ભાવનગર જિલ્લામાં નકલી ઇંગ્લિશ દારૂના કાંડે ગુજરાતભરમાં ચકચાર મચાવી છે. ‘રોયલ સ્ટેગ’ બ્રાન્ડના નામે વેચવામાં આવેલા બનાવટી દારૂમાં જીવલેણ મિથેનોલ હોવાનું સામે આવ્યા બાદ સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનનો પર્દાફાશ કરવા પોલીસ અને સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ (SMC)એ તપાસ તેજ કરી છે. 20 ઓગસ્ટની સવારે પ્રકાશિત તાજા અહેવાલોમાં મૃત્યુઆંક 6 સુધી પહોંચ્યો હોવાનું જણાવાયું છે, જ્યારે અન્ય એક તાજા અહેવાલમાં કુલ 7 મોતનો ઉલ્લેખ છે. અનેક અસરગ્રસ્તોની હોસ્પિટલોમાં સારવાર ચાલી રહી છે.
‘રોયલ સ્ટેગ’ની બોટલમાં 38.59% મિથેનોલ
આ સમગ્ર કાંડનો સૌથી ચોંકાવનારો મુદ્દો જપ્ત કરાયેલા દારૂમાં મિથેનોલનું અત્યંત ઊંચું પ્રમાણ હોવાનું છે. તાજા અહેવાલો અનુસાર તપાસમાં નકલી ‘રોયલ સ્ટેગ’ તરીકે વેચાયેલા દારૂમાં 38.59 ટકા મિથેનોલ હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ દારૂ પીધા બાદ અનેક લોકોની તબિયત લથડી હતી.
મિથેનોલ પીવા યોગ્ય આલ્કોહોલ નથી. શરીરમાં ગયા બાદ તે અત્યંત ઝેરી પદાર્થોમાં રૂપાંતરિત થઈ શકે છે અને આંખો, મગજ, કિડની સહિતના અંગોને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ગંભીર મિથેનોલ પોઇઝનિંગ જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે.
અમદાવાદથી મટીરિયલ લાવી વરતેજમાં નકલી દારૂ બનાવ્યાની તપાસ
પોલીસ તપાસમાં નકલી બ્રાન્ડેડ દારૂ બનાવવાનું સુવ્યવસ્થિત નેટવર્ક ચાલતું હોવાના સંકેત મળ્યા છે. તપાસ અનુસાર અમદાવાદ તરફથી કેમિકલ અને અન્ય રો-મટીરિયલ લાવી ભાવનગરના વરતેજ વિસ્તારમાં નકલી દારૂ તૈયાર કરવામાં આવતો હોવાની વિગતો સામે આવી છે.
તપાસમાં મુખ્ય બુટલેગર તરીકે ગૌતમ સોલંકીનું નામ સામે આવ્યું છે. ઉજ્જૈન-મધ્યપ્રદેશ સાથે જોડાયેલા કેટલાક શખ્સોની ભૂમિકા પણ તપાસના કેન્દ્રમાં છે. પોલીસ હવે દારૂ બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા કેમિકલથી લઈને ખાલી બોટલ, ઢાંકણાં અને બનાવટી બ્રાન્ડ સ્ટીકર સુધીની આખી સપ્લાય ચેઇન શોધી રહી છે.
ગૌતમ સોલંકી સહિત 21 સામે ગુનો
સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલની તપાસ બાદ વરતેજ પોલીસ સ્ટેશનમાં મુખ્ય બુટલેગર ગૌતમ સોલંકી સહિત કુલ 21 વ્યક્તિઓ સામે ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે. આરોપીઓ સામે સંબંધિત BNS અને પ્રોહિબિશન કાયદાની જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.
તપાસનો મુખ્ય મુદ્દો માત્ર ખરકડી અને આસપાસના વિસ્તારમાં વેચાયેલા દારૂ પૂરતો સીમિત નથી. નકલી દારૂની કેટલી પેટીઓ તૈયાર થઈ હતી, તેમાંથી કેટલો જથ્થો બજારમાં પહોંચ્યો અને કયા-કયા વિસ્તારમાં તેનું વેચાણ થયું તેની તપાસ અત્યંત મહત્ત્વની બની છે.
51 પેટી અગાઉ વેચાઈ હોવાની વિગતો
તપાસ અંગેના એક તાજા અહેવાલ મુજબ આરોપીઓએ અગાઉ પણ મોટા પ્રમાણમાં નકલી દારૂ તૈયાર કર્યો હતો અને 51 પેટી જેટલો જથ્થો વેચાઈ ગયો હોવાની વિગતો સામે આવી છે. આ કારણસર હવે અગાઉ વેચાયેલા જથ્થાએ અન્ય લોકોને અસર કરી છે કે કેમ તેની તપાસ પણ મહત્ત્વની બની છે.
ખરકડીની પાર્ટી બાદ એક પછી એક લોકોની તબિયત લથડી
આ સમગ્ર ઘટનાની શરૂઆત ઘોઘા તાલુકાના ખરકડી ગામમાં યોજાયેલી દારૂ પાર્ટી બાદ પ્રકાશમાં આવી હતી. 16 ઓગસ્ટની રાત્રે મિત્રો વચ્ચે યોજાયેલી પાર્ટીમાં નકલી ‘રોયલ સ્ટેગ’નું સેવન કર્યા બાદ કેટલાક લોકોની તબિયત બગડવા લાગી હતી. ત્યારબાદ દર્દીઓને અલગ-અલગ હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવ્યા અને મોત થતાં મામલો વધુ ગંભીર બન્યો. અગાઉના અહેવાલોમાં આ પાર્ટી અને ત્યારબાદ થયેલી તબિયત ખરાબ થવાની ઘટનાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે.
