૧૫ જુલાઈ, ૨૦૨૫ના રોજ બપોરે ૩:૦૦ વાગ્યે, ભારત માટે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ સર્જાઈ હતી, જ્યારે ભારતીય અવકાશયાત્રી ગ્રુપ કેપ્ટન શુભાંશુ શુક્લા સફળતાપૂર્વક આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ મથક (ISS) ની ૧૮ દિવસની સફર પૂરી કરી પૃથ્વી પર પરત ફર્યા. તેઓ “એક્સિઓમ મિશન-૪” (Ax-4) નો ભાગ તરીકે અવકાશ યાત્રાએ ગયા હતા, અને સ્પેસએક્સના ગ્રેસ અવકાશયાનમાં બેઠા પેસિફિક મહાસાગરમાં, કેલિફોર્નિયાના કિનારે સુરક્ષિત રીતે અવતરી રહ્યા હતા. આ અવકાશ યાત્રા શુભાંશુ માટે તેમની પ્રથમ હતી, પરંતુ એ ભારત માટે ગૌરવ અને પ્રેરણાની અનોખી સિદ્ધિ બની છે.
શુભાંશુ શુક્લાની યાત્રા 25 જૂન 2025ના રોજ શરૂ થઈ હતી, જ્યારે તેમને ફાલ્કન 9 રોકેટ દ્વારા અવકાશમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. 26 જૂને તેઓ ISS સાથે સફળતાપૂર્વક જોડાયા હતા. પોતાના 18 દિવસના અવકાશ નિવાસ દરમિયાન તેમણે 60 કરતાં વધુ વૈજ્ઞાનિક અને તબીબી પ્રયોગો પર કામ કર્યું, જેમાં મુખ્યત્વે અવકાશમાં સ્નાયુઓના નુકશાન, માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર થતી અસર અને અવકાશમાં પાક ઉગાડવા સંબંધિત સંશોધનોનો સમાવેશ થતો હતો. તેઓએ ત્યાંથી ૨૬૩ કિલોગ્રામ જેટલો સામાન પૃથ્વી પર પાછો લાવ્યો, જેમાં નાસાના હાર્ડવેર, પ્રયોગોના ડેટા ઉપરાંત થોડીક અવશેષ સામગ્રી પણ શામેલ હતી. આ ડેટા ભવિષ્યમાં અવકાશમાં માનવ જીવન અંગે વધુ ગહન સમજણ મેળવવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
#WATCH | ग्रुप कैप्टन शुभांशु शुक्ला और ड्रैगन अंतरिक्ष यान पर सवार एक्सिओम-4 चालक दल, अंतर्राष्ट्रीय अंतरिक्ष स्टेशन (ISS) पर 18 दिनों के प्रवास के बाद प्रशांत महासागर में उतरे।#DragonSpacecraft | #Axiom4 | #ShubhanshuShukla | #ISS | #SpaceMission | #SpaceX | #AxiomSpace |… pic.twitter.com/bfepIuB6bJ
— One India News (@oneindianewscom) July 15, 2025
શુભાંશુ સાથે તેઓનો પુત્ર પ્રેમથી રમતો હંસ નમૂનો “જોય” અને ભારતીય ત્રિરંગો પણ ISS સુધી ગયો હતો, જેને અવકાશમાં ફરકાવતા જોઈને સમગ્ર દેશના નાગરિકોમાં રાષ્ટ્રીય ગૌરવની ભાવના ઊંડિ બની હતી. અવકાશમાંથી પૃથ્વી પર પાછા આવ્યા પછી, શુભાંશુ અને તેમની ટીમને તાત્કાલિક તબીબી પરીક્ષણ માટે લઈ જવાયા, જ્યાં તેમની શુશ્રૂષા અને તંદુરસ્તી માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. તેઓને દસ દિવસ સુધી નિરીક્ષણ હેઠળ ક્વોરેન્ટાઇનમાં રાખવામાં આવશે, જેથી અવકાશની શૂન્ય ગુરુત્વાકર્ષણની સ્થિતિથી પૃથ્વીના આકર્ષણમાં શરીરને સ્વસ્થ રીતે ઢાળવામાં આવે.
આ મિશન માત્ર વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિ નથી, પણ ભારતના ગગનયાન અને ભવિષ્યના અવકાશ મિશન માટે પ્રેરણાનું પ્રતિક છે. શુભાંશુ શુક્લાએ તેમના નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “અવકાશમાં ભારતીય ધ્વજ ફરકાવવી એ મારા જીવનની સૌથી ગૌરવભેર ક્ષણ હતી.” હવે તેઓ આવનારા દિવસોમાં ભારતના યંગ સાયન્ટિસ્ટ્સ અને અવકાશયાત્રીઓ માટે માર્ગદર્શક ભૂમિકા ભજવશે. આ સફળ યાત્રા ભારતના અવકાશ કાર્યક્રમમાં એક નવો માઈલસ્ટોન છે.
