નર્મદા જિલ્લામાં શાળા છોડનારા બાળકોને ફરીથી શિક્ષણના પ્રવાહમાં જોડવાના પ્રયાસોને મોટી સફળતા મળી છે. જિલ્લામાં નોંધાયેલા કુલ 4,224 ડ્રોપઆઉટ બાળકોમાંથી 3,906 બાળકોને પુનઃ શાળામાં પ્રવેશ અપાવવામાં સફળતા મળી છે. આ કામગીરીના પરિણામે નર્મદા જિલ્લાએ લગભગ 92 ટકા બાળકોને ફરી શાળામાં જોડીને સમગ્ર રાજ્યમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું હોવાનું કાર્યક્રમ દરમિયાન જણાવાયું હતું.
રાજપીપલાના ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર ભવન ખાતે ગુજરાત સરકારના જળસંપત્તિ અને પાણી પુરવઠા વિભાગના રાજ્યમંત્રી તથા નર્મદા જિલ્લાના પ્રભારી મંત્રી ઈશ્વરસિંહ પટેલની અધ્યક્ષતામાં ‘સમરસ વિદ્યા સેતુ’ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમ દરમિયાન ડ્રોપઆઉટ બાળકોને પુનઃપ્રવેશ અપાવવામાં નોંધપાત્ર કામગીરી કરનાર શિક્ષકોને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
શિક્ષણ સર્વાંગી વિકાસનું પ્રથમ પગથિયું : ઈશ્વરસિંહ પટેલ
કાર્યક્રમને સંબોધતાં રાજ્યમંત્રી ઈશ્વરસિંહ પટેલે શિક્ષણના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે શિક્ષણ વ્યક્તિના જીવનના સર્વાંગી વિકાસનું પ્રથમ પગથિયું છે અને દરેક બાળકને શિક્ષણની મુખ્યધારામાં રાખવું સરકાર અને સમાજ બંનેની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે.
તેમણે કહ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન વર્ષ 2003માં નર્મદા જિલ્લાના દેડિયાપાડાથી શાળા પ્રવેશોત્સવ અભિયાનની શરૂઆત કરી હતી. ત્યારથી ગુજરાતમાં બાળકોને શાળામાં પ્રવેશ અપાવવા તેમજ શાળા છોડવાના પ્રમાણમાં ઘટાડો કરવા માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
4,224માંથી 3,906 બાળકો ફરી શાળામાં જોડાયા
રાજ્યમંત્રીએ નર્મદા જિલ્લામાં ‘સમરસ વિદ્યા સેતુ’ અભિયાન હેઠળ થયેલી કામગીરીના આંકડા રજૂ કરતાં જણાવ્યું કે જિલ્લામાં કુલ 4,224 ડ્રોપઆઉટ બાળકોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી.
તેમાંથી 3,906 બાળકોને શિક્ષકો, શિક્ષણ વિભાગ, વહીવટી તંત્ર અને સ્થાનિક સ્તરે કરવામાં આવેલા સંકલિત પ્રયાસોથી ફરી શાળામાં પ્રવેશ અપાવવામાં આવ્યો છે.
આ કામગીરીથી લગભગ 92 ટકા બાળકોને ફરી શિક્ષણના પ્રવાહમાં જોડવામાં સફળતા મળી છે અને નર્મદા જિલ્લાએ આ ક્ષેત્રમાં રાજ્યમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.
ડ્રોપઆઉટ બાળકો સુધી પહોંચવા શિક્ષકોની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા
ડ્રોપઆઉટ બાળકોને પુનઃપ્રવેશ અપાવવાની કામગીરીમાં શિક્ષકોની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહી હોવાનું કાર્યક્રમમાં જણાવાયું હતું.
શાળા છોડેલા બાળકો અને તેમના પરિવારોનો સંપર્ક કરવો, બાળકો શાળા કેમ છોડી રહ્યા છે તે કારણ જાણવા, પરિવારજનોને શિક્ષણનું મહત્વ સમજાવવું અને ફરીથી શાળામાં પ્રવેશ માટે સમજાવટ કરવી જેવી કામગીરી શિક્ષકો દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં આર્થિક સ્થિતિ, સ્થળાંતર, પરિવારની જવાબદારી અથવા અન્ય સામાજિક કારણોસર બાળકો શાળા છોડતા હોય છે. આવા બાળકોને ફરીથી શિક્ષણ સાથે જોડવા માટે સતત ફોલોઅપ અને પરિવાર સાથે સંવાદ જરૂરી બને છે.
‘સમરસ વિદ્યા સેતુ’ અભિયાનથી શિક્ષણની મુખ્યધારામાં પરત ફર્યા બાળકો
‘સમરસ વિદ્યા સેતુ’ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ શાળાથી દૂર થયેલા બાળકોને ઓળખીને તેમને ફરીથી શિક્ષણની મુખ્યધારામાં લાવવાનો છે.
નર્મદા જેવા આદિવાસી અને અંતરિયાળ વિસ્તારો ધરાવતા જિલ્લામાં બાળકો સુધી પહોંચવા અને તેમના શિક્ષણમાં સતતતા જાળવવી પડકારરૂપ બની શકે છે. આવા સંજોગોમાં શિક્ષણ વિભાગ, જિલ્લા વહીવટી તંત્ર, શાળાના શિક્ષકો અને સ્થાનિક સમાજ વચ્ચેનું સંકલન મહત્વપૂર્ણ બને છે.
