પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર એટલે કે PoKમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સ્થિતિ અત્યંત તંગ અને ભયજનક બની રહી છે. મૂળભૂત અધિકારો, રાજકીય સુધારા, મોંઘવારી અને સરકારની નીતિઓ વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવી રહેલા સ્થાનિક નાગરિકો પર પાકિસ્તાની સેના દ્વારા દમન કરવામાં આવી રહ્યું હોવાના ગંભીર અહેવાલો સામે આવ્યા છે. પ્રદર્શનકારીઓ પર સુરક્ષા દળોએ અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો હોવાના દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેમાં અનેક લોકોનાં મોત થયાં છે, જ્યારે ડઝનબંધ લોકો ગુમ હોવાનું સ્થાનિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
JAAC અને સ્થાનિક પ્રશાસન વચ્ચેની વાટાઘાટો નિષ્ફળ
PoKમાં ચાલી રહેલા આંદોલનનું નેતૃત્વ ‘જોઈન્ટ અવામી એક્શન કમિટી’ એટલે કે JAAC દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે. સ્થાનિક લોકો મોંઘવારી, વીજળીના ઊંચા દર, જીવનજરૂરી વસ્તુઓની અછત, રાજકીય અધિકારો અને શાસકીય નીતિઓમાં સુધારાની માંગ કરી રહ્યા છે.
JAACના પ્રતિનિધિઓ અને સ્થાનિક પ્રશાસન વચ્ચે યોજાયેલી વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગયા બાદ વિરોધ પ્રદર્શન વધુ ઉગ્ર બન્યાં હતાં. પોલીસે કસ્ટડીમાં લીધેલા પ્રદર્શનકારીઓની મુક્તિ અને અન્યાયી નીતિઓ પાછી ખેંચવાની માંગ સાથે હજારો લોકો મુઝફ્ફરાબાદ તરફ માર્ચ કરી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન સુરક્ષા દળો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ સર્જાતાં સ્થિતિ વધુ વણસી ગઈ હતી.
પાકિસ્તાની સેનાના ગોળીબારમાં અનેક લોકોનાં મોતનો દાવો
સ્થાનિક અહેવાલો અને આંદોલન સાથે જોડાયેલા લોકોના દાવા પ્રમાણે, પ્રદર્શનકારીઓને વિખેરવા માટે પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળોએ ગોળીબાર કર્યો હતો. છેલ્લા બે મહિનાથી ચાલી રહેલા આંદોલન દરમિયાન 90થી વધુ લોકોનાં મોત થયાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે મૃતકો અને ઘાયલોની ચોક્કસ સંખ્યા અંગે સત્તાવાર રીતે અલગ-અલગ આંકડા સામે આવી રહ્યા છે.
ગોળીબાર બાદ અનેક લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હોવાના પણ અહેવાલ છે. મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત કરવામાં આવી છે, જ્યારે કેટલાક લોકો અંગે કોઈ માહિતી ન મળતાં તેમના પરિવારજનોમાં ભય અને ચિંતા ફેલાઈ છે.
રાવલકોટમાં સૌથી ગંભીર સ્થિતિ
PoKના રાવલકોટ વિસ્તારમાં સ્થિતિ સૌથી વધુ ગંભીર હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે. પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા મુજબ, ગોળીબાર અને હિંસક અથડામણો બાદ અનેક સ્થળોએ મૃતદેહો અને ઘાયલ લોકો નજરે પડ્યા હતા. મોટી સંખ્યામાં લોકો ઘાયલ થતાં બચાવ કામગીરી માટે એમ્બ્યુલન્સ અને અન્ય વાહનો પણ ઓછા પડી રહ્યા હતા.
સ્થાનિક લોકો પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકીને ઘાયલ પ્રદર્શનકારીઓને હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરતા જોવા મળ્યા હતા. ગોળીબાર બાદ કેટલાક વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ પર લોહિયાળ દૃશ્યો સર્જાયાં હોવાના દાવા કરવામાં આવ્યા છે. હોસ્પિટલોમાં ઘાયલોની વધતી સંખ્યાને કારણે તબીબી વ્યવસ્થા પર પણ ભારે દબાણ સર્જાયું છે.
