મહારાષ્ટ્ર માટે એક ઐતિહાસિક અને ગૌરવભર્યો ક્ષણ સામે આવી છે, કારણ કે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ દ્વારા નિર્મિત 12 મહત્વપૂર્ણ કિલ્લાઓને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ્સ (UNESCO World Heritage Sites) તરીકે સ્થાન મળ્યું છે. આ મહત્વની સિદ્ધિ બાદ રાજ્યના મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે, ઉપમુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને અજિત પવાર સહિત મહાયુતિ ગઠબંધનના નેતાઓએ રાજભક્તિભર્યા નારા સાથે એકબીજાને મીઠું ખવડાવીને ઉત્સાહપૂર્વક ઉજવણી કરી હતી.
#WATCH | Mumbai, Maharashtra: Leaders of the Mahayuti alliance, including CM Devendra Fadnavis, Deputy CMs Eknath Shinde and Ajit Pawar, celebrate the inclusion of 12 forts of Chhatrapati Shivaji Maharaj in the UNESCO World Heritage List.
These forts include Raigad, Pratapgad,… pic.twitter.com/ri0gBQfzjL
— ANI (@ANI) July 14, 2025
આ પ્રસંગે મુખ્યમંત્રી શિંદેએ કહ્યું કે, “આ આપણા મહાન વારસાની માન્યતા છે” જ્યારે ફડણવીસે પોતાની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં લખ્યું: “આ ઐતિહાસિક અને ગૌરવપૂર્ણ ક્ષણ છે. મહારાષ્ટ્રના દરેક નાગરિકને હાર્દિક અભિનંદન.” તેમણે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના યોગદાનને કદર આપતા જણાવ્યું કે આ માન્યતા સમગ્ર મરાઠા વારસાની વિશ્વ સમક્ષ ખ્યાતિ વધારશે.
Historic! Proud! & Glorious moment!
Maharashtra Govt offers Salutations to our beloved Chhatrapati Shivaji Maharaj!!
Heartiest congratulations to all the citizens and ShivBhakts of Maharashtra…
12 forts of Chhatrapati Shivaji Maharaj listed on UNESCO World Heritage List!
— Devendra Fadnavis (@Dev_Fadnavis) July 11, 2025
યુનેસ્કો દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત કરેલા આ 12 કિલ્લાઓમાં રાયગઢ, પ્રતાપગઢ, પન્હાલા, શિવનેરી, લોહગઢ, સાલ્હેર, સિંધુદુર્ગ, સુવર્ણદુર્ગ, વિજયદુર્ગ, ખંડેરી વગેરે કિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ કિલ્લાઓ મરાઠા શાસન દરમિયાન ન સૈન્યદળોની મજબૂતી, પણ સંચાલન, જળ વ્યવસ્થા અને આર્કિટેક્ચરલ મહાનતા દર્શાવતો ઐતિહાસિક વારસો છે.
મહત્વનું છે કે, ભારત સરકારે જાન્યુઆરી 2024માં યુનેસ્કોને આ કિલ્લાઓ માટે અધિકૃત નોમિનેશન ફાઇલ સબમિટ કરી હતી, જેમાં આ કિલ્લાઓના ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક અને વાસ્તુશિલ્પી મહત્વનું વર્ણન અને દસ્તાવેજીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. લગભગ 18 મહિનાની વિશદ પરીક્ષણ, મૂલ્યાંકન અને બેઠક પ્રક્રિયા પછી, યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ કમિટીએ આ કિલ્લાઓને જાહેરરૂપે પોતાની યાદીમાં સ્થાન આપવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય કર્યો.
આ પગલાથી માત્ર મહારાષ્ટ્રનો વારસો જ વિશ્વપટ પર ઉજાગર થયો નથી, પણ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની વારંવારની વારસા સંરક્ષણની ભલામણો તથા રાજ્ય સરકારના સંકલન પ્રયત્નોને પણ વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા મળી છે. આ તમામ કિલ્લાઓ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય પર્વે પ્રવાસન, સંશોધન અને વારસા જાળવણી માટે કેન્દ્રસ્થાન બની રહેશે.
આ સાથે મહારાષ્ટ્રને મળેલી આ વૈશ્વિક માન્યતા દેશના અન્ય ઐતિહાસિક સ્થાનોએ પણ આવો જ અવસર મેળવવો એ માટે પ્રેરણારૂપ સાબિત થશે.
