આણંદ જિલ્લાના ખંભાતમાં શાળાએ જવા માટે ઘરેથી નીકળ્યા બાદ ગુમ થયેલી ધોરણ 7ની વિદ્યાર્થીનીને ગુજરાત પોલીસે અત્યાધુનિક CCTV નેટવર્ક અને ડિજિટલ સર્વેલન્સ સાધનોની મદદથી ગણતરીના કલાકોમાં શોધી કાઢી હતી. પોલીસની ઝડપી કાર્યવાહીને કારણે બાળકી સુરક્ષિત મળી આવી હતી અને તેને તેના પરિવારને સોંપવામાં આવી હતી.
મળતી માહિતી પ્રમાણે, વિદ્યાર્થીની ખંભાતના ખોડિયાર નગર સોસાયટી વિસ્તારમાં આવેલા પોતાના ઘરેથી ખંભાત નાગરિક સહકારી બેંક પ્રાથમિક શાળાએ જવા માટે સાયકલ લઈને નીકળી હતી. જોકે, નિર્ધારિત સમય સુધી તે શાળાએ પહોંચી નહોતી.
વિદ્યાર્થીની શાળામાં હાજર ન હોવાનું ધ્યાનમાં આવતાં તેના વર્ગશિક્ષકે તાત્કાલિક વાલીઓને જાણ કરી હતી. પરિવારજનોએ આસપાસના વિસ્તારમાં શોધખોળ કર્યા બાદ ખંભાત સિટી પોલીસનો સંપર્ક કર્યો હતો.
‘વિશ્વાસ ફેઝ-2’ CCTV ફૂટેજની તપાસ શરૂ
ફરિયાદ મળતાં જ ખંભાત સિટી પોલીસે બાળકીની શોધખોળ માટે અલગ-અલગ ટીમોને કામે લગાવી હતી. વિદ્યાર્થીની ઘરેથી કયા માર્ગે નીકળી હતી અને તે છેલ્લે ક્યાં જોવા મળી હતી તે જાણવા માટે ‘વિશ્વાસ ફેઝ-2’ હેઠળ સ્થાપિત CCTV કેમેરાનાં ફૂટેજ તપાસવામાં આવ્યા હતા.
પોલીસે બાળકીના ઘરથી શાળા તરફ જતા સંભવિત માર્ગો પર લગાવવામાં આવેલા કેમેરાના ફૂટેજનું તબક્કાવાર વિશ્લેષણ કર્યું હતું. બાળકીએ પહેરેલાં કપડાં, તેની સાયકલ અને તેની અવરજવરની દિશાના આધારે પોલીસને મહત્વપૂર્ણ માહિતી મળી હતી.
CCTV ફૂટેજ ઉપરાંત સ્થાનિક પોલીસ કર્મચારીઓ, ટેક્નિકલ ટીમ અને ફિલ્ડ યુનિટ વચ્ચે સતત સંકલન રાખવામાં આવ્યું હતું. આ ટેક્નોલોજી આધારિત તપાસને કારણે પોલીસ ગણતરીના કલાકોમાં બાળકી સુધી પહોંચી શકી હતી.
બાળકી સાયકલ સાથે સુરક્ષિત મળી
પોલીસની તપાસ દરમિયાન વિદ્યાર્થીની તેની સાયકલ સાથે સુરક્ષિત મળી આવી હતી. બાળકીની પ્રાથમિક પૂછપરછ અને જરૂરી ચકાસણી બાદ તેને પરિવારજનોને સોંપવામાં આવી હતી.
પોલીસ દ્વારા બાળકી ક્યાં અને કયા કારણોસર પહોંચી હતી તે અંગે પણ તપાસ કરવામાં આવી હતી. જોકે, તેની સુરક્ષા અને ગોપનીયતાને ધ્યાનમાં રાખીને સગીર બાળકીની વ્યક્તિગત વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી.
બાળકી સુરક્ષિત મળી આવતાં પરિવારજનો અને શાળાના શિક્ષકોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો. પોલીસની ઝડપી કાર્યવાહી અને CCTV ટેક્નોલોજીના ઉપયોગની સ્થાનિક સ્તરે પ્રશંસા થઈ હતી.
બાળ સુરક્ષામાં ટેક્નોલોજીની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા
ખંભાતની આ ઘટના દર્શાવે છે કે ગુમ થયેલા બાળકોને શોધવામાં CCTV સર્વેલન્સ, ડિજિટલ મેપિંગ અને ટેક્નિકલ એનાલિસિસ કેટલાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
પરંપરાગત તપાસ પદ્ધતિમાં પોલીસને અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં વ્યક્તિગત રીતે તપાસ કરવી પડતી હતી. હવે શહેરોમાં સ્થાપિત ઇન્ટિગ્રેટેડ CCTV નેટવર્ક દ્વારા કોઈ વ્યક્તિના સંભવિત માર્ગની ઝડપથી ઓળખ કરી શકાય છે.
