હિંદુ ધર્મમાં નવરાત્રીનું વિશેષ મહત્વ છે, જેમાં નવ દિવસ સુધી દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની આરાધના કરવામાં આવે છે. નવરાત્રીના આઠમા દિવસે અષ્ટમી તિથિએ દેવીના આઠમા સ્વરૂપ મહાગૌરીની ઉપાસના કરવામાં આવે છે. મહાગૌરીને શાંતિ, પવિત્રતા અને અખંડ સુખ-સમૃદ્ધિના પ્રતિક સ્વરૂપે પૂજવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અષ્ટમીના દિવસે વિધિપૂર્ણ રીતે માતા મહાગૌરીની પૂજા કરવાથી ભક્તોને સર્વ પ્રકારના પાપ અને દુઃખમાંથી મુક્તિ મળે છે અને રોગો દૂર થાય છે. માતાની કૃપાથી ભક્તોના જીવનમાં શુદ્ધિ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિનો વાસ થાય છે.
પૌરાણિક કથાઓ મુજબ, માતા પાર્વતીએ ભગવાન શિવને પતિ તરીકે મેળવવા માટે અતિ કઠોર તપસ્યા કરી હતી. કહેવાય છે કે હજારો વર્ષ સુધી તેઓએ અન્નજળનું ત્યાગ કરીને માત્ર તપમાં લીન રહી પોતાના મન, વાણી અને શરીરને અડગ ભક્તિમાં સમર્પિત કર્યું હતું. આ અત્યંત કઠિન તપના કારણે તેમનું શરીર ધીમે ધીમે કૃશકાય બની ગયું અને તેજસ્વી રંગ કાળો પડતો ગયો. જ્યારે ભગવાન શિવ માતાની આ અદભૂત તપસ્યાથી પ્રસન્ન થયા, ત્યારે તેમણે માતાને પોતાની પત્ની સ્વરૂપે સ્વીકાર્યા અને ગંગાના પવિત્ર જળથી તેમના શરીરનું અભિષેક કર્યું. ગંગાજળના આ અભિષેકથી માતા પાર્વતીનો રંગ અત્યંત ગૌર (દૂધ જેવા સફેદ) બની ગયો અને અદ્વિતીય કાંતિ પ્રસરી. આ દિવ્ય અને તેજસ્વી રૂપને મહાગૌરી નામે ઓળખવામાં આવ્યું.
માતા મહાગૌરીને શ્વેતાંબરધરા પણ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ શ્વેત (સફેદ) વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી શોભે છે. તેમની કાંતિ શંખ, ચંદ્રમા અને કુંદ ફૂલ જેવી ગોરાવર્ણ છે. મહાગૌરી ચાર ભુજાવાળી છે; એક હાથે ત્રિશૂલ અને બીજા હાથે ડમરુ ધારણ કરે છે, જ્યારે બે હાથોમાં અભય અને વર્દ mudra થી ભક્તોને આશીર્વાદ આપે છે. તેમના વાહન તરીકે સફેદ વૃષભ (બળદ) દર્શાવવામાં આવે છે, જે પવિત્રતા અને ધૈર્યનું પ્રતિક છે. દેવી મહાગૌરીની મુદ્રા અતિ શાંતિપૂર્ણ છે, જે દર્શાવે છે કે ભક્તોની તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરવાની શક્તિ તેમના આશીર્વાદમાં સમાયેલી છે.
નવરાત્રીની અષ્ટમીના દિવસે ભક્તો પ્રાતઃકાળે સ્નાન કરીને શ્વેત વસ્ત્ર ધારણ કરે છે અને માતા મહાગૌરીની પ્રતિમા કે યંત્ર સામે ઘીનો દીવો પ્રગટાવી પૂજન કરે છે. ફૂલ, ચંદન, શ્વેત કમળ અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરીને મહાગૌરીના બીજ મંત્રનો જપ કરવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે ખાસ કરીને શ્વેત રંગના ભોજન અથવા મિષ્ઠાન્નનું ભોગ લગાવવાથી માતા અતિ પ્રસન્ન થાય છે. માતા મહાગૌરીની ઉપાસનામાં નીચેનો બીજ મંત્ર અત્યંત શક્તિશાળી માનવામાં આવે છે:
બીજ મંત્ર:
“श्री क्लीं ह्रीं वरदायै नमः”
આ મંત્રના જાપથી ભક્તોને દિવ્ય તેજ, સ્વાસ્થ્ય, સુખ અને જીવનમાં અખંડ શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે. માતા મહાગૌરીની કૃપાથી ભક્તોના મનના કલુષિત વિચારો દૂર થાય છે અને જીવનમાં નવી ઉર્જા, પવિત્રતા અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિનો પ્રકાશ ફેલાય છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel