ભારત સરકારના માતા અને બાળક આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવનાર સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમોમાંથી એક Pradhan Mantri Surakshit Matritva Abhiyan (PMSMA)એ પોતાના સફળતાપૂર્વકના 10 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે.
આ ઐતિહાસિક અવસર પર દેશભરમાં વિવિધ કાર્યક્રમો, આરોગ્ય જાગૃતિ અભિયાનો અને વિશેષ કેમ્પો દ્વારા આ યોજનાની સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે. છેલ્લા એક દાયકામાં આ અભિયાન લાખો ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયું છે.
માતૃત્વ અને શિશુ આરોગ્યમાં નોંધપાત્ર સુધારો
છેલ્લા 10 વર્ષ દરમિયાન PMSMAએ દેશના કરોડો પરિવારોના જીવનમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવ્યું છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ, આદિવાસી અને પછાત વિસ્તારોમાં ગર્ભવતી મહિલાઓને ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્ય સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આ યોજના અત્યંત અસરકારક સાબિત થઈ છે.
આ અભિયાનના પરિણામે:
- શિશુ મૃત્યુદરમાં ઘટાડો
- માતૃત્વ મૃત્યુદરમાં નોંધપાત્ર સુધારો
- સંસ્થાકીય પ્રસૂતિઓમાં વધારો
- ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતી ગર્ભાવસ્થાની વહેલી ઓળખ
- સમયસર સારવાર અને તબીબી માર્ગદર્શન
સંભવ બન્યું છે.
શું છે પ્રધાનમંત્રી સુરક્ષિત માતૃત્વ અભિયાન?
વર્ષ 2016માં Narendra Modiના વિઝન હેઠળ શરૂ કરાયેલ આ યોજના દરેક સગર્ભા મહિલાને સુરક્ષિત ગર્ભાવસ્થા અને સ્વસ્થ માતૃત્વનો અધિકાર સુનિશ્ચિત કરવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી.
આ યોજના અંતર્ગત દર મહિનાની 9મી તારીખે દેશની સરકારી હોસ્પિટલો, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો અને કોમ્યુનિટી હેલ્થ સેન્ટરોમાં ગર્ભવતી મહિલાઓને મફત અને વ્યાપક આરોગ્ય તપાસની સુવિધા આપવામાં આવે છે.
ખાસ કરીને ગર્ભાવસ્થાના બીજા અને ત્રીજા ત્રિમાસિક દરમિયાન મહિલાઓની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવે છે.
જોખમી ગર્ભાવસ્થાની સમયસર ઓળખ
PMSMAનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસું એ છે કે તે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન સંભવિત જોખમોને સમયસર ઓળખવામાં મદદ કરે છે.
આ યોજના હેઠળ:
- એનિમિયા (લોહીની કમી)
- હાઈ બ્લડ પ્રેશર
- ગર્ભાવસ્થાકાળીન ડાયાબિટીસ
- હાઈ-રિસ્ક પ્રેગ્નન્સી
જેવા જોખમોની વહેલી તકે ઓળખ કરવામાં આવે છે.
નિષ્ણાત ડોક્ટરો દ્વારા આવી મહિલાઓને વિશેષ દેખરેખ હેઠળ રાખીને જરૂરી સારવાર આપવામાં આવે છે, જેના કારણે માતા અને બાળક બંનેના જીવનનું રક્ષણ થાય છે.
ખાનગી ડોક્ટરોનું અનોખું યોગદાન
આ અભિયાનની સૌથી વિશેષ અને સફળ બાબતોમાંની એક ખાનગી તબીબોનું સ્વૈચ્છિક યોગદાન છે.
દેશભરના હજારો:
- ગાયનેકોલોજિસ્ટ
- પ્રસૂતિ નિષ્ણાત
- ખાનગી હોસ્પિટલોના તબીબો
દર મહિનાની 9મી તારીખે સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં જઈને કોઈપણ પ્રકારની ફી લીધા વગર પોતાની સેવાઓ આપે છે.
આ જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી મોડલને વૈશ્વિક સ્તરે પણ એક સફળ આરોગ્ય પહેલ તરીકે જોવામાં આવે છે.
ટેક્નોલોજી સાથે વધુ મજબૂત બન્યું અભિયાન
ડિજિટલ હેલ્થકેરના યુગમાં PMSMAને પણ વધુ આધુનિક બનાવવામાં આવ્યું છે.
હવે આ યોજના અંતર્ગત:
- ડિજિટલ હેલ્થ રેકોર્ડ
- હેલ્થ આઈડી આધારિત ટ્રેકિંગ
- માતા અને બાળકના આરોગ્યનું ડિજિટલ મોનિટરિંગ
- સમયસર રસીકરણની માહિતી
- પોષણ સહાય અને અનુસરણ
જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી રહી છે.
આ ડિજિટલ સિસ્ટમથી ગર્ભવતી મહિલાઓ અને નવજાત શિશુઓને સતત આરોગ્ય દેખરેખ હેઠળ રાખવામાં મદદ મળે છે.
‘સ્વસ્થ માતા, સ્વસ્થ ભારત’ તરફ મહત્વપૂર્ણ પગલું
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મતે પ્રધાનમંત્રી સુરક્ષિત માતૃત્વ અભિયાન માત્ર એક આરોગ્ય યોજના નથી, પરંતુ ‘સ્વસ્થ માતા, સ્વસ્થ બાળક અને સ્વસ્થ ભારત’ના વિઝનને સાકાર કરતું રાષ્ટ્રીય મિશન છે.
10 વર્ષ પૂર્ણ કરનાર આ અભિયાન આજે પણ લાખો મહિલાઓ માટે સુરક્ષિત માતૃત્વની આશા અને વિશ્વાસનું પ્રતિક બની રહ્યું છે અને આવનારા વર્ષોમાં પણ માતા-બાળક આરોગ્ય ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપતું રહેશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
