ટ્રમ્પે કોપર અને ફાર્મા ઈમ્પોર્ટ પર વધારેલા ટેરિફનો ભારત આપશે મજબૂત જવાબ, સ્ટીલ-એલ્યુમિનિયમ ઇમ્પોર્ટ પર લગાવશે રેસિપ્રોક્લ ટેરિફ

તાજેતરમાં અમેરિકા દ્વારા BRICS દેશો વિરુદ્ધ વધારાના ટેરિફ લાદવાના નિર્ણય પછી વૈશ્વિક વેપાર સમીક્ષાના માહોલમાં ભારે ઊથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. અમેરિકાએ ખાસ કરીને કોપર પર 50% અને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનો પર તો આશ્ચર્યજનક રીતે 200% ટેરિફ લગાવવાની ઘોષણા કરી છે. એટલુ જ નહીં, સામાન્ય BRICS નિકાસ ઉત્પાદનો પર પણ 10% સુધીનો વધારાનો ટેરિફ લાદવાની યોજના જાહેર કરી છે, જેને એક જાતનો “ટેરિફ બોમ્બ” ગણાવવામાં આવી રહ્યો છે. હવે ભારતે પણ આ એકતરફા પગલાં સામે પ્રતિક્રિયા આપવાનું નક્કી કર્યું છે, જે અંતર્ગત વિશ્વ વ્યાપાર સંગઠન (WTO) સમક્ષ અમેરિકન આયાતી ઉત્પાદનો પર પ્રતિસાધાર રૂપે આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) લગાવવાની તૈયારી દર્શાવી છે.

ભારતનું નક્કર વલણ અને જવાબી નીતિ:

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ભારતે WTOને નોંધાવ્યું છે કે જો અમેરિકા દ્વારા ભારતીય ઉત્પાદનો—વિશેષ કરીને સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ—પર ટેરિફ લાદવામાં આવી રહ્યો છે, તો ભારત પણ તદનુરૂપ પ્રતિસાદ આપશે. ભારતે સ્પષ્ટ રીતે સૂચન કર્યું છે કે તે અમેરિકન આયાત પર આવી ડ્યુટીઓ લગાવશે કે જેથી દર વર્ષે આશરે $3.82 બિલિયનનું વધારાનું આયાત કર વસુલવામાં આવશે.

યાદ રહે કે, ટ્રમ્પ યુગ દરમિયાન જ અમેરિકાએ જાતિ સુરક્ષા કારણોનો હવાલો આપી સ્ટીલ પર 25% અને એલ્યુમિનિયમ પર 10% આયાત શુલ્ક લગાવ્યાં હતા, જેને હવે બાઈડન સરકાર પણ યથાવત્ રાખવા છતાં વધુ વિસ્તૃત બનાવવા પ્રયાસ કરી રહી છે. અમેરિકાના આ નિર્ણયથી ભારતમાંથી આયાત થતા અંદાજે $7.6 બિલિયનના ઉત્પાદનો સીધી અસર હેઠળ આવશે.

ટ્રેડ ડીલ પર સંભવિત અસર:

આ પગલાં એવા સમયે લેવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી અટવાયેલી ટ્રેડ ડીલ પોતાનાં અંતિમ તબક્કામાં છે. ભારત દ્વારા પ્રતિસાધાર રૂપે અમુક અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ટેરિફ લાદવામાં આવે, તો તે માત્ર બંને દેશોના અર્થતંત્રને નહીં, પણ દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર સંબંધોને પણ ઝઝૂમી શકે છે. વિશ્લેષકો માને છે કે અમેરિકા-ભારત વચ્ચે વિશ્વવ્યાપી સપ્લાઈ ચેઇનમાં સહકાર વધારવાનો પ્રયાસ ચાલુ છે, પરંતુ આવા પગલાં આ વિશ્વાસના ઢાંચાને નબળા પાડી શકે છે.

ભવિષ્યમાં શું થઈ શકે?

• અમેરિકન ઉત્પાદનો જેમ કે લોહી, એલ્યુમિનિયમ, મશીનરી, ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો અને આયાતી ઉપકરણો હવે ભારતમાં મોંઘા થઇ શકે છે.
• ભારતીય ઉદ્યોગોને સ્પર્ધાત્મકતા માટે રાહત મળી શકે છે, પણ દયાળુ વ્યાપાર સંબંધોને જટિલ બનાવી શકે છે.
• WTO સ્તરે બંને દેશો વચ્ચે ટેકનિકલ સગવડો અથવા જોડાણના નવા ફોર્મ્યુલા પર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.

ભારતનો આ પગલાં માત્ર એક નીતિગત જવાબ નહીં, પણ આર્થિક આત્મસન્માન અને વ્યાપારિક રણનીતિમાં સ્વાવલંબનની દિશામાં એક મજબૂત સંકેત છે. જ્યારે વૈશ્વિક વેપાર સ્પર્ધા વધતી જાય છે, ત્યારે ભારતે સ્પષ્ટ સંદેશો આપ્યો છે કે તે કોઈ પણ એકતરફી આર્થિક દબાણ સામે ચૂપ નહિ રહે – અને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર પોતાનો પક્ષ મજબૂતીથી રજૂ કરશે.