દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ ઇન્ડિયાએ તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં ડિનોટિફાઇડ, નોમેડિક અને સેમી-નોમેડિક જનજાતિઓની વસ્તી ગણતરી અલગથી કરવાની માગ સાથે દાખલ જાહેરહિત અરજી (PIL) ફગાવી દીધી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ જણાવ્યું કે દેશ ‘કાસ્ટલેસ સોસાયટી’ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે અને આવા સમયમાં વધુ વિભાજન તરફ દોરી જતી પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવું યોગ્ય નથી.
આ મામલો જસ્ટિસ સૂર્યકાંત અને જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચીની બેન્ચ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. અરજદારે દલીલ કરી હતી કે બ્રિટિશ શાસનકાળથી આ સમુદાયો સાથે અન્યાય થતો આવ્યો છે અને તેમની અલગ ઓળખ સાથે વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવે તો તેમની વાસ્તવિક સંખ્યા અને પરિસ્થિતિ જાણી શકાય.
હાલમાં ભારતમાં વસ્તીગણતરીમાં મુખ્યત્વે SC (અનુસૂચિત જાતિ), ST (અનુસૂચિત જનજાતિ) અને અન્ય વર્ગોનો સમાવેશ થાય છે. અરજદારે માંગણી કરી હતી કે ડિનોટિફાઇડ ટ્રાઇબ્સને પણ અલગ કેટેગરીમાં સામેલ કરવામાં આવે. જોકે, કોર્ટે આ દલીલ સ્વીકારી નહીં અને કહ્યું કે આ મુદ્દો નીતિગત નિર્ણયનો છે, જેમાં અદાલત સીધી હસ્તક્ષેપ કરી શકે નહીં.
કોર્ટે વધુમાં નોંધ્યું કે ભારત વિવિધતા ધરાવતો દેશ છે અને અહીં સમાજને વધુ વિભાજિત કરવા કરતાં સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવું વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. અદાલતે આ અરજીને “વિભાજન વધારવાની સમજદારીપૂર્વકની રમત” ગણાવી અને કહ્યું કે આવા પ્રયાસોના મૂળ વિશે પણ તપાસ કરવાની જરૂર છે.
આ સાથે જ, કોર્ટે અરજદારને યોગ્ય સત્તાવાળાઓ સમક્ષ રજૂઆત કરવાની છૂટ આપી હતી, પરંતુ અદાલતમાં આ અરજીને સ્વીકાર્ય ગણવામાં આવી નથી.
ઇતિહાસની વાત કરીએ તો, બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન ક્રિમિનલ ટ્રાઇબ્સ એક્ટ 1871 હેઠળ કેટલીક જાતિઓને ‘અપરાધી’ તરીકે જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ કાયદા હેઠળ સમગ્ર સમુદાયને શંકાની નજરે જોવામાં આવતો હતો અને તેમની પ્રવૃત્તિઓ પર કડક નિયંત્રણ રાખવામાં આવતું હતું. સ્વતંત્રતા પછી આ કાયદો રદ કરવામાં આવ્યો અને આ જાતિઓને ‘ડિનોટિફાઇડ’ કરવામાં આવી.
વિશેષજ્ઞોના મતે, સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય સામાજિક સમાનતા અને એકતા તરફ મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે, પરંતુ સાથે જ ડિનોટિફાઇડ અને વિચરતી જનજાતિઓના વિકાસ અને ઓળખ અંગેની ચર્ચા આગળ પણ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
