મધ્ય પ્રદેશના છિંદવાડા જિલ્લામાં કિડની ફેલ્યર થવાને કારણે 16 બાળકોના મોતના ગંભીર અને સંવેદનશીલ મામલે સમગ્ર રાજ્યમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. રાજ્યના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ કંટ્રોલ વિભાગની તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે આ મોત પાછળનું મુખ્ય કારણ ગુજરાતમાં બનાવવામાં આવેલી બે કફ સિરપોમાં ડાયએથિલિન ગ્લાઇકોલ (DEG) નામના ખતરનાક કેમિકલનું પ્રમાણ મર્યાદા કરતાં ઘણું વધુ હોવું છે. DEG કેમિકલ માનવ શરીરમાં અત્યંત ઝઘડુ છે અને તેનો વધારે પ્રમાણ લીધા પછી કિડની ફેલ્યર, લિવરનું નુકસાન અને અહીં સુધી કે મગજમાં હેમરેજ જેવી જીવલેણ સ્થિતિ સર્જી શકે છે.
આ ગંભીર બનાવાના ખુલાસા પછી ગુજરાત સરકાર તરત જ એક્શનમાં આવી છે. રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે જણાવ્યું કે બજારમાં ઉપલબ્ધ બંને કફ સિરપના તમામ જથ્થા પરત ખેંચવા અને બજારમાંથી રીકોલ કરવા આદેશ આપ્યા ગયા છે. ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ ડિપાર્ટમેન્ટની ટીમ આ પ્રક્રિયા પર સતત નજર રાખી રહી છે અને દવાઓની સપ્લાય ચેઇનમાં એક પણ અસુરક્ષિત પેઢી ઉપલબ્ધ ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે.
જોકે, આ બંને વિવાદિત સિરપ રી-લાઇફ (Re-Life) કફ સિરપ, જે M/s Shape Pharma Pvt. Ltd. દ્વારા બનાવવામાં આવી છે, અને રેસ્પિફ્રેશ ટીઆર (Respifresh TR) કફ સિરપ, જે M/s Rednonex Pharmaceuticals Pvt. Ltd. દ્વારા ઉત્પાદન થાય છે,ને જ નોટ ઓફ સ્ટાન્ડર્ડ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ આરોગ્ય મંત્રીએ ગુજરાતમાં અન્ય તમામ કફ સિરપ ઉત્પાદક કંપનીઓના ઉત્પાદનોની પણ સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવાનો આદેશ આપી છે. તપાસ દરમિયાન 14 નમૂનાઓ લઈ લેવામાં આવ્યા છે, જે સરકારના લેબોરેટરીમાં પરીક્ષણ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. આ લેબોરેટરી રિપોર્ટના આધારે આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવશે.
છિંદવાડામાં આ ઘટનાઓ સિતંબરમાં ઘટી હતી, જ્યાં વાઇરલ તાવ અને શરદીના ઉપચાર માટે કફ સિરપ આપવાથી બાળકોની તબિયત ખરાબ થઈ હતી. દર્દી બાળકોને છિંદવાડા અને નાગપુરની હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરાયા, પરંતુ 9 બાળકોને બચાવવામાં નિષ્ફળતા મળી. આ ઘટના પછી સમગ્ર રાજ્યમાં એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ વિભાગ અને કેન્દ્રિય ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CDSCO) દ્વારા સંયુક્ત તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
અન્ય રાજ્યોમાં પણ અસર: રાજસ્થાનમાં છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં બે બાળકોના મોત સામે આવ્યા છે. સીકરના એક 5 વર્ષના બાળકને કફ સિરપ પીધા થોડા કલાકોમાં મૃત્યુ થયું, જ્યારે મેડિકલ સ્ટોર્સ દ્વારા આપવામાં આવેલા બીજા કફ સિરપના કારણે સમ્રાટ જાધવ નામના બે વર્ષના બાળકનું મૃત્યુ થયું. આ ઘટનાએ બાળકોના સ્વાસ્થ્ય અને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
આ મામલે આરોગ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું છે કે સમગ્ર રાજ્યમાં 624 ઓરલ લિક્વિડ ઉત્પાદક કંપનીઓના ઉત્પાદન પર કડક દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. દરેક ફેક્ટરીમાં પાણીની ગુણવત્તા, કાચા માલના સ્ત્રોત, ઉત્પાદન પ્રક્રિયા, ક્વોલિટી કંટ્રોલ સિસ્ટમ અને નમૂનાઓની ચકાસણી કડકપણે કરવામાં આવશે. નોટ ઓફ સ્ટાન્ડર્ડ (NSQ) જાહેર થયેલી દવાઓ બજારમાંથી પાછી ખેંચી નાખવામાં આવશે, જેથી કોઈ પણ અસુરક્ષિત પેઢી ગ્રાહકો સુધી ન પહોંચે.
આ કડક કાર્યવાહીથી સરકારનો ઉદ્દેશ છે કે બાળકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થાય અને આવા ઘટનાઓ ફરી નહીં બને. DEG કેમિકલના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને, આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા તમામ પ્રોડક્ટ્સની વિગતવાર તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે અને ઉત્પાદનની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે. આ ઘટનાએ ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં કડક નિયમન અને જાહેર સ્વાસ્થ્યના સુરક્ષા માપદંડોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો સંકેત આપ્યો છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
