ભારતના સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે રાજકીય નેતાઓના પક્ષપલટા (Defection) અને કથિત દબાણ દ્વારા પક્ષ બદલાવવાના આરોપોને લઈને દાખલ કરાયેલી એક મહત્વપૂર્ણ અરજીને ફગાવી દીધી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે અરજીમાં કરવામાં આવેલા આરોપો અસ્પષ્ટ, સામાન્ય અને કોઈ પણ પ્રકારના વિશ્વસનીય પુરાવા વગરના છે, તેથી આવા મામલે ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ શક્ય નથી.
ચીફ જસ્ટિસની આગેવાની હેઠળની બેન્ચ સમક્ષ એડવોકેટ સી.આર. જયા સુકિએ રજૂઆત કરતાં દલીલ કરી હતી કે દેશમાં કેટલાક રાજકીય નેતાઓને પૈસાની લાલચ અથવા તેમના પરિવારજનોને નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકી આપીને પક્ષ બદલવા માટે મજબૂર કરવામાં આવે છે. અરજદારે દાવો કર્યો હતો કે કેટલાક રાજ્યોમાં ધારાસભ્યો અને સાંસદો રાજીનામું આપ્યા બાદ તરત જ અન્ય રાજકીય પક્ષોમાં સામેલ થઈ જાય છે, જેના કારણે લોકશાહી વ્યવસ્થાને નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે અરજદારને પૂછ્યું હતું કે તેઓ કયા શાસક પક્ષ અંગે વાત કરી રહ્યા છે. તેના જવાબમાં અરજદારે પૂર્વ અને મધ્ય ભારતના કેટલાક રાજ્યોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, પરંતુ કોઈ ચોક્કસ રાજકીય પક્ષ કે રાજ્યનું નામ રજૂ કર્યું નહોતું. આ પર ચીફ જસ્ટિસે ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે, “કયો શાસક પક્ષ? તમારા રાજ્યમાં તો પક્ષો સતત બદલાતા રહે છે.”
અરજદાર તરફથી વધુમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે કેટલાક કિસ્સાઓમાં વિધાનસભાના સ્પીકર રાજીનામાં ઝડપથી સ્વીકારી લે છે અને થોડી જ વારમાં સંબંધિત નેતાઓ અન્ય પક્ષોમાં જોડાઈ જાય છે. તેમણે આવી પ્રક્રિયાની તપાસ માટે સ્પીકરને નિર્દેશ આપવાની માંગ કરી હતી.
જોકે સુપ્રીમ કોર્ટે અરજીમાં કોઈ પણ પ્રકારના દસ્તાવેજી પુરાવા કે તથ્યાત્મક આધાર ન હોવાનું નોંધ્યું હતું. કોર્ટે કહ્યું કે માત્ર સામાન્ય આક્ષેપો અને રાજકીય ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરીને કોઈ વ્યાપક અરજી દાખલ કરવામાં આવે તો તેના આધારે ન્યાયાલય કોઈ કાર્યવાહી કરી શકે નહીં.
ચીફ જસ્ટિસે અરજી ફગાવતા પહેલાં અરજદારને કહ્યું હતું, “તમે એક મિનિટ માગી હતી, અમે તમને સાત મિનિટ આપી.” ત્યારબાદ બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે અરજીમાં દર્શાવાયેલા આરોપો અત્યંત સામાન્ય, અસ્પષ્ટ અને આધારવિહોણા છે. રેકોર્ડ પર કોઈ વિશ્વસનીય સામગ્રી રજૂ કરવામાં આવી નથી જેના આધારે કોર્ટ હસ્તક્ષેપ કરી શકે.
આ અરજી એવા સમયે આવી હતી જ્યારે દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં રાજકીય હલચલ અને સંભવિત પક્ષપલટાની અટકળો ચાલી રહી છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)માં આંતરિક અસંતોષના અહેવાલો, મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના (UBT)ના કેટલાક સાંસદોની નારાજગી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં સમાજવાદી પાર્ટીમાં ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચાનો વિષય બની છે.
તેમ છતાં સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માત્ર રાજકીય ચર્ચાઓ અથવા મીડિયા અહેવાલોના આધારે દાખલ કરાયેલી સામાન્ય અરજીઓ પર ન્યાયાલય કોઈ વ્યાપક આદેશ આપી શકે નહીં. કોર્ટના મતે, કોઈપણ ગંભીર આક્ષેપ માટે સ્પષ્ટ તથ્યો, વિશ્વસનીય પુરાવા અને ચોક્કસ કાનૂની આધાર જરૂરી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય ભવિષ્યમાં આવી પ્રકારની જાહેર હિતની અરજીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં માત્ર સામાન્ય આક્ષેપો નહીં પરંતુ પુરાવા આધારિત રજૂઆતની આવશ્યકતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
