ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)ના સોનાના ભંડારને લઈને તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલ બાદ દેશભરમાં ચર્ચા અને વિવાદ સર્જાયો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સંસ્થા બ્લૂમબર્ગે પોતાના અહેવાલમાં દાવો કર્યો હતો કે RBIએ વિદેશી હૂંડિયામણ જાળવવા માટે અંદાજે 12 બિલિયન યુએસ ડોલર મૂલ્યનું સોનું વેચી દીધું છે. જોકે હવે આ સમગ્ર મામલે મોટો વળાંક આવ્યો છે અને બ્લૂમબર્ગે સત્તાવાર રીતે પોતાની ભૂલ સ્વીકારીને માફી માંગી છે.
વિવાદ બાદ ભારત સરકારની ફેક્ટચેક એજન્સી PIBએ તરત જ આ દાવાને ખોટો અને ભ્રામક ગણાવ્યો હતો. PIBએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે RBI દ્વારા કોઈપણ પ્રકારનું સોનું વેચવામાં આવ્યું નથી અને રિઝર્વ બેન્ક પોતાના માસિક બુલેટિનમાં સોનાના ભૌતિક ભંડાર અંગેની સંપૂર્ણ માહિતી જાહેર કરતી રહે છે.
બ્લૂમબર્ગે કેમ પાછો ખેંચ્યો રિપોર્ટ?
બ્લૂમબર્ગ ન્યૂઝે પોતાના સ્પષ્ટીકરણમાં જણાવ્યું કે તેમના આર્થિક વિશ્લેષણ વિભાગ દ્વારા ગણતરી દરમિયાન ટેકનિકલ ભૂલ થઈ હતી. RBIના સોનાના ભંડારનું મૂલ્યાંકન કરતી વખતે વિશ્લેષકોએ આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણ મુજબ ઉપયોગમાં લેવાતા ‘London Bullion Market Association (LBMA)’ના અગાઉના દિવસના સોનાના ભાવના બદલે, ભૂલથી ભારતીય સ્થાનિક બજારના તે જ દિવસના ભાવોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
આ ગણતરીની ખામીને કારણે એવું લાગ્યું કે RBIના ગોલ્ડ રિઝર્વમાં ઘટાડો થયો છે. પરંતુ બાદમાં થયેલી સમીક્ષા બાદ સ્પષ્ટ થયું કે મે 2026 દરમિયાન RBIના સોનાના સ્ટોકમાં કોઈ ફેરફાર થયો નહોતો અને ભંડાર સંપૂર્ણપણે યથાવત રહ્યો હતો.
Bloomberg has retracted a post on X based off an inaccurate Bloomberg Economics report https://t.co/XtCWbLM03p https://t.co/JrW6Pymib4
— Bloomberg (@business) June 4, 2026
PIBએ કર્યો હતો ફેક્ટચેક
બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ બાદ PIB Fact Checkએ સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય માધ્યમો દ્વારા સ્પષ્ટતા કરી હતી કે RBI દ્વારા સોનું વેચવાના દાવાઓ તથ્યવિહિન છે.
સરકારે નાગરિકોને અપીલ કરી હતી કે તેઓ RBI અને અન્ય સત્તાવાર સ્ત્રોતોમાંથી મળતી માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખે અને અફવાઓથી દૂર રહે. RBIની વેબસાઇટ પર સોનાના ભંડાર અને વિદેશી હૂંડિયામણ અંગેના તમામ સત્તાવાર આંકડા નિયમિત રીતે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
RBIના ગોલ્ડ રિઝર્વમાં સતત વધારો
સરકારી અને RBIના સત્તાવાર આંકડા મુજબ ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણમાં સોનાનો હિસ્સો સતત વધી રહ્યો છે.
- સપ્ટેમ્બર 2025માં સોનાનો હિસ્સો: 13.92%
- માર્ચ 2026માં સોનાનો હિસ્સો: 16.70%
- મે 2026માં સોનાનો હિસ્સો: 16.85%
આ આંકડા સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે RBIએ સોનું વેચ્યું નથી, પરંતુ દેશના કુલ વિદેશી હૂંડિયામણમાં સોનાનું મહત્વ અને હિસ્સો વધતો રહ્યો છે.
વૈશ્વિક મીડિયા માટે પણ મહત્વનો પાઠ
આ સમગ્ર ઘટનાએ દર્શાવ્યું છે કે નાણાકીય અને આર્થિક અહેવાલોમાં આંકડાકીય ચોકસાઈ કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે. એક નાની ગણતરીની ભૂલ પણ વૈશ્વિક સ્તરે ગેરસમજ અને બજારમાં અનાવશ્યક ચર્ચાઓને જન્મ આપી શકે છે.
બ્લૂમબર્ગ દ્વારા માફી માંગીને રિપોર્ટ પાછો ખેંચવાનો નિર્ણય એ પણ દર્શાવે છે કે વિશ્વસનીય પત્રકારિતામાં ભૂલ સ્વીકારવી અને સુધારો કરવો એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે જેટલું સમાચાર પ્રકાશિત કરવું.
ભારતના ગોલ્ડ રિઝર્વ અંગેની આ ઘટના પછી RBIના સત્તાવાર આંકડાઓ અને PIBના ફેક્ટચેકની વિશ્વસનીયતા વધુ મજબૂત બની છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