અમદાવાદ ગ્રામ્ય સુધી તપાસનો દોર
ઝેરી દારૂનો જથ્થો ભાવનગરની બહાર પણ પહોંચ્યો હોવાની આશંકાને પગલે અમદાવાદ ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં પણ પોલીસ સતર્ક થઈ હતી. અહેવાલ મુજબ અમદાવાદ જિલ્લાના 500થી વધુ ગામોમાં પોલીસ દ્વારા તપાસ અને કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ હતી તથા સ્થાનિક સરપંચોની મદદથી શંકાસ્પદ દારૂ અંગે માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી હતી.
તંત્ર દ્વારા ખાસ કરીને શંકાસ્પદ ‘રોયલ સ્ટેગ’ દારૂનું સેવન ન કરવા અને તાજેતરમાં આવો દારૂ પીધો હોય તો લક્ષણો દેખાવાની રાહ જોયા વગર તબીબી તપાસ કરાવવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
પોલીસની કામગીરી પણ તપાસના ઘેરામાં
નકલી દારૂનું આટલું મોટું નેટવર્ક કાર્યરત હોવા છતાં સ્થાનિક પોલીસને સમયસર જાણ કેમ ન થઈ તે મુદ્દે પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. તાજા અહેવાલ મુજબ કેસમાં 4 પોલીસકર્મીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ એક અલગ અહેવાલમાં પાંચ પોલીસકર્મીઓના સસ્પેન્શનનો ઉલ્લેખ હોવાથી સત્તાવાર અંતિમ સંખ્યા અંગે અપડેટની રાહ જોવી યોગ્ય રહેશે.
આ ઉપરાંત ગંભીર ઘટનાની ઉચ્ચ કક્ષાએ સમયસર જાણ કરવામાં આવી હતી કે નહીં તે મુદ્દે પણ ભાવનગર પોલીસની કામગીરી તપાસના ઘેરામાં આવી છે. ગાંધીનગરના સ્ટેટ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા ભાવનગર જિલ્લા પોલીસ વડા પાસેથી ખુલાસો માંગવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલ છે.
SMCએ સંભાળી તપાસ
ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને તપાસ સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ સુધી પહોંચી છે. SMCના અધિકારીઓ નકલી દારૂ બનાવનારાઓ, કેમિકલ સપ્લાયર, બોટલ-સ્ટીકર ઉપલબ્ધ કરાવનારાઓ, ટ્રાન્સપોર્ટર અને સ્થાનિક સ્તરે દારૂ વેચનારા બુટલેગરો સુધીની આખી સાંકળ શોધવા તપાસ ચલાવી રહ્યા છે.
મુખ્ય પ્રશ્ન હવે એ છે કે ઝેરી દારૂની કેટલી બોટલો હજુ બજારમાં કે લોકો પાસે પડી છે અને તે કયા વિસ્તારો સુધી પહોંચી છે.
મિથેનોલ કેમ જીવલેણ છે?
મિથેનોલ સામાન્ય પીવાના દારૂમાં રહેલા ઇથેનોલ જેવું નથી. શરીરમાં પહોંચ્યા બાદ તેના મેટાબોલિઝમથી ફોર્માલ્ડિહાઇડ અને ત્યારબાદ ફોર્મિક એસિડ જેવા અત્યંત ઝેરી પદાર્થો બને છે. તેની ગંભીર અસરથી દ્રષ્ટિ ગુમાવવી, મેટાબોલિક એસિડોસિસ, મગજ તથા અન્ય અંગોને નુકસાન અને મૃત્યુ સુધીની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
એટલે જ તંત્ર દ્વારા તાજેતરમાં શંકાસ્પદ નકલી ‘રોયલ સ્ટેગ’નું સેવન કરનારા લોકોને લક્ષણો ન હોય તો પણ તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં તપાસ કરાવવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. અગાઉના સ્થાનિક અહેવાલોમાં પણ આવી અપીલ કરવામાં આવી છે.
દારૂબંધી વચ્ચે ફરી ગંભીર સવાલ
ગુજરાતમાં દારૂબંધી અમલમાં હોવા છતાં બ્રાન્ડેડ વિદેશી દારૂ જેવી બોટલ, લેબલ અને પેકેજિંગનો ઉપયોગ કરીને મિથેનોલયુક્ત નકલી દારૂનું ઉત્પાદન અને વેચાણ થતું હોવાનું સામે આવવું ગંભીર બાબત છે.
હવે તપાસમાં ત્રણ મોટા પ્રશ્નોના જવાબ મેળવવાના છે—નકલી દારૂનું નેટવર્ક કેટલા સમયથી ચાલતું હતું, કુલ કેટલો ઝેરી દારૂ બજારમાં પહોંચ્યો અને આ ગેરકાયદે વ્યવસાયને સ્થાનિક સ્તરે કોઈ પ્રકારનું સંરક્ષણ મળતું હતું કે કેમ.
ભાવનગર નકલી દારૂકાંડની તપાસ આગળ વધતાં મૃત્યુઆંક, અસરગ્રસ્તોની સંખ્યા અને આરોપીઓ અંગે નવી વિગતો સામે આવી રહી છે. તેથી આ આંકડા સત્તાવાર અપડેટ સાથે બદલાઈ શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક કરો, શેર કરો અને સબ્સ્ક્રાઇબ કરો
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
