અયોધ્યાના શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરના દાનમાં કથિત ચોરી અને નાણાકીય ગેરરીતિના મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સોમવાર, 17 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી. દેશભરના કરોડો શ્રદ્ધાળુઓની આસ્થા સાથે જોડાયેલા આ મામલે સર્વોચ્ચ અદાલતે તપાસની પ્રગતિ પર નજર રાખતાં સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT)ને તપાસને તેના તાર્કિક અંત સુધી લઈ જવા કહ્યું છે.
આ કેસમાં ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા રચાયેલી SIT અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટમાં સીલબંધ સ્ટેટસ રિપોર્ટ રજૂ કરી ચૂકી છે. તપાસ ચાલુ હોવાથી રિપોર્ટની વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી. અગાઉની સુનાવણીઓમાં પણ રાજ્ય સરકાર તરફથી કોર્ટને જણાવાયું હતું કે તપાસ માટે વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓને SITમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની સીધી નજર હેઠળ તપાસ
રામ મંદિર દાન કેસમાં દાખલ અરજીઓમાં તપાસની પારદર્શિતા, જવાબદારી અને દાનના નાણાંના વ્યવસ્થાપનને લઈને ગંભીર સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારને SITની રચના મજબૂત કરવા કહ્યું હતું અને તપાસમાં નાણાકીય પાસાઓની યોગ્ય તપાસ થાય તે માટે ફોરેન્સિક ઓડિટિંગનો અનુભવ ધરાવતા નિષ્ણાતને પણ સામેલ કરવાની દિશામાં ભાર મૂક્યો હતો.
અરજીઓમાં CBI તપાસ અને ફોરેન્સિક ઓડિટની માંગ
સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પહોંચેલી અરજીઓમાં કથિત દાન ગેરરીતિની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરવામાં આવી છે. તેમાં મુખ્યત્વે CBI અથવા કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ નિષ્પક્ષ તપાસ, શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના નાણાકીય વ્યવહારોની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ અને તમામ દાન તથા ખર્ચના રેકોર્ડની પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવાની માંગ સામેલ છે. અગાઉ અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટ સમક્ષ પણ CBI તપાસની માંગ કરતી PIL દાખલ થઈ હતી.
નિર્મોહી અખાડાની પણ મહત્વપૂર્ણ એન્ટ્રી
નિર્મોહી અખાડાએ પણ સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો છે. અખાડાએ ટ્રસ્ટના માળખા અને નાણાકીય વ્યવસ્થામાં વધુ પારદર્શિતાની માંગ સાથે પોતાની રજૂઆત કરી છે. 2019ના અયોધ્યા ચુકાદા બાદ રચાયેલા શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટમાં નિર્મોહી અખાડાના પ્રતિનિધિત્વની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી હતી.
8 આરોપીઓની ધરપકડ, લાખો રૂપિયાની રિકવરી
તપાસ દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં FIRમાં નામ આવેલા 8 આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આરોપીઓ પૈકી ઘણા મંદિરના દાનની ગણતરી અને હેન્ડલિંગની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા હોવાનું તપાસ એજન્સીઓએ જણાવ્યું છે. પોલીસ અને SITની કાર્યવાહીમાં અંદાજે ₹79–80 લાખ જેટલી રકમ રિકવર થઈ હોવાનું પણ અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે.
તપાસ દરમિયાન આરોપીઓ અને તેમના પરિવારજનો સાથે જોડાયેલા આશરે 50 બેંક ખાતાઓની તપાસ કરવામાં આવી હોવાનું પણ અહેવાલ છે. રોકડ ઉપરાંત આભૂષણ અને એક વાહન સહિતની સંપત્તિ અંગે પણ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.
દાનપેટીની રકમ કેવી રીતે ગાયબ થઈ?
પ્રાથમિક તપાસમાં શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે ગેરરીતિ દાનની રકમ ગણતરી માટે તૈયાર કરવામાં આવતી હતી તે પ્રક્રિયા દરમિયાન થઈ હોઈ શકે છે. આરોપીઓ પૈકી ઘણા લોકો દાનની રોકડ અને કિંમતી વસ્તુઓની ગણતરી સાથે સંકળાયેલા હતા. SIT આ સમગ્ર વ્યવસ્થા, કેશ હેન્ડલિંગ ચેઇન તથા સંભવિત નાણાકીય લાભાર્થીઓની તપાસ કરી રહી છે.
તપાસનો વ્યાપ વધુ મોટો થયો
આ કેસ હવે માત્ર દાનપેટીમાંથી રોકડની કથિત ચોરી પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી. SITએ ટ્રસ્ટ દ્વારા વિવિધ મોટા કાર્યક્રમો પાછળ થયેલા ખર્ચની પણ તપાસનો વ્યાપ વધાર્યો હોવાના અહેવાલ છે. તેમાં પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા સમારોહ, મહાકુંભ સંબંધિત વ્યવસ્થાઓ અને અન્ય મોટા કાર્યક્રમો પાછળ થયેલા ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે.
ટ્રસ્ટમાં પણ મોટા ફેરફાર
વિવાદ વધ્યા બાદ શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટમાં નેતૃત્વ સ્તરે પણ ફેરફારો થયા હતા. Reutersના અહેવાલ અનુસાર જનરલ સેક્રેટરી ચંપત રાય અને ટ્રસ્ટી અનિલ મિશ્રાના રાજીનામા સ્વીકારવામાં આવ્યા હતા તથા પ્રશાસનિક વ્યવસ્થા મજબૂત કરવા માટે નવી વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવી હતી. ટ્રસ્ટે દાન વ્યવસ્થામાં વ્યાપક ગેરરીતિના આરોપોને નકારીને પોતાના હિસાબો ઓડિટ થતા હોવાનું જણાવ્યું છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો ફોકસ—રાજકારણ નહીં, નિષ્પક્ષ તપાસ
આ સમગ્ર મામલો રાજકીય મુદ્દો પણ બન્યો છે, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટનો ભાર તપાસને નિષ્પક્ષ, વ્યાપક અને અસરકારક રીતે આગળ ધપાવવા પર છે. કોર્ટ SITની તપાસ પર નજર રાખી રહી છે અને તપાસને યોગ્ય અંત સુધી પહોંચાડવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.
કેસમાં આગળની તપાસથી એ સ્પષ્ટ થશે કે કથિત દાન ચોરી માત્ર ગણતરી પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા કેટલાક લોકો સુધી સીમિત હતી કે તેની પાછળ વધુ મોટું નેટવર્ક હતું. હાલ મામલો તપાસ હેઠળ હોવાથી ટ્રસ્ટના કોઈ સભ્ય અથવા અન્ય વ્યક્તિ અંગે દોષિત હોવાનો અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢવો યોગ્ય નહીં ગણાય.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક કરો, શેર કરો અને સબ્સ્ક્રાઇબ કરો
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom
🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom-Gujarat
