અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સરકારે નિકાહ, તલાક અને બાળનિકાહ સંબંધિત નવો કાયદો જાહેર કર્યો છે, જેને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારે વિવાદ ઉભો થયો છે. તાલિબાનના સર્વોચ્ચ નેતા હિબતુલ્લાહ અખુન્દઝાદાની મંજૂરી બાદ 31 કલમો ધરાવતો આ કાયદો સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે.
આ નવા નિયમોને માનવાધિકાર સંગઠનો દ્વારા મહિલાઓના હકો પર ગંભીર પ્રહાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.
શું છે નવો કાયદો?
‘Principles of Separation Between Spouses’ નામના આ કાયદામાં લગ્ન અને તલાક સંબંધિત અનેક મુદ્દાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે:
- બાળનિકાહ
- ગુમ થયેલા પતિના કેસ
- વ્યભિચારના આરોપ
- ધર્મપરિવર્તન
- બળજબરીથી અલગ પાડવા
આ કાયદો ખાસ કરીને મહિલાઓના અધિકારોને અસર કરે છે, જે કારણે તેની સામે વિરોધ વધી રહ્યો છે.
સૌથી વિવાદાસ્પદ જોગવાઈ
કાયદાની સૌથી વધુ ટીકા આ જોગવાઈને લઈને થઈ રહી છે:
જો પ્યુબર્ટી પછીની ‘કુંવારી છોકરી’ નિકાહ અંગે ચૂપ રહે, તો તેની ચૂપ્પીને સંમતિ તરીકે માનવામાં આવશે
પરંતુ:
- છોકરા માટે આ નિયમ લાગુ નથી
- પહેલેથી લગ્ન કરેલી મહિલાની ચૂપ્પીને સંમતિ માનવામાં નહીં આવે
આ જોગવાઈને લિંગભેદી અને અન્યાયી ગણાવીને ભારે વિરોધ થઈ રહ્યો છે.
‘ખિયાર અલ-બુલુઘ’ શું છે?
કાયદામાં ‘ખિયાર અલ-બુલુઘ’ સિદ્ધાંતનો પણ સમાવેશ થયો છે:
- બાળપણમાં થયેલા લગ્નને પુખ્ત વયે પહોંચ્યા બાદ રદ કરી શકાય
- પરંતુ તે માટે તાલિબાન કોર્ટની મંજૂરી ફરજિયાત રહેશે
આને કેટલાક લોકો માટે રાહત તરીકે જોવામાં આવે છે, પરંતુ કોર્ટની શરતને કારણે તેની અસર મર્યાદિત માનવામાં આવી રહી છે.
સંરક્ષકોને વિશાળ સત્તાઓ
નવા કાયદા હેઠળ:
- પિતા અને દાદાને બાળનિકાહ માટે વિશેષ અધિકારો આપવામાં આવ્યા છે
- જો તેઓ અત્યાચારી કે અયોગ્ય ગણાય, તો લગ્ન રદ થઈ શકે છે
પરંતુ માનવાધિકાર સંગઠનો કહે છે કે આ જોગવાઈઓનો દુરુપયોગ થવાની શક્યતા વધારે છે.
વૈશ્વિક સ્તરે ટીકા
તાલિબાન દ્વારા લાવવામાં આવેલ આ કાયદો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે:
- મહિલાઓના શિક્ષણ પર પ્રતિબંધ
- નોકરી અને જાહેર જીવનમાં ભાગીદારી પર નિયંત્રણ
જેવી નીતિઓને કારણે પહેલેથી જ વૈશ્વિક સ્તરે ટીકા થઈ રહી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
