ભારતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ (CJI) બી. આર. ગવઈએ તાજેતરમાં ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે, જેમાં તેમણે ભારતના લોકશાહી તંત્રની મૂળભૂત રચનાને લઇને સ્પષ્ટતા આપી છે કે ભારતનું બંધારણ સર્વોપરી છે, અને દેશના ત્રણેય અંગો — ન્યાયપાલિકા, વિધાનસભા અને કાર્યકારી — બધા બંધારણના પરિઘમાં રહીને કાર્ય કરે છે. તેઓ પોતાના વતન મહારાષ્ટ્રના અમરાવતી ખાતે આયોજિત સન્માન સમારોહ દરમિયાન સંબોધન કરતા જણાવી રહ્યા હતા કે સંસદ ભલે સૌથી શક્તિશાળી ધારાસભા હોય અને તેને બંધારણમાં સુધારાની સત્તા હોતી હોય, પરંતુ તે ક્યારેય બંધારણના મૂળભૂત માળખા (Basic Structure) સાથે છેડછાડ કરી શકતી નથી.
CJI ગવઈનું આ નિવેદન ખાસ કરીને મહત્વનું બની જાય છે કારણ કે થોડાં સમય પહેલા ઉપરાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખડેએ ‘સંસદ સર્વોપરી છે’ એવું જણાવ્યું હતું, જેને લઈને વિવાદ સર્જાયો હતો. CJIના સ્પષ્ટ નિવેદનથી એ સ્પષ્ટ સંકેત મળે છે કે ન્યાયપાલિકા બંધારણની સર્વોચ્ચતા માને છે અને તે કોઈ પણ સંસ્થાની અનિયંત્રિત સત્તાને અવકાશ આપતી નથી.
આ પ્રસંગે ન્યાયપાલિકા અને ન્યાયમૂર્તિઓની જવાબદારી અંગે પણ તેમણે ચર્ચા કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે સરકારના વિરોધમાં ચુકાદો આપવો એ જ જજની સ્વતંત્રતા હોવાનું માનવું ખોટું છે. ન્યાયમૂર્તિએ હંમેશાં પોતાની ફરજ યાદ રાખવી જોઈએ — નાગરિકોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવું, બંધારણીય મૂલ્યો જાળવવા અને લોકશાહી પરંપરાની દેખરેખ રાખવી. તેમણે ઉમેર્યું કે ન્યાયાધીશોને પોતાની ચર્ચાઓ કે ચુકાદાઓ વિષે લોકો શું કહે છે તે અંગે દબાણમાં આવવું નહીં જોઈએ અને ન્યાયલયની સમગ્ર પ્રક્રિયા એક સ્વતંત્ર, નિર્ભય અને તટસ્થ વિધેયતાને આધારે ચાલવી જોઈએ.
આ રીતે CJI ગવઈએ ભારતની લોકશાહી, બંધારણની સર્વોચ્ચતા અને ન્યાયપાલિકા ની જવાબદારી અંગે પોતાના વલણથી વધુ એકવાર એ સાબિત કર્યું છે કે બંધારણ માત્ર કાયદો નહીં, પણ ભારતના નાગરિકો માટે હક અને સુરક્ષા માટેની શીલ્તા છે, જેના આદર્શોને અનુસરીને જ દેશના બધા અંગોનું કાર્ય સમાનતા, ન્યાય અને સ્વતંત્રતાના આધાર પર બનેલું રહેવું જોઈએ.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
