કર્ણાટકના દક્ષિણ કન્નડ જિલ્લાના અતિપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ ‘ધર્મસ્થળ’ હાલ ગંભીર વિવાદમાં ઘેરાયું છે, જ્યાં એક પૂર્વ સફાઈકર્મીએ દાવો કર્યો છે કે તેમને વર્ષો સુધી સેંકડો મૃતદેહોને ગેરકાયદેસર રીતે દફનાવવા અને બાળવા માટે દબાણ કરવામાં આવતું હતું. 1995થી 2014 સુધી ધર્મસ્થળ મંદિરના વહીવટીતંત્રમાં કામ કરનાર આ કર્મચારી દલિત સમાજનો છે અને તેણે 3 જુલાઈ, 2025ના રોજ ધર્મસ્થળ પોલીસ સ્ટેશનમાં એક આંચકાદાયક ફરિયાદ નોંધાવી હતી. ફરિયાદમાં તેણે જણાવ્યું કે અનેક મહિલા અને સગીર બાળાઓના મૃતદેહો, જેમના શરીર પર જાતીય શોષણ અને હિંસાના નિશાન હોય, તેમને દફનાવવાનો અથવા બાળવાનો આદેશ અપાતો હતો. આ દાવો માત્ર લોચો કરતો નહીં, પણ તેણે પુરાવા તરીકે માનવ અવશેષોના ફોટા, પોતાનું આધાર કાર્ડ અને ભૂતકાળના કર્મચારી ઓળખપત્ર પણ રજૂ કર્યા.
ફરિયાદ બાદ રાજકીય અને સમાજકિય સ્તરે ભારે ચર્ચા ઊભી થઈ. પૂર્વ સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયમૂર્તિ સહિત અનેક શખ્સોએ SIT તપાસની માંગણી કરી. ઉત્તરદાયિત્વ સાથે કામગીરી કરતા કર્ણાટક સરકારે 19 જુલાઈ, 2025ના રોજ SIT (Special Investigation Team) ની રચના કરી. આ તપાસ પેનલનું નેતૃત્વ DGP (અંતરિમ સુરક્ષા વિભાગ) પ્રણબ મોહંતી કરશે, જ્યારે તેમાં DIG અનુચેથ, IPS અધિકારી સૌમ્યલતા અને SP દયામા પણ સમાવિષ્ટ છે. SITને સમગ્ર રાજ્યમાં આવા પ્રકારના તમામ સંભવિત ગુનાઓની તપાસ કરવા અને સમયાંતરે રિપોર્ટ DG અને સરકાર સમક્ષ રજૂ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
આ કેસના કેન્દ્રમાં આવેલા પૂર્વ કર્મચારીના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતદેહો ખાસ કરીને નેત્રાવતી નદીના કિનારે અને કેટલાક ગુપ્ત સ્થળોએ દફનાવવામાં આવતા હતા. કેટલાક મૃતદેહો નગ્ન કે અર્ધનગ્ન હાલતમાં હતા અને તેમની પર દુષ્કર્મના તેમજ હિંસાના નિશાન હોવાની વિગતો પણ તેણે આપી છે. વિશિષ્ટ દાવાઓમાં એક 12-15 વર્ષની વિદ્યાર્થિની અને એક 20 વર્ષની યુવતીના દુષ્કર્મ બાદ હત્યાના દાવા સહિત અનેક હ્રદયવિરાદક ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ફરિયાદીનું કહેવું છે કે આ ઘટનાક્રમ દરમિયાન તેને સતત ધમકાવવામાં આવતો અને પરિવારની જાનહાનિનો ભય બતાવવામાં આવતો. પણ વર્ષો પછી અપરાધબોધ અને ન્યાયની તીવ્ર ઈચ્છાએ તેને સાબિતી સાથે આગળ આવવાનું બળ આપ્યું. તેની ફરિયાદ બાદ બીજી એક મહિલાએ પણ આ પ્રકારના ગુમશુદાની કેસમાં પોતાનો ભોગ બન્યો હોવાનો દાવો કર્યો છે, જેના કારણે કેસની ગંભીરતા વધુ વધી છે.
પોલીસે આરોપોની તપાસ માટે હવે ખોદકામ શરૂ કર્યું છે અને દફનાવેલા સ્થળોને બહાર કાઢી ફોરેન્સિક તપાસ માટે અવશેષો એકત્ર કરી રહ્યા છે. પોલીસે કોર્ટે પૂછપરછ માટે પોલિગ્રાફ, બ્રેઈન મેપિંગ અને નાર્કો એનાલિસિસ જેવી વૈજ્ઞાનિક તપાસની મંજૂરી પણ માંગી છે. ફરિયાદીને સરકારની વિટનેસ પ્રોટેક્શન સ્કીમ હેઠળ સુરક્ષા આપવામાં આવી છે.
ધર્મસ્થળ મંદિરની આગેવાની હેગ્ગડે પરિવાર સંભાળે છે, જે રાજ્યમાં ધાર્મિક અને રાજકીય રીતે ખૂબ જ પ્રભાવશાળી માનવામાં આવે છે. મંદિરના ધર્માધિકારી વી. હેગ્ગડે હાલ ભાજપ દ્વારા રાજ્યસભામાં મોકલાયેલા સાંસદ છે. હવે આ પરિવાર પણ વિવાદોના ઘેરાવમાં આવી ગયો છે. મંદિરના પ્રવક્તા કે. પાર્શ્વનાથ જૈને 21 જુલાઈ, 2025ના રોજ નિવેદન આપીને SITની નિષ્પક્ષ તપાસમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે અને કહ્યું છે કે સત્ય સામે આવશે.
આ સમગ્ર કથાએ રાજ્ય અને દેશવ્યાપી સ્તરે ચિંતા ઊભી કરી છે. મૃતદેહોની દફનવિધિ, સંભવિત ષડયંત્રો, યૌન શોષણ, અને દબાણની આ શૃંખલા માત્ર એક વ્યક્તિના દાવા નથી, પરંતુ આખા વ્યવસ્થાના પરછાયાવાળાં પક્ષોને ઉજાગર કરવા માટે એક પથ્થર રૂપ બની છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે SITની તપાસ ક્યાં સુધી ઊંડાણમાં જાય છે, કોને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવે છે અને પીડિત પરિવારજનોને ક્યારે અને કેવી રીતે ન્યાય મળે છે.
