લદ્દાખમાં બનશે દુનિયાની સૌથી ઊંચી ટનલ, ભારતની સરહદ સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે

ફેબ્રુવારી 28, 2026, 11:42 એ એમ (AM) 3 min read

ભારત સરકાર હવે ચીન અને પાકિસ્તાન સાથેની સરહદોને વધુ સુરક્ષિત અને મજબૂત બનાવવા માટે વ્યૂહાત્મક ટનલોના વિશાળ નેટવર્ક વિકસાવવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. આ ટનલ પ્રોજેક્ટોનો મુખ્ય હેતુ હિમાલયના દુર્ગમ વિસ્તારોમાં આખું વર્ષ માર્ગ વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાનો છે, જેથી જરૂર પડ્યે સેનાની ઝડપી તૈનાતી અને લોજિસ્ટિક સપોર્ટ સરળ બની શકે. આ માટે રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઈવે મંત્રાલયએ છ મોટી વ્યૂહાત્મક ટનલ પરિયોજનાઓના પ્રસ્તાવો ઝડપથી આગળ વધારવા માટે સૂચના આપી છે. આ ટનલ જમ્મુ અને કાશ્મીરથી લઈને પૂર્વોત્તર ભારત સુધી બનાવવામાં આવશે, જે સેનાની કામગીરી ઉપરાંત સ્થાનિક લોકો માટે પણ ઓલ-વેધર કનેક્ટિવિટી સુનિશ્ચિત કરશે.

આ યોજનામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ શિંકુ લા ટનલનો છે, જે લદ્દાખમાં લગભગ 4.1 કિલોમીટર લાંબી બનાવવામાં આવશે. લગભગ 15,800 ફૂટની ઊંચાઈ પર બનનારી આ ટનલ દુનિયાની સૌથી ઊંચી ટનલ બનવાની છે. આ ટનલ તૈયાર થયા પછી લદ્દાખને નિમ્મુ–પદમ–દારચા માર્ગ દ્વારા ત્રીજો વૈકલ્પિક ઓલ-વેધર રૂટ મળશે. આ માર્ગ સરહદથી સુરક્ષિત અંતરે હોવાથી વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સરકારે આ ટનલના પ્રારંભિક નિર્માણ કાર્યને આ વર્ષના મધ્ય સુધીમાં શરૂ કરવાનો લક્ષ્ય રાખ્યું છે.

પૂર્વોત્તર ભારતમાં પણ આ પ્રોજેક્ટોનો મોટો પ્રભાવ જોવા મળશે. અરુણાચલ પ્રદેશના તવાંગ સેક્ટરમાં બનનારી ટનલ ભારતીય સેનાની કામગીરી માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. આ ટનલ દ્વારા ભારે તોપખાના અને મિસાઈલ સિસ્ટમને સેટેલાઈટની નજરથી બચાવીને સીધી લાઈન ઓફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ સુધી પહોંચાડવાની સગવડ મળશે. બીજી તરફ મણિપુરમાં બનાવાનારી મોરહે–થુઈબુલ ટનલ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા સાથેના વેપાર અને પરિવહન માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે, જે ભારતની એક્ટ ઈસ્ટ નીતિને પણ મજબૂત બનાવશે.

આ સાથે જ ભારત સરકાર દક્ષિણ ભારતમાં પણ મોટા ટનલ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહી છે. કેરળના વાયનાડ અને મલપ્પુરમ વચ્ચે પર્યાવરણને અનુકૂળ એવી ઈકો-સેન્સિટિવ ટનલ બનાવવાની યોજના છે, જેથી હાથીઓના કુદરતી કોરિડોરને નુકસાન ન થાય અને જંગલી પ્રાણીઓની અવરજવર યથાવત રહે. આ પ્રકારની ટનલ પર્યાવરણ અને વિકાસ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ માનવામાં આવે છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ટનલ પ્રોજેક્ટ પર કામ ચાલી રહ્યું છે. અનંતનાગને કિશ્તવાડ સાથે જોડવા માટે સિન્થન ટોપ ટ્વિન ટનલ બનાવવાની યોજના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. અંદાજે 10થી 12 કિલોમીટર લાંબી આ ટનલ ભારે હિમવર્ષા દરમિયાન પણ જમ્મુ અને કાશ્મીર ખીણ વચ્ચે સંપર્ક જાળવી રાખવામાં મદદરૂપ બનશે. હાલમાં શિયાળામાં સિન્થન ટોપ પાસ ઘણી વખત બંધ થઈ જતો હોવાથી આ ટનલ સ્થાનિક લોકો અને સેનાના દળો માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.

સરકારના આ વ્યૂહાત્મક અભિગમથી ભારતની સરહદી સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે અને સાથે સાથે હિમાલયના દૂરદરાજ વિસ્તારોમાં વિકાસ અને વેપારની નવી શક્યતાઓ પણ ઉભી થશે. આ ટનલ નેટવર્ક ભવિષ્યમાં દેશની રક્ષણાત્મક શક્તિ વધારવા ઉપરાંત આર્થિક વૃદ્ધિ અને પ્રદેશીય કનેક્ટિવિટી માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો

हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे