જમ્મુ-કાશ્મીરમાં નોંધાયેલા રોહિંગ્યા અને બાંગ્લાદેશી નાગરિકોની કુલ સંખ્યામાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બહુ મોટો ઉછાળો નોંધાયો નથી, પરંતુ તેમની ભૌગોલિક હાજરીનો વિસ્તાર નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. એક સમયે મુખ્યત્વે જમ્મુ અને સાંબા સુધી મર્યાદિત રહેલા આવા લોકો હવે જમ્મુ તથા કાશ્મીર ખીણના અનેક જિલ્લાઓમાં જોવા મળી રહ્યા છે. ઉપલબ્ધ સરકારી આંકડા મુજબ રાજ્યમાં કુલ 8,160 રોહિંગ્યા અને બાંગ્લાદેશી નાગરિકોની ઓળખ કરવામાં આવી છે, જેમાં 7,656 રોહિંગ્યા અને 504 બાંગ્લાદેશી નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે.
સરકારી ડેટા અનુસાર જમ્મુ પ્રાંતમાં 6,737 રોહિંગ્યા અને 46 બાંગ્લાદેશી રહે છે, જ્યારે કાશ્મીર ખીણમાં 919 રોહિંગ્યા અને 458 બાંગ્લાદેશી નાગરિકોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. જમ્મુ ક્ષેત્રમાં દોડા, જમ્મુ, કઠુઆ, કિશ્તવાડ, પૂંચ, રાજૌરી, રિયાસી, સાંબા, ઉધમપુર અને રામબન જેવા જિલ્લાઓમાં તેમની હાજરી નોંધાઈ છે. કાશ્મીર ખીણમાં શ્રીનગર, બડગામ, ગાંદરબલ, અનંતનાગ, પુલવામા, શોપિયાન, કુલગામ સહિત અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ તેમની હાજરી અંગે માહિતી સામે આવી છે.
જમ્મુ-સાંબાથી આગળ વધ્યો વસવાટનો વિસ્તાર
અગાઉ રોહિંગ્યા અને બાંગ્લાદેશી નાગરિકોની વસાહતો મુખ્યત્વે જમ્મુ અને સાંબા વિસ્તારમાં કેન્દ્રિત હોવાનું માનવામાં આવતું હતું. કાશ્મીર ખીણમાં તેમની સંખ્યા પ્રમાણમાં ઓછી હતી. હવે સરકારી તપાસમાં તેમની હાજરી અનેક નવા જિલ્લાઓમાં નોંધાતા સુરક્ષા અને વસ્તી વિષયક ફેરફારો અંગે ચર્ચા તેજ બની છે.
ખાસ કરીને સરહદી અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં આવી વસાહતોની હાજરીને લઈને સુરક્ષા એજન્સીઓએ વધારાની દેખરેખની જરૂરિયાત દર્શાવી છે. અધિકારીઓએ ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ સમક્ષ ગેરકાયદે ઇમિગ્રેશન, સરહદી જિલ્લાઓમાં મોનિટરિંગ અને સર્વેલન્સ વધુ મજબૂત બનાવવાના મુદ્દાઓ પર વિગતવાર ચર્ચા કરી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
ઘૂસણખોરી બાદ સ્થાનિક વસ્તીમાં ભળી જવાની પદ્ધતિ અંગે ચિંતા
સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે સૌથી મોટી ચિંતા એવા લોકોની ઓળખ કરવાની છે જેઓ કાયદેસર નોંધણી વગર દેશમાં પ્રવેશ્યા બાદ સ્થાનિક વિસ્તારોમાં રહેવા લાગે છે. વિવિધ તપાસોમાં નકલી અથવા ખોટી રીતે મેળવેલા ઓળખ દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને સ્થાનિક નાગરિક તરીકે પોતાની ઓળખ સ્થાપિત કરવાના આરોપો પણ સમયાંતરે સામે આવતા રહ્યા છે.
આ સંદર્ભમાં અધિકારીઓ તપાસ કરી રહ્યા છે કે કોઈ વ્યક્તિ આધાર કાર્ડ, રેશન કાર્ડ, મતદાર ઓળખપત્ર અથવા અન્ય સરકારી દસ્તાવેજો ગેરરીતે મેળવવામાં સફળ થયો છે કે કેમ. જોકે, આવા આરોપોની દરેક વ્યક્તિના સ્તરે અલગથી તપાસ અને કાનૂની ચકાસણી જરૂરી છે.
8,160 લોકોની ઓળખ, રોહિંગ્યાની સંખ્યા સૌથી વધુ
જમ્મુ-કાશ્મીર સરકારે ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિને આપેલી માહિતી પ્રમાણે કુલ 8,160 રોહિંગ્યા અને બાંગ્લાદેશી નાગરિકોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. તેમાં 7,656 રોહિંગ્યા અને 504 બાંગ્લાદેશીનો સમાવેશ થાય છે.
