બનાસકાંઠા સહિત સમગ્ર ગુજરાતના પશુપાલન અને દુગ્ધ ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પહેલરૂપે બનાસ ડેરી દ્વારા જિલ્લાના ભીલડી ખાતે આશરે 235 વીઘા જમીનમાં ‘બનાસ બોવાઇન બ્રિડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર’નું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. ‘સેન્ટર ઑફ એક્સલન્સ – બનાસ બોવાઇન બ્રિડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર’ (CoE-BBBRC) તરીકે વિકસાવવામાં આવેલું આ કેન્દ્ર વૈજ્ઞાનિક પશુપાલન, આનુવંશિક સુધારણા, સંશોધન અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા દુધાળા પશુઓના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ભારતની ભવિષ્યની વધતી દુગ્ધ જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે વધુ ઉત્પાદનક્ષમ અને આનુવંશિક રીતે શ્રેષ્ઠ ગાય-ભેંસની નસ્લો વિકસાવવાનો છે. બનાસ ડેરી અને તેના ચેરમેન શંકરભાઈ ચૌધરીની આ પહેલ પશુપાલન ક્ષેત્રને આધુનિક વિજ્ઞાન અને અદ્યતન પ્રજનન ટેક્નોલોજી સાથે જોડવાનો પ્રયાસ છે.
વૈશ્વિક ધોરણોની સુવિધાઓથી સજ્જ કેન્દ્ર
ભીલડી ખાતે વિકસાવવામાં આવેલું આ કેન્દ્ર આધુનિક અને વૈશ્વિક ધોરણોની સુવિધાઓથી સજ્જ છે. અહીં ભારતની જાણીતી અને ઉચ્ચ દુગ્ધ ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવતી ગાય અને ભેંસની નસ્લોના સંરક્ષણ, વૈજ્ઞાનિક પ્રજનન અને જનેટિક સુધારણા માટે વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
કેન્દ્રમાં પશુઓની જાતીય ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા માટે આધુનિક પ્રજનન પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આથી ભવિષ્યમાં વધુ દૂધ આપતી, તંદુરસ્ત અને ઉત્તમ નસ્લના પશુઓ તૈયાર કરવામાં મદદ મળશે.
ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા જર્મપ્લાઝમના ઉત્પાદન પર ફોકસ
આ સેન્ટરની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતાઓમાંથી એક ઉચ્ચ આનુવંશિક ગુણવત્તા ધરાવતા પશુઓના જર્મપ્લાઝમનું ઉત્પાદન છે. અદ્યતન પ્રજનન તકનીકો દ્વારા શ્રેષ્ઠ ગુણવત્તાવાળા ભ્રૂણ તેમજ માદા અને નર પશુઓના વિકાસ માટે કામ કરવામાં આવશે.
આ પ્રક્રિયાથી પશુઓની આનુવંશિક ક્ષમતામાં ઝડપી સુધારો લાવી શકાય અને દૂધ ઉત્પાદન વધારવામાં મદદ મળી શકે છે. આનાથી પશુપાલકોને ભવિષ્યમાં વધુ ઉત્પાદનક્ષમ પશુઓ ઉપલબ્ધ થવાની શક્યતા છે.
પશુપાલકોની આવક વધારવાનો પ્રયાસ
આનુવંશિક રીતે સુધારાયેલા અને વધુ દૂધ આપતા પશુઓ ઉપલબ્ધ થતાં પશુપાલન વ્યવસાય વધુ નફાકારક બની શકે છે. તેનો સીધો લાભ ખેડૂતો અને પશુપાલકોને મળી શકે છે.
વધુ દૂધ ઉત્પાદન, સારી નસ્લ અને પશુ આરોગ્યમાં સુધારાથી ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને પણ મજબૂતી મળવાની અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને બનાસકાંઠા જેવા પશુપાલન આધારિત વિસ્તારમાં આ પ્રકારનું કેન્દ્ર લાંબા ગાળે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
સ્વદેશી ગાય-ભેંસની નસ્લોના સંરક્ષણને પ્રાથમિકતા
ભારતની પ્રતિષ્ઠિત સ્વદેશી ગાય અને ભેંસની નસ્લોના સંરક્ષણને પણ આ કેન્દ્રમાં વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. દેશી નસ્લોની મૂળ આનુવંશિક વિશેષતાઓ જળવાઈ રહે અને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી તેમનો વિકાસ થાય તે દિશામાં કેન્દ્ર સંશોધન અને પ્રજનન સંબંધિત કામગીરી કરશે.
આ પહેલનો હેતુ માત્ર વધુ દૂધ ઉત્પાદન કરાવવાનો નથી, પરંતુ ભારતની સ્વદેશી પશુ નસ્લોની ગુણવત્તા અને જૈવિક વારસાને જાળવવાનો પણ છે.
દુગ્ધ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ પગલું
દેશમાં દૂધ અને દુગ્ધ ઉત્પાદનોની વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને ઉચ્ચ આનુવંશિક ક્ષમતા ધરાવતા દુધાળા પશુઓ તૈયાર કરવાનું આ કેન્દ્રનું મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્ય છે.
અદ્યતન પ્રજનન તકનીકો, વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને જનેટિક સુધારણાના માધ્યમથી ભારતને પશુ આનુવંશિકતા અને ગુણવત્તાયુક્ત પશુ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે વધુ આત્મનિર્ભર બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
પોષણ સુરક્ષા, દૂધ ઉત્પાદન વધારવા અને ભારતીય દુગ્ધ ક્ષેત્રને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે ભીલડીનું આ બોવાઇન બ્રિડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર આગામી સમયમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
રિપોર્ટર: ભૂરપુરી ગોસ્વામી (વાવ-થરાદ)
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
