ન્યૂયોર્ક સિટીના નવા મેયર તરીકે ચૂંટાયેલા ઝોહરાન મમદાની હવે માત્ર તેમની ઐતિહાસિક જીત માટે નહીં, પરંતુ તેમના વિવાદાસ્પદ નિવેદનો અને ધાર્મિક રાજનીતિ માટે પણ ચર્ચાના કેન્દ્ર બની ગયા છે. 34 વર્ષીય મમદાની, જેમણે પૂર્વ ગવર્નર એન્ડ્ર્યુ ક્યુમો અને રિપબ્લિકન ઉમેદવાર કર્ટિસ સ્લિવાને હરાવીને મેયરપદ મેળવ્યું, તેઓ ન્યૂયોર્કના પ્રથમ ભારતીય મૂળના મુસ્લિમ મેયર બન્યા છે. પરંતુ તેમની જીત જેટલી ઐતિહાસિક છે, તેટલાં જ ગંભીર પ્રશ્નો તેમની વિચારસરણીને લઈને ઉઠી રહ્યા છે — ખાસ કરીને હિંદુ ધર્મ અને ભારત સામેના તેમના નિવેદનોને લઈને.
ઝોહરાન મમદાની જાણીતા ફિલ્મમેકર મીરા નાયર અને યુગાન્ડાના લેખક-પ્રોફેસર મહમૂદ મમદાનીના પુત્ર છે. બ્રાઉન યુનિવર્સિટીમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ બાદ તેમણે રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો અને 2020માં ન્યૂયોર્ક સ્ટેટ એસેમ્બલીના સભ્ય બન્યા. પોતાને ડેમોક્રેટિક સોશ્યલિસ્ટ ગણાવતા મમદાની ગરીબો માટે મફત બસ સેવા, કિફાયતી ભાડું અને ચાઇલ્ડકેર જેવી નીતિઓ માટે વકીલાત કરતા રહ્યા છે. પરંતુ તેમની રાજકીય છબીનું બીજું પાસું વિવાદોથી ભરેલું છે — ખાસ કરીને તેમના હિંદુ-વિરોધી અને ભારત-વિરોધી નિવેદનોને કારણે.
મમદાનીએ એકથી વધુ પ્રસંગે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને “વોર ક્રિમિનલ” કહી સંબોધિત કર્યા હતા અને 2002ના ગુજરાત રમખાણો માટે તેમને જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા — જ્યારે ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટ અનેક વખત મોદીને ક્લીન ચિટ આપી ચૂકી છે. તેમણે વધુમાં દાવો કર્યો હતો કે “ગુજરાતમાં હવે કોઈ મુસ્લિમ બચ્યો નથી”, જે સંપૂર્ણપણે ખોટું છે અને સત્તાવાર આંકડાઓ સાથે વિરુદ્ધ છે. ઉપરાંત, તેમણે અયોધ્યામાં રામ મંદિરના ઉદ્ઘાટનને “મસ્જિદના વિનાશનો ઉત્સવ” ગણાવ્યો અને તેને “હિંદુત્વ ફાસીવાદ”નું પ્રતીક કહીને વિવાદ ઉભો કર્યો. જાન્યુઆરી 2024માં તેઓ ન્યૂયોર્કમાં રામ મંદિરની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા વિરુદ્ધ આયોજિત રેલીમાં પણ જોડાયા હતા, જ્યાં હિંદુઓ વિરુદ્ધ અપમાનજનક નારા લગાવાયા હતા.
આ નિવેદનોને કારણે મમદાનીને હિંદુ સમુદાય અને ભારતીય અમેરિકન વલણોમાં ભારે વિરોધનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. અનેક હિંદુ સંગઠનો અને સમુદાયના નેતાઓએ તેમને “ધાર્મિક વિભાજન ફેલાવનારા રાજકારણી” તરીકે નિંદ્યા છે. ન્યૂયોર્કના સીખ નેતા અને માનવાધિકાર વકીલ જસપ્રીત સિંઘે કહ્યું, “અમારા શહેરમાં નફરત માટે કોઈ જગ્યા નથી, પરંતુ મમદાની હિંદુ સમુદાય વિરુદ્ધ ઝેરી વાતાવરણ ઊભું કરી રહ્યા છે.”
મમદાનીની વિવાદાસ્પદ છબીમાં વધારો ત્યારે થયો જ્યારે તેમણે ઇમામ સિરાજ વહાજ સાથે મુલાકાત કરી — જે 1993ના વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર બોમ્બ વિસ્ફોટના ષડયંત્રકારો સાથે જોડાયેલ હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ મુલાકાતને લઈને તેમને અમેરિકી રાજકીય વર્તુળો અને મીડિયામાં કડક ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો. ઉપરાંત, તેઓ ઇન્ડિયન અમેરિકન મુસ્લિમ કાઉન્સિલ (IAMC) જેવી સંસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા હોવાનું કહેવાય છે, જે પર ભારતમાં હિંદુઓ વિરુદ્ધ પ્રચાર ચલાવવાના આરોપો છે.
પશ્ચિમી મીડિયાના કેટલાક વર્ગો, જેમ કે વોશિંગ્ટન પોસ્ટ, મમદાનીનાં નિવેદનોને માત્ર “મોદીની નીતિઓ પર કડક ટીકા” તરીકે રજૂ કરે છે અને તેમની સ્પષ્ટ હિંદુ-વિરોધી ભાષાને અવગણવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ જ મીડિયા પહેલાથી જ “હિંદુ આતંકવાદ” જેવા શબ્દપ્રયોગો કરીને વૈશ્વિક સ્તરે હિંદુ સમુદાયની છબી ખરડતું આવ્યું છે.
ઝોહરાન મમદાનીના વિચારો પાછળના પ્રભાવના સ્ત્રોત તરીકે તેમના પિતા મહમૂદ મમદાનીને પણ ગણાવવામાં આવે છે. વિદ્વાન હોવા છતાં, મહમૂદ મમદાની પર ઇસ્લામિક ચરમપંથને વૈચારિક રીતે યોગ્ય ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ છે. તેમણે પોતાના લખાણોમાં ઇસ્લામિક રાષ્ટ્રવાદ અને ‘ઉમ્માહ’ની વિચારધારાને રાજકીય રીતે પ્રોત્સાહન આપ્યું, જેને ઘણા ટીકાકારોએ “વિભાજનકારી અને ચરમપંથી” ગણાવ્યું છે.
આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ઝોહરાન મમદાનીની રાજકીય વિચારસરણી — જે હિંદુ ધર્મ, ભારત અને તેની સાંસ્કૃતિક ઓળખ સામે આક્રમક વલણ ધરાવે છે — એ ચિંતા અને વિરોધનું કારણ બની છે. ન્યૂયોર્કના ભારતીય અને હિંદુ સમુદાયોએ તેની નીતિઓને “ધાર્મિક ઘૃણાનો એજન્ડા” ગણાવીને જાહેરમાં વિરોધ શરૂ કર્યો છે અને કેટલાક જૂથોએ તો તેમના રાજીનામાની પણ માંગ ઉઠાવી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
