અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનું યુદ્ધ હવે ચરમસીમાએ પહોંચી ગયું છે. ઈરાને વિશ્વના સૌથી મહત્ત્વના દરિયાઈ માર્ગ પૈકીના એક એવા Strait of Hormuz (હોર્મુઝ સામુદ્રધુની)ને બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ઈરાની મીડિયાના અહેવાલો મુજબ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) એ ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ જહાજ આ માર્ગ પરથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેને નિશાન બનાવવામાં આવશે.
ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે તે અમેરિકા સાથે કોઈ પણ પ્રકારની ચર્ચા કરવા તૈયાર નથી. બીજી તરફ અમેરિકન વહીવટીતંત્ર સ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે.
કેમ મહત્ત્વપૂર્ણ છે Strait of Hormuz?
Strait of Hormuz ફારસની ખાડીને અરબ સાગર સાથે જોડતો અત્યંત સાંકડો અને વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ છે. વિશ્વના કુલ તેલ વપરાશનો અંદાજે 20% હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે.
Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, United Arab Emirates અને Qatar જેવા ઊર્જા ઉત્પાદક દેશો પોતાના નિકાસ માટે આ જ માર્ગ પર નિર્ભર છે.
આ માર્ગ બંધ થવાથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર ગંભીર અસર પડી શકે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
ભારત માટે કેમ ચિંતાજનક?
India પોતાની જરૂરિયાતનું 80%થી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે, જેમાંથી મોટો હિસ્સો ખાડી દેશોમાંથી હોર્મુઝ માર્ગે આવે છે. જો આ પુરવઠો ખોરવાશે તો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે અને મોંઘવારીમાં તેજી આવી શકે છે.
આ ઉપરાંત, આયાત ખર્ચ વધવાથી ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit) પર પણ નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. વર્તમાન સંજોગોમાં ભારત માટે ખાડી દેશો સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવા વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
વૈશ્વિક બજારો પર અસર
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવને કારણે દરિયાઈ સુરક્ષા જોખમમાં મુકાઈ છે. જો આ સંકટ લાંબા સમય સુધી ચાલશે તો તેની અસર માત્ર ઊર્જા ક્ષેત્રે જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક શેરબજારો, શિપિંગ ઈન્સ્યોરન્સ અને પરિવહન ખર્ચ પર પણ જોવા મળશે.
હાલ સમગ્ર વિશ્વની નજર અમેરિકાની અને ઈરાનની આગામી ચાલ પર ટકેલી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક કરો, શેર કરો અને સબસ્ક્રાઈબ કરો
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
