક્સટાઇલ પરંપરાથી પ્રેરિત પાઘડીઓ પહેરતા આવ્યા છે. અલગ-અલગ વર્ષોમાં કેસરી, ત્રિરંગી અને રાજસ્થાની શૈલીની પાઘડીઓ તેમના લુકનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો રહી છે.
2026માં પસંદ કરાયેલી લાલ બંધેજ પાઘડીએ આ પરંપરાને આગળ વધારી છે. એક તરફ દેશ 80મા સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી કરી રહ્યો છે ત્યારે બીજી તરફ વડાપ્રધાનના પહેરવેશમાં ભારતીય કારીગરી અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતાની ઝલક જોવા મળી હતી.
લાલ કિલ્લા પર દેશભક્તિ સાથે ભારતીય સંસ્કૃતિની ઝલક
80મા સ્વતંત્રતા દિવસના અવસરે વડાપ્રધાન મોદીએ લાલ કિલ્લા પરથી રાષ્ટ્રને સંબોધિત કર્યું હતું. આ તેમનું સતત 13મું સ્વતંત્રતા દિવસનું લાલ કિલ્લા પરથી સંબોધન હતું.
રાષ્ટ્રીય પર્વના આ પ્રસંગે પીએમ મોદીની લાલ બંધેજ પાઘડી માત્ર તેમના લુક પૂરતી સીમિત ન રહી, પરંતુ ભારતની પરંપરાગત કારીગરી, સ્થાનિક હસ્તકળા અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતાને રજૂ કરતું મહત્વનું આકર્ષણ બની હતી.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