મુઝફ્ફરાબાદ તરફ માર્ચ દરમિયાન હિંસા
પોલીસ કસ્ટડીમાં રહેલા કાર્યકરો અને પ્રદર્શનકારીઓની મુક્તિની માંગ સાથે હજારો લોકો મુઝફ્ફરાબાદ તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા. પ્રદર્શનકારીઓએ સરકાર સામે સૂત્રોચ્ચાર કરીને રાજકીય અને આર્થિક સુધારાની માંગ કરી હતી.
માર્ચ દરમિયાન સુરક્ષા દળોએ અનેક સ્થળોએ રસ્તાઓ બંધ કર્યા હોવાના અહેવાલ છે. પ્રદર્શનકારીઓને રોકવા માટે લાઠીચાર્જ, ટિયર ગેસ અને ગોળીબારનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાના દાવા બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં તંગદિલી વધી હતી.
હિંસા વચ્ચે ચૂંટણી યોજવાના પ્રયાસ સામે વિરોધ
એક તરફ PoKમાં ભારે હિંસા, વિરોધ પ્રદર્શન અને અસ્થિરતાનું વાતાવરણ છે, ત્યારે બીજી તરફ પાકિસ્તાન દ્વારા ચૂંટણી પ્રક્રિયા યોજવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. મતદાન દરમિયાન વિવિધ રાજકીય જૂથો વચ્ચે અથડામણ, બેલેટ બોક્સ સળગાવવાની ઘટના અને ગોળીબારના બનાવો સામે આવ્યા હોવાના અહેવાલ છે.
સ્થાનિક લોકોનો આક્ષેપ છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં યોજાતી ચૂંટણી નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક હોઈ શકે નહીં. પ્રદર્શનકારીઓ ચૂંટણી પ્રક્રિયાને અન્યાયી ગણાવીને લોકશાહીના નામે થઈ રહેલા દમનનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.
મૂળભૂત અધિકારો અને મોંઘવારી મુખ્ય મુદ્દા
PoKમાં ચાલી રહેલા આંદોલન પાછળ મોંઘવારી, વીજળીના ઊંચા ભાવ, લોટ અને અન્ય જીવનજરૂરી વસ્તુઓની કિંમત, બેરોજગારી અને રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ જેવા મુદ્દાઓ મુખ્ય હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે.
સ્થાનિક નાગરિકોનો આરોપ છે કે પાકિસ્તાન સરકાર દાયકાઓથી PoKના કુદરતી સંસાધનોનો ઉપયોગ કરી રહી છે, પરંતુ સ્થાનિક જનતાને તેના પ્રમાણમાં સુવિધાઓ અને અધિકારો આપવામાં આવતા નથી. આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને વહીવટી ભેદભાવને કારણે લોકોમાં સરકાર સામે ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
ભારતનું PoK અંગે સ્પષ્ટ વલણ
ભારતનું સતત વલણ રહ્યું છે કે સમગ્ર જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ ભારતનાં અવિભાજ્ય અંગ છે. ભારતે અગાઉ પણ PoKમાં થતા વિરોધ પ્રદર્શન અને સ્થાનિક નાગરિકો સામેની કાર્યવાહીને લઈને પાકિસ્તાનની નીતિઓની ટીકા કરી છે.
ભારતના મતે PoKમાં જોવા મળતો અસંતોષ પાકિસ્તાન દ્વારા દાયકાઓથી કરવામાં આવેલા શોષણ, રાજકીય અન્યાય, આર્થિક ભેદભાવ અને સ્થાનિક નાગરિકોના અધિકારોના દમનનું પરિણામ છે. ભારતે પાકિસ્તાનને પોતાના કબજાવાળા વિસ્તારોમાં માનવ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન બંધ કરવા અંગે પણ વારંવાર જણાવ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સમક્ષ માનવ અધિકારોનો મુદ્દો
PoKમાં વધતી હિંસા બાદ માનવ અધિકારોના મુદ્દે પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. પ્રદર્શનકારીઓ પર ગોળીબાર, મોટી સંખ્યામાં ધરપકડ, ગુમ થયેલા નાગરિકો અને ઘાયલોને સારવાર મેળવવામાં પડતી મુશ્કેલીઓ અંગે સ્થાનિક સંગઠનો ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલા સંગઠનો આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર સંસ્થાઓને પરિસ્થિતિનું સ્વતંત્ર નિરીક્ષણ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. સાથે જ તેઓ અટકાયત કરાયેલા તમામ નાગરિકોને મુક્ત કરવા અને ગોળીબારની ઘટનાઓની નિષ્પક્ષ તપાસ કરાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
