નવી દિલ્હીમાં 5 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ ભારત સરકાર, નાગાલેન્ડ સરકાર અને ઈસ્ટર્ન નાગાલેન્ડ પીપલ્સ ઓર્ગેનાઈઝેશન (ENPO) વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ ત્રિપક્ષીય કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ કરાર હેઠળ પૂર્વી નાગાલેન્ડના વિકાસને વેગ આપવા માટે ‘ફ્રન્ટિયર નાગાલેન્ડ ટેરિટોરિયલ ઓથોરિટી’ (FNTA) ની રચના કરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને નાગાલેન્ડના મુખ્યમંત્રી નેઇફિયુ રિયોની હાજરીમાં આ ઐતિહાસિક સમજૂતી થઈ હતી. ENPO પૂર્વી નાગાલેન્ડના છ જિલ્લાઓમાં વસતા આઠ માન્યતા પ્રાપ્ત નાગા જનજાતિઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સંસ્થા છે.
FNTA દ્વારા પૂર્વી નાગાલેન્ડને મળશે વહીવટી અને નાણાકીય સ્વાયત્તતા
આ કરાર અનુસાર તુએન્સાંગ, મોન, કિફિરે, લોંગલેંગ, નોકલાક અને શમાટોર સહિતના છ જિલ્લાઓને આવરી લેતી એક સ્વાયત્ત વહીવટી સંસ્થા FNTA બનાવવામાં આવશે. આ સંસ્થા રાજ્ય સરકારના માળખામાં રહીને કાર્ય કરશે, પરંતુ તેને વહીવટી, કાયદાકીય અને નાણાકીય બાબતોમાં વિશેષ સત્તાઓ આપવામાં આવશે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વિકાસ માટે સીધું ભંડોળ ફાળવવાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે, જેથી આર્થિક રીતે પછાત વિસ્તારમાં ઝડપી વિકાસ શક્ય બને.
FNTAમાં ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ હશે, જે સ્થાનિક મુદ્દાઓ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ અને પ્રાદેશિક આયોજનનું સંચાલન કરશે. મહત્વની બાબત એ છે કે આ નવી વ્યવસ્થા નાગાલેન્ડ રાજ્યના સંવિધાનિક માળખામાં રહેશે અને ભારતીય બંધારણની કલમ 371(એ)ને કોઈ અસર નહીં થાય.
Today a historic agreement was signed between Govt of India, Govt of Nagaland and ENPO resolving decades-long pending issues of Eastern Nagaland. It is a giant step towards realising Modi Ji's vision for a peaceful and prosperous Northeast by resolving all contentious issues. pic.twitter.com/sxt23lBX1n
— Amit Shah (@AmitShah) February 5, 2026
ENPOની લાંબા સમયથી ચાલતી માંગનો ઉકેલ
પૂર્વી નાગાલેન્ડના લોકો લાંબા સમયથી વિકાસમાં ઉપેક્ષા થવાનો આરોપ લગાવતા આવ્યા છે. ENPO દ્વારા વર્ષ 2010થી ‘ફ્રન્ટિયર નાગાલેન્ડ’ નામના અલગ રાજ્યની માંગણી કરવામાં આવી રહી હતી. જોકે, આ ત્રિપક્ષીય કરાર દ્વારા સ્વાયત્ત ટેરિટોરિયલ ઓથોરિટી બનાવી તેમની મુખ્ય માંગણીઓને સંતોષવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય શાંતિપૂર્ણ વાટાઘાટો અને ચર્ચાઓ દ્વારા લેવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
પીએમ મોદી અને અમિત શાહે ગણાવી ઐતિહાસિક સમજૂતી
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ કરારને ઐતિહાસિક ગણાવી જણાવ્યું કે તે પૂર્વી નાગાલેન્ડના વિકાસ માટે નવા માર્ગ ખોલશે અને લોકો માટે તકો તથા સમૃદ્ધિ લાવશે. તેમણે કહ્યું કે ઉત્તર-પૂર્વમાં શાંતિ, પ્રગતિ અને સમાવેશી વિકાસ માટે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા આ કરાર દ્વારા સ્પષ્ટ થાય છે. ગૃહમંત્રી અમિત શાહે પણ જણાવ્યું કે દાયકાઓથી પડતર મુદ્દાઓનું નિરાકરણ લાવતી આ સમજૂતી મોદી સરકારની વાટાઘાટ આધારિત નીતિનું પરિણામ છે.
ઉત્તર-પૂર્વમાં શાંતિ અને વિકાસ તરફ મોટું પગલું
FNTAની રચના ‘એક્ટ ઈસ્ટ’ પોલિસી અને ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યોમાં આંતરિક વિવાદો ઉકેલવાના પ્રયાસોના ભાગરૂપે કરવામાં આવી છે. આથી પૂર્વી નાગાલેન્ડમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને આર્થિક વિકાસને વેગ મળશે. સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયો પોતાની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાનું વધુ સશક્ત રીતે રક્ષણ કરી શકશે. નિષ્ણાતોના મતે, આ કરાર લાંબા સમયથી ચાલતા અસંતોષને ઘટાડીને પ્રદેશમાં સ્થિરતા અને સુરક્ષા વધારશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