કેમેરાના ફૂટેજની મદદથી પોલીસ ઘટનાની સમયરેખા તૈયાર કરી શકે છે, વ્યક્તિ કઈ દિશામાં ગઈ તેની માહિતી મેળવી શકે છે અને શોધખોળ માટે જરૂરી વિસ્તારને મર્યાદિત કરી શકે છે. પરિણામે તપાસનો સમય ઘટે છે અને ગુમ વ્યક્તિને સુરક્ષિત શોધવાની શક્યતા વધે છે.
‘ઓપરેશન સુરક્ષિત સાયબર સ્પેસ’ અંતર્ગત કાર્યવાહી
ખંભાતની વિદ્યાર્થીનીને શોધવાની આ કામગીરી ગુજરાત પોલીસના રાજ્યવ્યાપી ‘ઓપરેશન સુરક્ષિત સાયબર સ્પેસ’ અભિયાન સાથે પણ જોડાયેલી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
ગુજરાત પોલીસે 1થી 28 જુલાઈ, 2026 દરમિયાન મહિલાઓ અને બાળકોની ઓનલાઇન સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે 28 દિવસનું આ અભિયાન હાથ ધર્યું હતું. અભિયાનમાં ટેક્નોલોજી આધારિત પોલીસિંગ, સાયબર જાગૃતિ, પીડિતો સુધી પહોંચ અને સંકલિત કાયદાકીય કાર્યવાહી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
આ અભિયાનનો હેતુ માત્ર સાયબર ગુનાઓ નોંધવાનો નહોતો, પરંતુ ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ સાધનોનો ઉપયોગ કરીને મહિલાઓ તથા બાળકો સામેના જોખમોને વહેલી તકે ઓળખવાનો પણ હતો.
28 દિવસમાં 42 ગુમ બાળકોને શોધવાનો દાવો
પોલીસ અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, 1થી 28 જુલાઈ દરમિયાન સાયબર ટૂલ્સ, CCTV એનાલિટિક્સ અને અન્ય ટેક્નોલોજીકલ સાધનોની મદદથી ગુજરાતમાં 42 ગુમ થયેલા બાળકોને શોધીને તેમના પરિવાર સાથે મિલન કરાવવામાં આવ્યું હતું.
આ કાર્યવાહી માટે રાજ્યભરના પોલીસ સ્ટેશનો, સાયબર ક્રાઇમ યુનિટ, CID ક્રાઇમ, મહિલા સેલ અને રેલવે પોલીસ વચ્ચે સંકલન કરવામાં આવ્યું હતું.
અભિયાન દરમિયાન ગુમ બાળકોના કેસોમાં ઉપલબ્ધ મોબાઇલ અને ડિજિટલ ડેટા, CCTV ફૂટેજ, સોશિયલ મીડિયા પ્રવૃત્તિ, સ્થાનિક માહિતી અને પોલીસના ટેક્નિકલ સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
ADGP અજય ચૌધરીએ અભિયાન અંગે આપી માહિતી
ગુજરાત CID ક્રાઇમના મહિલા સેલના અધિક પોલીસ મહાનિર્દેશક અજય ચૌધરીના જણાવ્યા પ્રમાણે, ગુજરાત પોલીસે સાયબર જાગૃતિ વધારવા, નિવારક પગલાં મજબૂત કરવા અને સાયબર સ્પેસમાં મહિલાઓ તથા બાળકોના રક્ષણ માટે ‘ઓપરેશન સુરક્ષિત સાયબર સ્પેસ’ હાથ ધર્યું હતું.
અભિયાનમાં સાયબર ગુનાઓની તપાસની ગુણવત્તા સુધારવા, સાયબર ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવા અને ટેક્નોલોજી આધારિત પોલીસિંગને વધુ અસરકારક બનાવવા પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.
આ અભિયાન સમગ્ર ગુજરાતમાં પોલીસ સ્ટેશનોની સક્રિય ભાગીદારી સાથે અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું હતું. CID ક્રાઇમ અને રેલવે પોલીસની ટીમોએ પણ ટેક્નિકલ તથા મેદાની તપાસમાં સહયોગ આપ્યો હતો.
મહિલાઓ અને બાળકોની ડિજિટલ સુરક્ષા પર ભાર
વર્તમાન સમયમાં સોશિયલ મીડિયા, ઓનલાઇન ગેમિંગ, મેસેજિંગ એપ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ વધતાં મહિલાઓ અને બાળકો સામે સાયબર જોખમ પણ વધ્યાં છે.
સાયબર બુલિંગ, ઓનલાઇન હેરાનગતિ, ફેક પ્રોફાઇલ, સેક્સટોર્શન, મોર્ફ્ડ ફોટો, ઓળખની ચોરી અને ઓનલાઇન છેતરપિંડી જેવા ગુનાઓથી બચવા માટે પોલીસ દ્વારા જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવ્યા હતા.
