ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે ન્યાયપ્રણાલીમાં એક ઐતિહાસિક અને દૂરગામી અસર કરનાર નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ‘લીગલ ઈમરજન્સી’ એટલે કે કાયદાકીય કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં ન્યાય મેળવવા માટે અદાલતના દરવાજા ક્યારેય બંધ નહીં રહે. જો કોઈ નાગરિકને તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા તાત્કાલિક ધરપકડની ધમકી આપવામાં આવે કે તેના મૌલિક અધિકારો પર તાત્કાલિક ખતરો ઊભો થાય, તો તે વ્યક્તિ દિવસ કે રાત, કોઈ પણ સમયે સુપ્રીમ કોર્ટ અથવા હાઇકોર્ટનો સંપર્ક કરી શકે છે અને મધરાતે પણ સુનાવણીની માંગ કરી શકે છે. CJI સૂર્યકાંતે ભારપૂર્વક કહ્યું કે અદાલતનો હેતુ માત્ર કામકાજના સમય સુધી સીમિત રહેવાનો નથી, પરંતુ નાગરિકોના અધિકારોની રક્ષા માટે તે હંમેશા ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ.
વાતચીત દરમિયાન CJIએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ એવો માહોલ બનાવવા માંગે છે જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટ અને હાઇકોર્ટ જનતા માટે સતત ખુલ્લી રહે. તેમણે કહ્યું કે અદાલતી કાર્યવાહી સ્થગિત થયા પછી પણ જો કોઈ વ્યક્તિ ‘લીગલ ઈમરજન્સી’માં હોય, તો તે કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવી શકે છે અને તેની અરજી પર તાત્કાલિક વિચારણા થઈ શકે છે. આ નિવેદન ન્યાયપ્રણાલીમાં જનતાનો વિશ્વાસ વધારનારું અને નાગરિક સ્વતંત્રતાની દિશામાં એક મજબૂત સંદેશ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
CJI સૂર્યકાંતે અદાલતોમાં મોટી સંખ્યામાં પેન્ડિંગ કેસોની સમસ્યા પર પણ વાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે સંવિધાનિક મહત્વ ધરાવતા અનેક મુદ્દાઓ વર્ષોથી લંબાઈ રહ્યા છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને વધુને વધુ બંધારણીય બેંચોની રચના કરવાની જરૂર છે. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે SIR (સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન) જેવા મુદ્દાઓ, જે બિહાર બાદ 11 રાજ્યોમાં અમલમાં છે, તેને કોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યું છે અને આવા મામલાઓ માટે વિશાળ બેંચની જરૂર પડે છે.
સબરીમાલા મંદિર કેસ અંગે પણ CJIએ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે તમામ ઉંમરની મહિલાઓને સબરીમાલા મંદિરમાં પ્રવેશની મંજૂરી આપવાના સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા સામે દાખલ થયેલી અરજીઓ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને મહિલા અધિકારો વચ્ચેના સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલી છે. આ મુદ્દાની ગંભીરતા અને વ્યાપક અસરને જોતા નવ સભ્યોની બંધારણીય બેંચ રચવાનો વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ઉપરાંત CJI સૂર્યકાંતે વકીલોની કામગીરી અંગે પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે હવે મહત્વપૂર્ણ કેસોમાં વકીલો અનંત સમય સુધી દલીલો ચાલુ રાખી શકશે નહીં. દલીલો માટે નિશ્ચિત સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવશે અને તેનું કડક પાલન કરવું પડશે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં મૌખિક દલીલો વધુ સંક્ષિપ્ત, મુદ્દાસર અને સમયબદ્ધ હોવી જોઈએ તેવો સ્પષ્ટ સંદેશ તેમણે આપ્યો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતીય ન્યાયપ્રણાલીમાં અગાઉ પણ કેટલાક અત્યંત સંવેદનશીલ અને ઐતિહાસિક મામલાઓમાં મધરાતે સુનાવણી થઈ ચૂકી છે. 1992ના અયોધ્યા વિવાદ, 1993માં યાકુબ મેમણની ફાંસી, 2005-06ના નિઠારી કાંડ અને 2018માં કર્ણાટક સરકાર રચનાના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે રાત્રે મોડે સુધી સુનાવણી કરી હતી. હવે CJI સૂર્યકાંતના આ નિર્ણયથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ન્યાય મેળવવાનો અધિકાર સમયથી પર છે અને ‘લીગલ ઈમરજન્સી’માં અદાલત 24 કલાક નાગરિકોની સાથે ઉભી રહેશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
