ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO)એ એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે, જેમાં તેના ચેરમેન વી. નારાયણને મંગળવારે જણાવ્યું કે એજન્સી એક એવા અતિશક્તિશાળી રોકેટના વિકાસ પર કામ કરી રહી છે જે 40 માળની ઇમારત જેટલો ઊંચો હશે અને નીચલી પૃથ્વી ભ્રમણકક્ષામાં (Low Earth Orbit) 75,000 કિલોગ્રામ એટલે કે 75 ટન જેટલું પેલોડ મૂકી શકશે. નીચલી પૃથ્વી ભ્રમણકક્ષા પૃથ્વીથી અંદાજે 600 થી 900 કિમીની ઊંચાઈ પર હોય છે, જ્યાંથી સંચાર, નિરીક્ષણ અને નેવિગેશન જેવા ઉપગ્રહો સફળતાપૂર્વક કાર્ય કરે છે. આ પ્રોજેક્ટ ભારત માટે અવકાશ ટેકનોલોજીમાં એક નવો માઈલસ્ટોન સાબિત થશે અને વૈશ્વિક અવકાશ દોડમાં ભારતને અગ્રણી દેશોમાં સ્થાન આપશે.
નારાયણને આ નવી યોજનાની તુલના ભારતના પહેલાના રોકેટ સાથે કરી, જે ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે ભારતનો પહેલો રોકેટ માત્ર 17 ટન વજનનો હતો અને તે ફક્ત 35 કિલોગ્રામ પેલોડને નીચલી ભ્રમણકક્ષામાં મૂકી શકતો હતો. આજે, ISRO એવો રોકેટ બનાવવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જે 75,000 કિલોગ્રામ પેલોડ વહન કરી શકે અને 40 માળની ઇમારત જેટલું ઊંચું હશે. આ તુલના બતાવે છે કે છેલ્લા થોડા દાયકામાં ભારત અવકાશ ટેકનોલોજીમાં કેટલું પ્રગતિશીલ બન્યું છે.
આ નવા રોકેટની વિશેષતા એ છે કે તે સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજી પર આધારિત રહેશે. 75 ટન જેટલો પેલોડ કક્ષા સુધી લઈ જવાની ક્ષમતા એ વૈશ્વિક સ્તરે ખૂબ મોટી સિદ્ધિ ગણાય છે. તેનો ઉપયોગ લશ્કરી સંદેશાવ્યવહાર, પૃથ્વી નિરીક્ષણ, નેવિગેશન અને વ્યૂહાત્મક અવકાશીય કાર્યો માટે થશે. આ ઉપરાંત, ISRO પહેલેથી જ નેક્સ્ટ જનરેશન લોન્ચ વ્હીકલ (NGLV) પર કામ કરી રહ્યું છે, જેમાં ફરી વાપરી શકાય તેવી પ્રથમ સ્ટેજ હશે, જેથી ખર્ચમાં ઘટાડો થાય. નવા રોકેટની કલ્પના પણ આ દિશામાં આગળનું પગલું સાબિત થઈ શકે છે.
આ વર્ષે ISROએ અનેક મહત્વપૂર્ણ મિશનોની યોજના બનાવી છે. તેમાં NAVIC ઉપગ્રહનો સમાવેશ થાય છે, જે ભારતની સ્વદેશી નેવિગેશન સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવશે. GSAT-7R ઉપગ્રહ ખાસ ભારતીય નૌકાદળ માટે બનાવાયો છે, જે પહેલાના GSAT-7 (રુક્મિણી) ઉપગ્રહનું સ્થાન લેશે અને ભારતની સમુદ્રી સુરક્ષા ક્ષમતા વધારશે. આ ઉપરાંત, ISRO ટેકનોલોજી ડેમોન્સ્ટ્રેશન સેટેલાઇટ (TDS) લોન્ચ કરશે, જે નવીન ટેકનોલોજીના પરીક્ષણો કરશે અને ભવિષ્યના અવકાશ મિશનો માટે પાયો પૂરું પાડશે.
આ વર્ષે ISROનું એક મોટું આંતરરાષ્ટ્રીય મિશન અમેરિકાની AST સ્પેસમોબાઇલ કંપનીના 6,500 કિલોગ્રામ બ્લોક-2 બ્લુબર્ડ કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટનું પ્રક્ષેપણ પણ છે, જે ISROના શક્તિશાળી LVM3 રોકેટ દ્વારા કક્ષા સુધી લઈ જાશે. આ સેટેલાઇટ સીધા જ અવકાશમાંથી સ્માર્ટફોનને ઇન્ટરનેટ કનેક્શન પૂરો પાડશે, જે વૈશ્વિક સંચાર વ્યવસ્થામાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર લાવી શકે છે. આ સાથે ભારતના અવકાશ ક્ષેત્રે વધતા વિશ્વાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની મજબૂતાઈ સ્પષ્ટ થાય છે.
નારાયણનના જણાવ્યા પ્રમાણે, ISRO 2035 સુધીમાં 52 ટન વજનનું એક સ્વદેશી અવકાશ સ્ટેશન બનાવવાની પણ યોજના ધરાવે છે, તેમજ શુક્ર ગ્રહના ઓર્બિટર મિશન પર પણ કામ ચાલી રહ્યું છે. આ બધા પ્રયાસો ભારતને અવકાશીય શક્તિ તરીકે નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચાડશે અને વૈશ્વિક સ્તરે ભારતને વધુ મજબૂત સ્થાન અપાવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
