સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષાને લઈને કેન્દ્ર સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. આ દરમિયાન Facebook અને Instagramની પેરન્ટ કંપની Meta બાળ શોષણ અને બાળ સુરક્ષા સંબંધિત ગંભીર મામલાઓની માહિતી સંબંધિત કાયદાકીય એજન્સીઓને રિપોર્ટ કરવા સંમત થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સોશિયલ મીડિયા પર બાળકોની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમજૂતી કરવામાં આવશે નહીં.
Instagram પર વાંધાજનક જાહેરાતો બાદ શરૂ થયો વિવાદ
આ સમગ્ર મામલો Instagram પર બાળ જાતીય શોષણ સંબંધિત વાંધાજનક પેઇડ જાહેરાતો સામે આવ્યા બાદ ચર્ચામાં આવ્યો હતો. અહેવાલો અનુસાર, કેટલીક જાહેરાતો દ્વારા યુઝર્સને અન્ય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ તરફ લઈ જવામાં આવતા હોવાની બાબત સામે આવી હતી.
મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY)એ Meta પાસેથી સ્પષ્ટતા માગી હતી. કંપનીને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી જાહેરાતો સામે તાત્કાલિક પગલાં લેવા અને આવી સામગ્રી દૂર કરવા સૂચના આપવામાં આવી હતી.
NCPCRએ Meta Indiaના અધિકારીઓને કર્યા હતા સમન્સ
વિવાદ બાદ નેશનલ કમિશન ફોર પ્રોટેક્શન ઓફ ચાઇલ્ડ રાઇટ્સ (NCPCR)એ પણ મામલાની નોંધ લીધી હતી. બાળ સુરક્ષા સંબંધિત પ્રશ્નોને લઈને Meta Indiaના અધિકારીઓને સમન્સ પાઠવીને તેમની પાસેથી જવાબ માગવામાં આવ્યો હતો.
આ મુદ્દો માત્ર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પૂરતો સીમિત ન રહેતાં વિવિધ સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા પણ તેની તપાસ અને દેખરેખ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
NHRCએ માંગ્યો Action Taken Report
નેશનલ હ્યુમન રાઇટ્સ કમિશન (NHRC)એ પણ મામલાની ગંભીરતા ધ્યાનમાં રાખીને સંબંધિત કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને દિલ્હી પોલીસ પાસેથી અત્યાર સુધી લેવામાં આવેલા પગલાં અંગે Action Taken Report માગ્યો હતો.
આ કાર્યવાહી બાદ સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓની જવાબદારી, ઓનલાઈન જાહેરાતોની ચકાસણી અને બાળકો માટે જોખમી કન્ટેન્ટને ઝડપથી ઓળખીને દૂર કરવાની વ્યવસ્થા અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
Metaએ શું કહ્યું?
Metaએ સરકાર સમક્ષ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરતાં જણાવ્યું છે કે કંપનીએ જાણીજોઈને યુઝર્સને આવા સંવેદનશીલ અથવા ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટ સાથે ટાર્ગેટ કર્યા નથી. કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે, તેની નીતિઓનું ઉલ્લંઘન કરતી જાહેરાતો દૂર કરવામાં આવી છે અને તેની સાથે જોડાયેલા એકાઉન્ટ્સ સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
Metaનું કહેવું છે કે બાળ શોષણ સંબંધિત સામગ્રી સામે તેની ઝીરો-ટોલરન્સ પોલિસી છે. કંપની આવા કન્ટેન્ટને શોધવા, ઓળખવા અને પ્લેટફોર્મ પરથી દૂર કરવા માટે ટેક્નોલોજી અને AI આધારિત સિસ્ટમનો પણ ઉપયોગ કરે છે.
બાળ સુરક્ષા સંબંધિત કેસ રિપોર્ટ કરવા Meta સંમત
સરકારી સૂત્રોને ટાંકતા અહેવાલો અનુસાર, Meta બાળ સુરક્ષા અને બાળ શોષણ સંબંધિત ગંભીર મામલાઓની માહિતી કાયદાકીય એજન્સીઓ સમક્ષ રિપોર્ટ કરવા માટે સંમત થઈ છે. સરકાર આ પગલાને ઓનલાઈન બાળ સુરક્ષાની દિશામાં શરૂઆત તરીકે જોઈ રહી છે.
જોકે, સરકારનું માનવું છે કે માત્ર રિપોર્ટિંગ પૂરતું નથી. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સે જોખમી અથવા ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટને વહેલી તકે ઓળખવા, તેને દૂર કરવા અને ફરીથી આવું કન્ટેન્ટ પ્લેટફોર્મ પર ન ફેલાય તે માટે અસરકારક વ્યવસ્થા ઊભી કરવી જરૂરી છે.
Government Sources: Meta agrees to report child sexual abuse cases to law enforcement agencies. Government of India is continuously engaging with social media platforms to curb harmful information. Online safety of children is a fundamental principle for any social media to… pic.twitter.com/JGrHV7QA9R
— ANI (@ANI) September 15, 2026
અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ સાથે પણ સરકારનો સંપર્ક
બાળકો માટે સુરક્ષિત ડિજિટલ વાતાવરણ ઊભું કરવા કેન્દ્ર સરકાર અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ સાથે પણ સંપર્કમાં હોવાનું જણાવાયું છે. સરકારનો હેતુ તમામ પ્લેટફોર્મ્સ પર બાળકોને નુકસાન પહોંચાડી શકે તેવા કન્ટેન્ટની ઓળખ અને તેને ઝડપથી દૂર કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે.
આ સાથે પ્લેટફોર્મ્સ પર પ્રકાશિત થતી પેઇડ જાહેરાતોની જવાબદારી અને મોનિટરિંગ વ્યવસ્થા પણ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની છે.
નિયમોનું પાલન નહીં થાય તો કાયદાકીય કાર્યવાહી
કેન્દ્ર સરકારે સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષા માટે જરૂરી અને નક્કર પગલાં ભરવા પડશે. નિયમો અને કાયદાકીય જવાબદારીઓનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહેનારા પ્લેટફોર્મ્સ સામે લાગુ કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
બાળકો માટે વધુ સુરક્ષિત ઓનલાઈન વાતાવરણ ઊભું કરવા સરકાર સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓની જવાબદારી અને નિયમોના અમલને વધુ મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