‘ઓપરેશન સુરક્ષિત સાયબર સ્પેસ’નો મુખ્ય ઉદ્દેશ મહિલાઓ અને બાળકોને જાહેર સ્થળોની જેમ ઓનલાઇન જગતમાં પણ સુરક્ષિત વાતાવરણ આપવાનો હતો. આ અભિયાન હેઠળ જાગૃતિ, નિવારણ, ઝડપી પ્રતિસાદ અને ગુનેગારો સામે કાર્યવાહીનો સંકલિત અભિગમ અપનાવવામાં આવ્યો હતો.
સાયબર જાગૃતિ કાર્યક્રમોનું આયોજન
અભિયાન દરમિયાન પોલીસ દ્વારા શાળાઓ, કોલેજો, જાહેર સ્થળો અને વિવિધ સંસ્થાઓમાં સાયબર સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવ્યા હતા. નાગરિકોને અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરવા, OTP અથવા બેંકિંગ માહિતી શેર ન કરવા, મજબૂત પાસવર્ડ રાખવા અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટની ગોપનીયતા સેટિંગ્સ સુરક્ષિત રાખવા અંગે સમજ આપવામાં આવી હતી.
બાળકો અને વાલીઓને ઓનલાઇન મિત્રતા, અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે વાતચીત, ખાનગી તસવીરો શેર કરવા અને શંકાસ્પદ ઓનલાઇન પ્રવૃત્તિ અંગે ખાસ સાવચેતી રાખવા સમજાવવામાં આવ્યું હતું.
પોલીસ દ્વારા સોશિયલ મીડિયા અભિયાન, માહિતી પત્રકો અને જાહેર કાર્યક્રમો મારફતે પણ સાયબર હાઇજીન અને ઇન્ટરનેટના જવાબદાર ઉપયોગનો સંદેશ પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો.
અભિયાન ચાર તબક્કામાં અમલમાં મુકાયું
આ અભિયાનને જાગૃતિ, નિવારણ, તપાસ અને અમલીકરણ જેવા અલગ-અલગ તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. પ્રથમ તબક્કામાં નાગરિકોને સાયબર જોખમો અંગે માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. બીજા તબક્કામાં શંકાસ્પદ ઓનલાઇન પ્રવૃત્તિ અને સંવેદનશીલ કેસોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી.
ત્યારબાદ ટેક્નિકલ તપાસ, પીડિતોનો સંપર્ક અને પુરાવા એકત્રિત કરવાની કામગીરી કરવામાં આવી હતી. અંતિમ તબક્કામાં ગુનેગારો સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી અને જરૂરિયાત મુજબ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પાસેથી માહિતી મેળવવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી.
શાળા અને વાલીઓની સતર્કતા પણ બની મહત્વપૂર્ણ
ખંભાતના કેસમાં વિદ્યાર્થીનીના વર્ગશિક્ષકની સતર્કતા પણ નિર્ણાયક સાબિત થઈ હતી. વિદ્યાર્થીની શાળાએ ન પહોંચતાં શિક્ષકે સમયસર પરિવારને જાણ કરી હતી, જેના કારણે પોલીસ ફરિયાદ નોંધવામાં અને શોધખોળ શરૂ કરવામાં વિલંબ થયો નહોતો.
પોલીસના મતે બાળક સામાન્ય સમય કરતાં મોડું થાય, શાળાએ ન પહોંચે અથવા તેનો સંપર્ક ન થાય ત્યારે વાલીઓએ લાંબો સમય રાહ જોવાને બદલે તાત્કાલિક શાળા અને પોલીસનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
બાળકોને ઘર અને વાલીઓના મોબાઇલ નંબર યાદ કરાવવા, અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે ન જવાની સમજ આપવા અને રોજિંદા માર્ગ અંગે પરિવારને જાણ રાખવાની સલાહ પણ આપવામાં આવે છે.
ટેક્નોલોજી આધારિત પોલીસિંગનું ઉદાહરણ
ખંભાતમાં વિદ્યાર્થીનીને ઝડપથી શોધવાની ઘટના ગુજરાત પોલીસની ટેક્નોલોજી આધારિત પોલીસિંગનું ઉદાહરણ બની છે.
CCTV કેમેરા માત્ર ગુનો બન્યા બાદ આરોપીઓને ઓળખવામાં જ નહીં, પરંતુ ગુમ વ્યક્તિઓને શોધવા, અકસ્માતોની તપાસ કરવા અને જાહેર સ્થળોની સુરક્ષા મજબૂત બનાવવા માટે પણ મદદરૂપ થઈ રહ્યા છે.
જોકે, ટેક્નોલોજી સાથે પોલીસની તાત્કાલિક કાર્યવાહી, શાળા-પરિવારનું સંકલન અને સ્થાનિક પોલીસ કર્મચારીઓની મેદાની કામગીરી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
આ ઘટના દર્શાવે છે કે સમયસર ફરિયાદ, શિક્ષકની સતર્કતા, પોલીસનો ઝડપી પ્રતિસાદ અને ડિજિટલ સર્વેલન્સનો સંકલિત ઉપયોગ થાય તો ગુમ બાળકોને સુરક્ષિત શોધવાની શક્યતા નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom-Gujarat
🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom
