અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે વધેલા વેપાર તણાવની વચ્ચે ભારત અને રશિયા વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો વધુ ગાઢ બનતા જાય છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા સાથે વેપાર ચાલુ રાખવા બદલ ભારત પર 50 ટકા ટેરિફ લાદવાનો નિર્ણય કર્યો, જેનાથી બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક અને રાજકીય તણાવ ઊભો થયો છે. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ ભારત દ્વારા રશિયાથી મોટા પાયે ક્રૂડ તેલની ખરીદી અને પશ્ચિમ દેશોના મતે, યુક્રેન યુદ્ધમાં રશિયાને પરોક્ષ રીતે મદદરૂપ થવાનું ગણવામાં આવે છે. આ સાથે જ, અમેરિકાની પાકિસ્તાન સાથે વધતી નજીકતાએ ભારતને તેના વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક વ્યૂહાત્મક વિકલ્પો પર ફરીથી વિચારવા મજબૂર કર્યું છે.
આ પરિસ્થિતિમાં, ભારત અને રશિયા વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય રાજનૈતિક મુલાકાતોનું મહત્વ વધુ વધી ગયું છે. થોડા દિવસો પહેલા ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ મોસ્કોની મુલાકાતે ગયા હતા, જ્યાં તેમણે રશિયાના પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર નિકોલાઈ પાત્રુશેવ અને અન્ય ટોચના નેતાઓ સાથે બેઠક કરી હતી. આ મુલાકાત દરમિયાન લશ્કરી તકનીકી સહયોગ, સંયુક્ત રક્ષણ ઉત્પાદન પ્રોજેક્ટ્સ, નાગરિક વિમાન ઉત્પાદન, ધાતુ ઉદ્યોગ, રાસાયણિક ઉદ્યોગ અને અન્ય વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા માટે ચર્ચા થઈ હતી. ખાસ કરીને, રક્ષણ ક્ષેત્રમાં સંયુક્ત વિકાસ અને ટ્રાન્સફર ઑફ ટેક્નોલોજી જેવા મુદ્દાઓ પર ભાર મુકાયો હતો.
હવે તાજા સમાચાર મુજબ, ભારતીય વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકર પણ ટૂંક સમયમાં રશિયાની મુલાકાત લેશે. રશિયન વિદેશ મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા પર જાહેર કરેલા નિવેદન મુજબ, 21 ઑગસ્ટે મોસ્કોમાં જયશંકર અને રશિયન વિદેશ મંત્રી સેર્ગેઈ લવરોવ વચ્ચે બેઠક યોજાશે. આ બેઠકમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર સહકાર, દ્વિપક્ષીય વેપાર વધારવા, ઊર્જા ક્ષેત્રમાં લાંબા ગાળાના કરાર, તેમજ નવા વેપાર માર્ગો અને નાણાકીય વ્યવસ્થાઓ પર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. આ ઉપરાંત, રશિયન પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિનની આ વર્ષના અંતમાં ભારત મુલાકાતની શક્યતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, આ બેઠક દરમિયાન તેની તૈયારીઓ અને એજન્ડા પર પણ ચર્ચા થશે.
વિદેશ મંત્રી જયશંકરની આ મુલાકાતને ભારત-રશિયા સંબંધો માટે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. એક તરફ જ્યાં અમેરિકા સાથેના વેપાર અને રાજકીય સંબંધોમાં ખટાશ આવી રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ રશિયા સાથેના સંબંધો ઊર્જા સુરક્ષા, રક્ષણ સહયોગ અને વૈશ્વિક રાજનીતિમાં સંતુલન જાળવવા માટે ભારત માટે અનિવાર્ય બની રહ્યા છે. મોસ્કોની આ બેઠક ભારતની બહુપક્ષીય વિદેશ નીતિને મજબૂત બનાવતી સાથે સાથે, વૈશ્વિક તાકાતો વચ્ચે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel