ઉત્તરાખંડના વિશ્વપ્રસિદ્ધ અને પવિત્ર બદ્રીનાથ ધામમાં ભક્તો દ્વારા આપવામાં આવતા દાન અને ચઢાવાના સંચાલનમાં કથિત ગેરરીતિના આરોપો બાદ મોટી કાર્યવાહી શરૂ થઈ છે. શ્રી બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિ (BKTC)એ પોતાના કર્મચારી પ્રમોદ નૌટિયાલને સસ્પેન્ડ કર્યો છે અને તેની સામે બદ્રીનાથ પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR પણ નોંધાવવામાં આવી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં તેના સત્તાવાર દાયિત્વના નિર્વહનમાં ગંભીર ગેરરીતિના સંકેતો મળ્યા હોવાનો મંદિર સમિતિનો દાવો છે.
પ્રમોદ નૌટિયાલ BKTC ચેરમેનના કાર્યાલયમાં Personal Assistant એટલે કે વ્યક્તિગત સહાયક તરીકે તૈનાત હતો. વિવિધ અહેવાલોમાં તેને Private Secretary પણ કહેવામાં આવ્યો છે, પરંતુ વધુ વિશ્વસનીય અહેવાલો અને સત્તાવાર કાર્યવાહી સંબંધિત વિગતોમાં તેને Personal Assistant તરીકે ઓળખાવવામાં આવ્યો છે. BKTCના વર્તમાન ચેરમેન હેમંત દ્વિવેદી છે.
7 જુલાઈએ તપાસ શરૂ, પહેલી મોટી કાર્યવાહી તરીકે કર્મચારી સસ્પેન્ડ
બદ્રીનાથ ધામના દાન અને ચઢાવાની રકમમાં કથિત ગેરરીતિ અંગે BKTCએ ચાર સભ્યોની તપાસ સમિતિ બનાવી હતી. આ પેનલે મંગળવાર, 7 જુલાઈએ તપાસ આગળ ધપાવી અને પ્રાથમિક તારણોના આધારે પ્રમોદ નૌટિયાલને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો. મંદિર સમિતિએ જણાવ્યું છે કે તપાસ નિષ્પક્ષ રીતે થઈ શકે અને કોઈ કર્મચારી તપાસ અથવા પુરાવાઓને પ્રભાવિત ન કરી શકે તે માટે આ કાર્યવાહી જરૂરી હતી.
અહીં મહત્વપૂર્ણ છે કે સસ્પેન્શનનો અર્થ દોષિત જાહેર કરવો નથી. પ્રમોદ નૌટિયાલ સામેના આરોપોની અંતિમ સત્યતા પોલીસ તપાસ, સમિતિના અહેવાલ અને કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ નક્કી થશે.
Uttarakhand | A case has been registered against Pramod Nautiyal, Personal Assistant posted in the Office of the Chairman of the Badrinath-Kedarnath Temple Committee (BKTC), at Badrinath Police Station in connection with alleged irregularities related to donations and offerings…
— ANI UP/Uttarakhand (@ANINewsUP) July 8, 2026
પ્રમોદ નૌટિયાલ સામે FIR, BNSની બે કલમો હેઠળ કેસ
BKTCના એક અધિકારી દ્વારા આપવામાં આવેલી લેખિત ફરિયાદના આધારે બદ્રીનાથ પોલીસ સ્ટેશનમાં પ્રમોદ નૌટિયાલ સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS), 2023ની કલમ 306 અને કલમ 316(5) હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. મંદિર સમિતિનો આરોપ છે કે દાન અને ચઢાવાની રકમના સંચાલનમાં ગેરકાયદેસર હસ્તક્ષેપ અથવા નાણાંના દુરુપયોગની પ્રાથમિક સામગ્રી સામે આવી છે.
પોલીસે હવે ફરિયાદ અને પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવેલી માહિતીના આધારે અલગથી ફોજદારી તપાસ શરૂ કરી છે. તપાસ દરમિયાન નાણાકીય રેકોર્ડ, દાનની ગણતરીની પ્રક્રિયા, સંબંધિત કર્મચારીઓની ભૂમિકા અને ઉપલબ્ધ ડિજિટલ પુરાવાઓની તપાસ થઈ શકે છે.
શું છે પ્રમોદ નૌટિયાલ સામેનો મુખ્ય આરોપ?
FIR અને પ્રાથમિક તપાસ અંગેના અહેવાલો મુજબ મંદિરના દાનની રકમના સંચાલનમાં અનધિકૃત હસ્તક્ષેપ થયો હોવાનો આરોપ છે. પ્રમોદ નૌટિયાલે કથિત રીતે મંદિરની દાનરકમ ગેરકાયદેસર રીતે પોતાના કબજામાં લીધી અથવા નિર્ધારિત પ્રક્રિયાથી અલગ રીતે વાળી હોવાનો ફરિયાદમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ આરોપોને હાલ સાબિત તથ્ય તરીકે નહીં, પરંતુ તપાસ હેઠળના આરોપો તરીકે રજૂ કરવા જરૂરી છે. પોલીસે હજુ તપાસ પૂર્ણ કરી નથી અને આરોપી કર્મચારી સામેની અંતિમ જવાબદારી કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ જ નક્કી થશે.
3 જુલાઈએ જ આપવામાં આવી હતી શો-કૉઝ નોટિસ
આ મામલે BKTCએ 3 જુલાઈએ પ્રમોદ નૌટિયાલને કારણદર્શક નોટિસ એટલે કે Show-Cause Notice આપી હતી. નોટિસમાં તેના સત્તાવાર દાયિત્વના નિર્વહન અંગે સામે આવેલા ગંભીર પ્રાથમિક આરોપો પર જવાબ માંગવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં તપાસ માટે અલગ સમિતિ બનાવવામાં આવી અને પ્રાથમિક સામગ્રીના આધારે તેને સસ્પેન્ડ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો.
મંદિર સમિતિનું માનવું છે કે તપાસ દરમિયાન કર્મચારીને પદ પર ચાલુ રાખવાથી નિષ્પક્ષ તપાસ પર અસર થવાની અથવા પુરાવાઓ સાથે હસ્તક્ષેપ થવાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે. આથી તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી સસ્પેન્શનની કાર્યવાહી કરવામાં આવી.
CCTV ફૂટેજ અને દાન સંબંધિત દસ્તાવેજોની તપાસ
BKTCની ચાર સભ્યોની તપાસ પેનલે બદ્રીનાથ ધામમાં લાગેલા CCTV કેમેરાના ફૂટેજની તપાસ શરૂ કરી છે. સાથે દાન અને ચઢાવાની ગણતરી તથા સંચાલન પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા કર્મચારીઓનાં નિવેદનો પણ લેવામાં આવી રહ્યા છે.
તપાસ દરમિયાન નાણાકીય દસ્તાવેજો, મંદિર સમિતિના રેકોર્ડ, દાનની ગણતરી સાથે જોડાયેલી પ્રક્રિયા અને સંબંધિત કર્મચારીઓની કામગીરીની ચકાસણી કરવામાં આવશે. BKTCએ તપાસ માટે જરૂરી તમામ રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ કરાવવાની વાત કરી છે.
હેમંત દ્વિવેદીનો સંદેશ—ભ્રષ્ટાચાર સામે Zero Tolerance
BKTC ચેરમેન હેમંત દ્વિવેદીએ જણાવ્યું છે કે મંદિર સમિતિ ભ્રષ્ટાચાર અને અનિયમિતતા સામે Zero Toleranceની નીતિ પર કામ કરશે. તપાસમાં જે કોઈ વ્યક્તિ દોષિત જણાશે તેની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
તેમણે અગાઉ પણ કહ્યું હતું કે બદ્રીનાથ ધામમાં ભક્તોની આસ્થા સાથે જોડાયેલા દાન અને ચઢાવાના સંચાલન અંગેના આરોપોને અત્યંત ગંભીરતાથી લેવામાં આવ્યા છે અને તપાસ તથ્ય આધારિત તથા નિષ્પક્ષ રીતે કરવામાં આવશે.
BKTCની તપાસથી અલગ ધામી સરકારે બનાવી ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિ
મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીના નિર્દેશ બાદ રાજ્ય સરકારે પણ અલગથી ત્રણ સભ્યોની ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ સમિતિ બનાવી છે. આ તપાસ BKTCની ચાર સભ્યોની આંતરિક પેનલથી સંપૂર્ણપણે અલગ છે.
રાજ્ય સરકારની ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિનું નેતૃત્વ ગઢવાલ ડિવિઝનલ કમિશનર આનંદ સ્વરૂપ કરશે. સમિતિમાં અન્ય બે વરિષ્ઠ અધિકારીઓને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. પેનલને સમગ્ર મામલે વિગતવાર તપાસ કરીને 15 દિવસની અંદર અહેવાલ સોંપવાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
SIT નહીં, ત્રણ સભ્યોની High-Level Committee
આ સમાચાર અંગે એક મહત્વપૂર્ણ તથ્ય એ છે કે ઉત્તરાખંડ સરકારે કોઈ Special Investigation Team એટલે કે SIT બનાવી હોવાની વિશ્વસનીય પુષ્ટિ નથી. ઉપલબ્ધ ચકાસેલી માહિતી મુજબ રાજ્ય સરકારે ત્રણ સભ્યોની High-Level Committee બનાવી છે.
બીજી તરફ BKTC પાસે પોતાની ચાર સભ્યોની આંતરિક તપાસ પેનલ છે. આમ, હાલ બે અલગ તપાસ ચાલી રહી છે—એક મંદિર સમિતિની અને બીજી ઉત્તરાખંડ સરકારની ઉચ્ચસ્તરીય વહીવટી તપાસ. પોલીસ દ્વારા FIRના આધારે ફોજદારી તપાસ અલગથી ચાલી રહી છે.
સરકારની સમિતિ કયા મુદ્દાઓની તપાસ કરશે?
રાજ્ય સરકારની પેનલ બદ્રીનાથ મંદિરના દાન અને ચઢાવાની વ્યવસ્થાપન પ્રક્રિયા, નાણાકીય નિયંત્રણ, કર્મચારીઓની જવાબદારી અને આરોપો સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજોની તપાસ કરશે. સમિતિને સમગ્ર મામલે જવાબદારી નક્કી કરવા અને જરૂરી સુધારાત્મક પગલાં અંગે સરકારને ભલામણ કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
આ નિર્ણયને મંદિરના દાનના સંચાલનમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
ભૈરવ સેના નામના સંગઠનની ફરિયાદ બાદ મામલો ચર્ચામાં આવ્યો
આ સમગ્ર વિવાદ સોશિયલ મીડિયા પર મંદિરના દાન અને ચઢાવાના સંચાલન અંગેના આરોપો સામે આવ્યા બાદ વધુ ગંભીર બન્યો હતો. બાદમાં ભૈરવ સેના નામના સંગઠને ફરિયાદ કરીને મામલાની તપાસ અને FIR નોંધવાની માંગ કરી હતી.
આરોપો સામે આવ્યા બાદ BKTCએ મામલાને ગંભીરતાથી લીધો અને તપાસ પ્રક્રિયા શરૂ કરી. ત્યારબાદ શો-કૉઝ નોટિસ, ચાર સભ્યોની તપાસ સમિતિ, કર્મચારીનું સસ્પેન્શન અને અંતે FIR જેવી કાર્યવાહી સામે આવી.
ત્રણ સ્તરે તપાસથી વધી મામલાની ગંભીરતા
હાલ બદ્રીનાથ દાન વિવાદમાં ત્રણ સ્તરે કાર્યવાહી થઈ રહી છે. પ્રથમ, BKTCની ચાર સભ્યોની આંતરિક પેનલ સમગ્ર પ્રશાસનિક અને પ્રક્રિયાત્મક મામલાની તપાસ કરી રહી છે. બીજું, ઉત્તરાખંડ સરકારની ત્રણ સભ્યોની ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિ 15 દિવસમાં પોતાની તપાસ પૂર્ણ કરશે. ત્રીજું, પોલીસ FIRના આધારે ફોજદારી તપાસ કરી રહી છે.
આ ત્રણેય પ્રક્રિયાના અંતિમ અહેવાલ અને પોલીસ તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે ગેરરીતિનું ચોક્કસ સ્વરૂપ શું હતું, કેટલા નાણાંનો મામલો છે અને અન્ય કોઈ કર્મચારી અથવા અધિકારીની ભૂમિકા હતી કે નહીં.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
