અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા શહેરમાં પર્યાવરણનું સંરક્ષણ, પ્રદૂષણમાં ઘટાડો અને ગ્રીન કવર વધારવાના હેતુથી વિશાળ વૃક્ષારોપણ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. AMCના જણાવ્યા અનુસાર, આ અભિયાન દરમિયાન માત્ર એક કલાકના ટૂંકા ગાળામાં રેકોર્ડબ્રેક 3.61 લાખ વૃક્ષોનું વાવેતર કરીને નવો વિશ્વવિક્રમ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે.
આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ સાથે અમદાવાદે પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને શહેરી વનીકરણના ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની વિશેષ ઓળખ ઊભી કરી છે. વિશાળ અભિયાનમાં AMCના અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ, વિવિધ સંસ્થાઓ, સ્વયંસેવકો અને મોટી સંખ્યામાં સ્થાનિક નાગરિકોએ ભાગ લીધો હતો.
91,006 ચોરસ મીટર વિસ્તારમાં વિશાળ વૃક્ષારોપણ
આ રેકોર્ડબ્રેક વૃક્ષારોપણ અભિયાન માટે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા અગાઉથી સુવ્યવસ્થિત આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. વાવેતર માટે પસંદ કરાયેલા સ્થળોના નકશા, જમીનની સ્થિતિ, પાણીની ઉપલબ્ધતા અને છોડની જાતો અંગે વિશેષ આયોજન તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.
શહેરના વિવિધ નિયત સ્થળોએ આશરે 91,006 ચોરસ મીટર જેટલા વિશાળ વિસ્તારમાં વૃક્ષો અને છોડનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું. આટલા મોટા વિસ્તારમાં માત્ર એક કલાકમાં લાખો છોડ રોપવાનું કાર્ય પડકારજનક હતું. જોકે હજારો કાર્યકરો, અધિકારીઓ અને નાગરિકોના સહિયારા પ્રયાસથી આ અભિયાન સફળ બન્યું હતું.
હજારો લોકોના સહયોગથી સર્જાયો રેકોર્ડ
આ અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે અલગ-અલગ ટીમોની રચના કરવામાં આવી હતી. દરેક ટીમને ચોક્કસ વિસ્તાર અને નિર્ધારિત સંખ્યામાં છોડ રોપવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
વાવેતર દરમિયાન છોડ વચ્ચેનું યોગ્ય અંતર, જમીનમાં જરૂરી ઊંડાઈ, ખાતર, પાણી અને છોડના સંરક્ષણ અંગે પણ ખાસ કાળજી રાખવામાં આવી હતી. સમયમર્યાદામાં લક્ષ્ય પૂર્ણ કરવા માટે સમગ્ર કામગીરીનું સતત નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
જાપાનીઝ ‘મિયાવાંકી પદ્ધતિ’થી કરાયું વાવેતર
આ વિશાળ વૃક્ષારોપણ અભિયાનની સૌથી મોટી વિશેષતા એ રહી કે તેમાં જાપાનીઝ વૈજ્ઞાનિક તકનીક ગણાતી ‘મિયાવાંકી પદ્ધતિ’નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
મિયાવાંકી પદ્ધતિ અંતર્ગત મર્યાદિત જગ્યામાં વિવિધ સ્થાનિક પ્રજાતિના છોડને ખૂબ જ નજીક-નજીક વાવવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિથી ગીચ અને કુદરતી પ્રકારનું અર્બન ફોરેસ્ટ તૈયાર કરી શકાય છે. યોગ્ય સંભાળ રાખવામાં આવે તો આ પદ્ધતિથી વાવવામાં આવેલા છોડ સામાન્ય વૃક્ષારોપણની તુલનામાં વધુ ઝડપથી વિકસે છે.
શહેરોમાં ઓછી જગ્યામાં વધુ ગ્રીન કવર ઊભું કરવા માટે મિયાવાંકી પદ્ધતિને અસરકારક માનવામાં આવે છે. તેનાથી જમીનની ગુણવત્તામાં સુધારો, જૈવ વિવિધતામાં વધારો અને સ્થાનિક પક્ષીઓ તથા જીવજંતુઓ માટે કુદરતી નિવાસસ્થાન ઊભું થઈ શકે છે.
અમદાવાદના ગ્રીન કવરમાં થશે વધારો
AMCના આ અભિયાનથી આગામી વર્ષોમાં અમદાવાદના ગ્રીન કવરમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની અપેક્ષા છે. વધુ વૃક્ષો થવાથી શહેરના વાતાવરણમાં રહેલા કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને ધૂળના કણોને ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
વૃક્ષો શહેરનું તાપમાન નિયંત્રિત કરવામાં, ઓક્સિજનનું પ્રમાણ વધારવામાં, જમીનનું ધોવાણ રોકવામાં અને વરસાદી પાણીના સંગ્રહમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
શહેરી વિસ્તારોમાં વધતા કોંક્રિટીકરણ વચ્ચે અર્બન ફોરેસ્ટની રચના ગરમીની અસર ઘટાડવા અને રહેવાસીઓને સ્વચ્છ તથા આરોગ્યપ્રદ વાતાવરણ પૂરું પાડવા માટે મદદરૂપ બની શકે છે.
છોડના જતન પર પણ રહેશે વિશેષ ધ્યાન
વૃક્ષારોપણ બાદ છોડનું યોગ્ય જતન કરવું અત્યંત જરૂરી છે. AMC દ્વારા વાવવામાં આવેલા છોડને નિયમિત પાણી, ખાતર અને જરૂરી સુરક્ષા મળે તે માટે આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
નાના છોડને પશુઓથી બચાવવા, સમયાંતરે નિંદામણ કરવા અને મૃત્યુ પામેલા છોડના સ્થાને નવા છોડ રોપવાની કામગીરી પણ કરવામાં આવશે. માત્ર વૃક્ષો વાવવાનો રેકોર્ડ નહીં, પરંતુ મહત્તમ છોડ જીવંત રહે અને વિકસે તે આ અભિયાનની સાચી સફળતા ગણાશે.
ગ્રીન ગ્લોબલ સિટી બનવા તરફ અમદાવાદનું મહત્વપૂર્ણ પગલું
અમદાવાદમાં ઝડપથી વધી રહેલી વસ્તી, વાહનો અને બાંધકામને કારણે હવા પ્રદૂષણ તથા તાપમાનમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં મોટા પાયે વૃક્ષારોપણ અને અર્બન ફોરેસ્ટનું નિર્માણ શહેર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
એક કલાકમાં 3.61 લાખ વૃક્ષોનું વાવેતર કરીને AMCએ પર્યાવરણ પ્રત્યે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. આ પહેલથી અમદાવાદને ગ્રીન, સ્વચ્છ અને ટકાઉ શહેર બનાવવાના પ્રયાસોને વધુ ગતિ મળશે.
આ અભિયાન અન્ય શહેરો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની શકે છે અને પર્યાવરણ સંરક્ષણમાં જનભાગીદારીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક કરો, શેર કરો અને સબસ્ક્રાઈબ કરો
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