આ અભિયાન હેઠળ થયેલા પ્રયાસોથી હજારો બાળકોને ફરીથી શાળામાં જોડવાની સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ હોવાનું કાર્યક્રમમાં જણાવાયું હતું.
વિકસિત ભારત-2047 માટે મજબૂત શિક્ષણ પાયો જરૂરી: મનસુખ વસાવા
ભરૂચના સાંસદ મનસુખ વસાવાએ કાર્યક્રમને સંબોધતાં જણાવ્યું હતું કે દેશને સમૃદ્ધ, સશક્ત અને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા વિવિધ જનકલ્યાણકારી યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે.
તેમણે કહ્યું કે ‘વિકસિત ભારત-2047’ના સંકલ્પને સાકાર કરવા માટે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણનો પાયો મજબૂત હોવો અત્યંત જરૂરી છે.
ખાસ કરીને ધોરણ 1થી 10 દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાસભર અને સતત શિક્ષણ મળે તો તેઓ ઉચ્ચ શિક્ષણ અને રોજગાર માટે વધુ સક્ષમ બની શકે છે.
શિક્ષકોના પ્રયાસોની ધારાસભ્ય દર્શનાબેન દેશમુખે કરી પ્રશંસા
નાંદોદના ધારાસભ્ય ડૉ. દર્શનાબેન દેશમુખે નર્મદા જિલ્લામાં ડ્રોપઆઉટ બાળકોને પુનઃપ્રવેશ અપાવવામાં શિક્ષકો દ્વારા કરવામાં આવેલી કામગીરીની પ્રશંસા કરી હતી.
તેમણે શિક્ષકોને અભિનંદન પાઠવતાં કહ્યું કે બાળકોના ભવિષ્યને ઘડવામાં શિક્ષકની ભૂમિકા માત્ર વર્ગખંડ પૂરતી મર્યાદિત નથી. શાળા છોડેલા બાળક સુધી પહોંચીને તેને ફરી શિક્ષણ સાથે જોડવું પણ શિક્ષકની સામાજિક જવાબદારીનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી કરનાર શિક્ષકોનું સન્માન
કાર્યક્રમ દરમિયાન ‘સમરસ વિદ્યા સેતુ’ અભિયાન અંતર્ગત ડ્રોપઆઉટ બાળકોને શાળામાં પુનઃપ્રવેશ અપાવવામાં ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી કરનાર શિક્ષકોનું મહાનુભાવોના હસ્તે સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.
સન્માન દ્વારા શિક્ષકોના પ્રયાસોને બિરદાવવાની સાથે અન્ય શિક્ષકોને પણ વધુ સક્રિય રીતે કામગીરી કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
‘સમરસ વિદ્યા સેતુ’ અભિયાન પર લઘુફિલ્મનું નિદર્શન
કાર્યક્રમમાં ‘સમરસ વિદ્યા સેતુ’ અભિયાન અંગે તૈયાર કરાયેલી લઘુફિલ્મનું પણ નિદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું.
લઘુફિલ્મ દ્વારા અભિયાન હેઠળ થયેલી કામગીરી, ડ્રોપઆઉટ બાળકોને શોધવાની પ્રક્રિયા, શિક્ષકો દ્વારા કરવામાં આવેલી સમજાવટ અને બાળકોના પુનઃપ્રવેશ બાદ થયેલા પરિવર્તનની માહિતી રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ ફિલ્મ દ્વારા શાળા છોડતા બાળકોને ફરીથી શિક્ષણમાં જોડવાની પ્રક્રિયા અને તેના સામાજિક મહત્વ અંગે ઉપસ્થિત લોકોને માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા.
શિક્ષણ છોડવાનું પ્રમાણ ઘટાડવા સંકલિત પ્રયાસ
નર્મદા જિલ્લામાં થયેલી કામગીરીએ શાળા છોડતા બાળકોને ફરી શિક્ષણ સાથે જોડવા માટે માત્ર શિક્ષણ વિભાગ જ નહીં, પરંતુ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર, સ્થાનિક પ્રતિનિધિઓ, શિક્ષકો અને પરિવારજનો વચ્ચે સંકલન કેટલું જરૂરી છે તે દર્શાવ્યું છે.
અંતરિયાળ અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં વસતા બાળકો સુધી શિક્ષણની પહોંચ વધારવા માટે શાળા પ્રવેશોત્સવ, પુનઃપ્રવેશ અભિયાન અને અન્ય શૈક્ષણિક યોજનાઓ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. નર્મદામાં 4,224 ડ્રોપઆઉટ બાળકોમાંથી 3,906 બાળકોને ફરી શાળામાં પ્રવેશ અપાવવાની સિદ્ધિ આ દિશામાં નોંધપાત્ર પગલું ગણાવવામાં આવી રહી છે.
અધિકારીઓ અને શિક્ષકોની વિશેષ ઉપસ્થિતિ
કાર્યક્રમમાં જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખ અંજનાબેન વસાવા, જિલ્લા કલેક્ટર ગંગાસિંઘ, જિલ્લા વિકાસ અધિકારી આર.વી. વાળા, જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી કિરણબેન પટેલ સહિત શિક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓ, વિવિધ શાળાઓના શિક્ષકો અને અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
કાર્યક્રમના અંતે દરેક બાળકને શિક્ષણની મુખ્યધારામાં રાખવા અને ડ્રોપઆઉટનું પ્રમાણ વધુ ઘટાડવા માટે સતત પ્રયાસો ચાલુ રાખવાનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel