રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ની કાનૂની સ્થિતિ, નોંધણી અને આર્થિક પારદર્શિતા અંગે કર્ણાટક સરકારના મંત્રી પ્રિયાંક ખડગેએ ઉઠાવેલા સવાલોને લઈને હવે RSSના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે ખુલ્લો જવાબ આપ્યો છે. તેમણે ખડગેના ખુલ્લા પત્રને માત્ર એક ‘રાજકીય પબ્લિસિટી સ્ટંટ’ ગણાવીને તેના પર કોઈ વિશેષ મહત્વ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
મોહન ભાગવતે જણાવ્યું કે સંઘ તેના સ્થાપનાકાળથી જ આવા પ્રકારના રાજકીય આક્ષેપો અને વિવાદોનો સામનો કરતો આવ્યો છે. તેમણે કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે, “જો ક્યારેક આવા વિવાદો ન થાય તો અમને લાગે કે કંઈક ખૂટે છે.” તેમના જણાવ્યા મુજબ RSSની તમામ પ્રવૃત્તિઓ સંપૂર્ણપણે જાહેર અને પારદર્શક છે. દેશભરમાં યોજાતી સંઘની શાખાઓ ખુલ્લા મેદાનોમાં યોજાય છે અને સ્વયંસેવકો સમાજની વચ્ચે રહીને કાર્ય કરે છે.
RSSની નોંધણી અંગે શું કહ્યું?
RSSની કાનૂની નોંધણી અંગે પૂછાયેલા સવાલોના જવાબમાં મોહન ભાગવતે કહ્યું કે દેશમાં અનેક એવી પરંપરાગત અને સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓ છે જેની અલગથી નોંધણી નથી. તેમણે ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે હિન્દુ ધર્મ પણ કોઈ સરકારી રજિસ્ટરમાં નોંધાયેલો નથી.
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સામાન્ય રીતે સરકારી ગ્રાન્ટ અથવા નાણાકીય સહાય મેળવવા માટે સંસ્થાઓને નોંધણી કરાવવાની જરૂર પડે છે, પરંતુ RSS ક્યારેય કોઈ સરકારી ફંડ અથવા ગ્રાન્ટ લેતું નથી. તેથી સંગઠનને અલગથી નોંધણી કરાવવાની જરૂરિયાત ક્યારેય અનુભવાઈ નથી.
#WATCH | Thrissur | Reacting to Karnataka Minister Priyank Kharge's statement, RSS Chief Mohan Bhagwat says, "I don't need to respond. There are so many unregistered things going on, and we are not secretive. We are working in the open. We are calling people and telling them… pic.twitter.com/3zDXPJVZp4
— ANI (@ANI) June 16, 2026
બે વખત પ્રતિબંધ છતાં યથાવત રહ્યું સંઘનું અસ્તિત્વ
મોહન ભાગવતે યાદ અપાવ્યું કે બ્રિટિશ શાસનથી લઈને સ્વતંત્ર ભારત સુધી RSS પર બે વખત પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. જોકે કાનૂની પ્રક્રિયા અને સત્યાગ્રહ દ્વારા તે પ્રતિબંધો બાદમાં દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના મત મુજબ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો એ જ સાબિત કરે છે કે સરકારો RSSના અસ્તિત્વ અને તેની કામગીરીથી સંપૂર્ણપણે વાકેફ હતી.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે 1950ના દાયકામાં RSSએ પોતાનું લેખિત બંધારણ પણ સરકાર સમક્ષ રજૂ કર્યું હતું અને છેલ્લા લગભગ 100 વર્ષમાં સંગઠનની કાનૂની માન્યતા અંગે કોઈ પ્રશ્ન ઉભો થયો નથી.
પ્રિયાંક ખડગેએ શું માંગણી કરી હતી?
કર્ણાટકના આઈટી-બીટી અને ગ્રામ વિકાસ મંત્રી પ્રિયાંક ખડગેએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક ખુલ્લો પત્ર શેર કરીને RSSની આર્થિક પારદર્શિતા અને કાનૂની સ્થિતિ અંગે અનેક સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
ખડગેએ દલીલ કરી હતી કે જો RSS દેશનું સૌથી મોટું સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક સંગઠન હોવાનો દાવો કરે છે, તો તેને અન્ય ટ્રસ્ટો, એનજીઓ અને સંસ્થાઓની જેમ જ નાણાકીય ઓડિટ, આવક-ખર્ચની વિગતો અને બંધારણીય માપદંડોનું પાલન કરવું જોઈએ.
તેમણે RSS પાસે તેની કુલ સંપત્તિ, ભંડોળના સ્ત્રોતો, ટેક્સ સ્ટેટસ અને સંગઠનના પદાધિકારીઓની માહિતી જાહેર કરવાની માંગ પણ કરી હતી.
Dear Shri Mohan Bhagwat ji,
My letter will reach you shortly. However, I thought it was important to draw your attention to this matter early.
——————————-
Firstly, congratulations to the RSS on completing 100 years.
An organisation that claims over 60,000 shakhas and crores of… pic.twitter.com/IZy4oeKdMp
— Priyank Kharge / ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ (@PriyankKharge) June 15, 2026
કર્ણાટકમાં RSSનું વિશાળ નેટવર્ક
પ્રિયાંક ખડગેએ પોતાના પત્રમાં RSSના 2025-26ના ‘અખિલ ભારતીય પ્રતિનિધિ સભા’ના અહેવાલનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું હતું કે માત્ર કર્ણાટક રાજ્યમાં જ RSSની 4,127 દૈનિક શાખાઓ અને 1,389 સાપ્તાહિક મિલન યોજાય છે.
તેમના જણાવ્યા મુજબ આટલો મોટો સામાજિક પ્રભાવ ધરાવતી સંસ્થાએ પારદર્શિતાના ઉચ્ચ માપદંડો અપનાવવા જોઈએ અને પોતાની આર્થિક તથા વહીવટી વિગતો જાહેર કરવી જોઈએ.
રાજકીય ચર્ચા વધુ ગરમાવાની શક્યતા
પ્રિયાંક ખડગેના પત્ર અને મોહન ભાગવતના જવાબ બાદ હવે RSSની કાનૂની સ્થિતિ, નોંધણી અને આર્થિક પારદર્શિતા અંગેની ચર્ચા વધુ તેજ બનવાની શક્યતા છે. એક તરફ કોંગ્રેસ અને કેટલાક વિરોધ પક્ષો RSS પાસેથી વધુ પારદર્શિતાની માંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ RSS પોતે હંમેશા જાહેર જીવનમાં કાર્યરત અને સમાજને જવાબદાર હોવાનું દલીલ કરી રહ્યું છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
