દક્ષિણ ગુજરાતમાં આવેલો તાપી જીલ્લો પ્રકૃતિના ખોળે વસવાટ કરતો જીલ્લો છે, આ જીલ્લામાં અનેક શિવમંદિરો, દેવસ્થાનો અને ફરવા લાયક રમણીય સ્થળો આવેલા છે. જીલ્લાના વડા મથક વ્યારાનગરમાં મીંઢોળા નદી કિનારે અતિ પૌરાણિક મનકામેશ્વર મહાદેવજીનું મંદિર આવેલું છે. મહાદેવજીના આ મંદિરની સ્થાપના વણઝારા વખતના સમયમાં કરવામાં આવી હોવાની લોકવાયકા છે.
અહીં દક્ષિણ ગુજરાત સહીત આજુબાજુના ગામો તેમજ વિદેશમાંથી ભક્તો પોતાની મનોકામના સાથે દર્શને આવે છે. અને તેમની સાચી શ્રદ્ધાથી માંગવામાં આવેલી માનતા, મનકામેશ્વર મહાદેવજી અચૂક પૂર્ણ કરે છે.
મનકામેશ્વર મહાદેવજીનું મંદિર તાપી જીલ્લાનું એક મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક સ્થળ છે, જે ઐતિહાસિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ ધરાવે છે.
વણઝારા સમયમાં વસવાટ કરતા સંતોએ આ મંદિરની સ્થાપના કરી હતી એવી લોકવાયકા છે, અને વણઝારી વાવ તેના પ્રાચીન વારસાનો સાક્ષી છે. આ વાવ માત્ર જળસંચય માટે જ નહીં, પણ સંસ્કૃતિ અને સમૃદ્ધ વારસાની નિશાની પણ છે.
મંદિરમાં બ્રહ્મગિરી મહારાજની સમાધિ છે, જ્યાં ભક્તો દર્શન માટે આવે છે અને અલૌકિક શાંતિની અનુભૂતિ કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે મનકામેશ્વર મહાદેવજીની કૃપાથી ભક્તોની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે, અને અનેક દર્શનાર્થીઓએ અહીં સાક્ષાત્કાર થયાના અનુભવ પણ વ્યક્ત કર્યા છે.
આ મંદિરે શ્રાવણ માસ અને મહાશિવરાત્રી પર વિશેષ ભક્તિમય માહોલ જોવા મળે છે, જ્યારે મોટી સંખ્યામાં ભાવિક ભક્તો ભક્તિભાવથી શિવઅભિષેક અને પૂજા માટે અહીં એકત્ર થાય છે.
વર્ષો પુરાણા મનકામેશ્વર મહાદેવજીના મંદિરે મહાશિવરાત્રી નિમિત્તે ભંડારાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. શ્રાવણ માસ દરમિયાન મંદિરમાં દરરોજ હવન અને પૂજા કરવામાં આવે છે. મંદિરની દેખરેખ અને પૂજા અર્ચના સ્થાનિક લોકો કરે છે. વિદેશ જઈ સ્થાયી થયેલા ભાવિક ભક્તો જ્યારે પણ પોતાના વતન આવે છે ત્યારે મહાદેવજીના દર્શન કરવા આવવાનું ચુકતા નથી.
મહાદેવજીનું આ પૌરાણિક મંદિર દૂરદૂરથી આવતા ભાવિક ભક્તોની અતૂટ આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. કારણ કે અહીં સાચા મનથી માંગવામાં આવેલી માનતા મહાદેવજી અચૂક પૂર્ણ કરે છે.
તાપી જિલ્લો માત્ર પ્રકૃતિની હરિયાળી અને નદી-પર્વતોના સૌંદર્યથી değil, પણ પૌરાણિક મંદિરો અને આધ્યાત્મિક વારસાથી પણ સમૃદ્ધ છે.
મનકામેશ્વર મહાદેવજીનું મંદિર તાપી જિલ્લાનું એક મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક સ્થળ છે, જે વણઝારા સમયમાં વસવાટ કરતા સંતોએ સ્થાપેલું માનવામાં આવે છે. આ મંદિર માત્ર શિવ ભક્તિનું કેન્દ્ર જ નથી, પણ ભક્તોની મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરનાર પવિત્ર તીર્થ છે.
આ ઉપરાંત, તાપી જિલ્લામાં આવેલા અન્ય મહાદેવ મંદિરો, જેમ કે કિરકેચેશ્વર મહાદેવ, નરસીપુરા મહાદેવ, દુધેશ્વર મહાદેવ અને પારસીખિલ્લ મહાદેવ પણ ભક્તજનો માટે આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું પ્રતિક છે.