અગાઉના વર્ષોમાં બાયોમેટ્રિક ચકાસણી, નોંધણી અને દસ્તાવેજોની તપાસ શરૂ થતાં સરકાર પાસે ઉપલબ્ધ આંકડાઓમાં પણ ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. હાલનો ડેટા ઓળખાયેલા અને નોંધાયેલા લોકોના સરકારી રેકોર્ડ પર આધારિત છે, જ્યારે નોંધણી વગર રહેતા લોકો અંગે ચોક્કસ સંખ્યા નક્કી કરવી વધુ મુશ્કેલ હોવાનું સુરક્ષા વર્તુળોમાં માનવામાં આવે છે.
કેન્દ્રની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિને સોંપાયા આંકડા
રોહિંગ્યા અને બાંગ્લાદેશી નાગરિકોની હાજરી સંબંધિત આ આંકડા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રચાયેલી High-Level Committee on Demographic Changes (HLCDC) સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે 26 મેના રોજ આ સમિતિની રચના સરહદી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ગેરકાયદે ઇમિગ્રેશન તથા અન્ય કારણોસર થતા વસ્તી પરિવર્તનોનો અભ્યાસ કરવા માટે કરી હતી.
સમિતિએ જમ્મુની મુલાકાત દરમિયાન વહીવટી અને સુરક્ષા અધિકારીઓ પાસેથી માહિતી મેળવી હતી. તેની બેઠકમાં ગેરકાયદે ઇમિગ્રેશનને રોકવા, સરહદી વિસ્તારોમાં દેખરેખ વધારવા અને આવા નાગરિકોની ઓળખ તથા કાનૂની કાર્યવાહી માટે વધુ અસરકારક વ્યવસ્થા બનાવવાના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
નરવાલ સહિતની વસાહતો પર પણ ધ્યાન
જમ્મુમાં રોહિંગ્યા વસાહતો લાંબા સમયથી સુરક્ષા અને વહીવટી એજન્સીઓની નજર હેઠળ છે. ખાસ કરીને જમ્મુ ક્ષેત્રની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદની નજીક આવેલા વિસ્તારોને લઈને અધિકારીઓ વધુ સાવચેતી રાખી રહ્યા છે.
સુરક્ષા અધિકારીઓએ સમિતિ સમક્ષ સંગઠિત અપરાધ, ડ્રગ ટ્રાફિકિંગ અને માનવ તસ્કરી સાથે જોડાયેલા કેટલાક કેસોમાં રોહિંગ્યા વ્યક્તિઓના નામ સામે આવ્યાની ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જોકે આવા આરોપો સમગ્ર રોહિંગ્યા સમુદાય પર લાગુ પડતા નથી અને દરેક કેસમાં વ્યક્તિગત રીતે કાનૂની તપાસ જરૂરી છે.
117 કેસ નોંધાયા હોવાની માહિતી
સરકારી ડેટા મુજબ જમ્મુ વિસ્તારમાં રોહિંગ્યાઓ સાથે સંકળાયેલા 101 કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે કાશ્મીર ખીણમાં 16 કેસ નોંધાયા છે. આમ કુલ 117 કેસ અંગે સમિતિને માહિતી આપવામાં આવી હતી. આ કેસો વિવિધ પ્રકારના આરોપો સાથે સંબંધિત હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ આંકડાઓના આધારે સુરક્ષા એજન્સીઓ હવે માત્ર કુલ સંખ્યાને બદલે તેમની વસાહતો ક્યાં અને કેવી રીતે ફેલાઈ રહી છે તેના પર પણ વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
કાયમી હોલ્ડિંગ અને ડિપોર્ટેશન વ્યવસ્થા પર ચર્ચા
ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ સમક્ષ ગેરકાયદે રીતે રહેતા વિદેશી નાગરિકોની ઓળખ થયા બાદ તેમને કાયદેસર રીતે અટકાયતમાં રાખવા અને નક્કી કરેલી પ્રક્રિયા અનુસાર દેશનિકાલ કરવા માટે વ્યવસ્થિત મિકેનિઝમ તૈયાર કરવાની જરૂરિયાત અંગે પણ ચર્ચા થઈ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં નાગરિકતા, ઓળખ દસ્તાવેજો, બાયોમેટ્રિક ડેટા, પ્રવેશનો માર્ગ અને મૂળ દેશની પુષ્ટિ જેવા મુદ્દાઓ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. કેન્દ્ર અને જમ્મુ-કાશ્મીર પ્રશાસન દ્વારા આગળ કયા પગલાં લેવામાં આવે છે તે ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિના અભ્યાસ અને ભલામણો બાદ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
