કર્ણાટકના બેંગલુરુમાં વિદ્યાર્થી સંગઠનો દ્વારા યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામના સમર્થનમાં પોસ્ટરો દર્શાવવાનો મામલો સામે આવ્યો છે. બેંગલુરુ પોલીસે આ મામલે એક અજાણી મહિલા વિરુદ્ધ FIR નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર આ ઘટના શુક્રવાર, 24 જુલાઈ, 2026ના રોજ સાંજે લગભગ 5થી 5.30 વાગ્યાની વચ્ચે બેંગલુરુના ફ્રીડમ પાર્ક ખાતે બની હતી. અહીં દિલ્હી ખાતે વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી કથિત પોલીસ કાર્યવાહીનો વિરોધ કરવા અને તત્કાલીન કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ સાથે પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રદર્શનમાં અંદાજે 1,000થી 1,500 લોકો સામેલ થયા હોવાનું પોલીસ ફરિયાદમાં જણાવાયું છે.
પ્રદર્શન દરમિયાન દેખાયા વિવાદાસ્પદ પ્લેકાર્ડ
ફ્રીડમ પાર્ક ખાતે પોલીસ બંદોબસ્તમાં તૈનાત સબ-ઇન્સ્પેક્ટરે એક યુવતીને ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામના સમર્થનવાળા પ્લેકાર્ડ પકડીને ઊભેલી જોઈ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
પોલીસ ફરિયાદ પ્રમાણે પ્લેકાર્ડ પર “Umar Khalid Zindabad”, “Sharjeel Imam Zindabad” અને “Ukhaad Le BLR Police” જેવા નારા લખવામાં આવ્યા હતા. પોલીસનો દાવો છે કે આવા શબ્દો ઉશ્કેરણીજનક હતા અને જાહેર શાંતિ ભંગ થવાની શક્યતા ઊભી કરી શકે તેમ હતા.
સ્થળ પરથી પ્લેકાર્ડ કબજે ન થઈ શક્યા
ફરિયાદમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે પોલીસ અધિકારીએ મહિલાની નજીક પહોંચીને પોસ્ટરો કબજે કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે ભીડ વચ્ચે પોસ્ટરો છુપાવી દેવામાં આવ્યા અને મહિલા ત્યાંથી ગાયબ થઈ ગઈ હોવાનો પોલીસનો દાવો છે.
મોટી સંખ્યામાં લોકો હાજર હોવાથી પોલીસ સ્થળ પરથી પ્લેકાર્ડ જપ્ત કરી શકી નહોતી અને મહિલાની ઓળખ પણ થઈ શકી નહોતી. આ કારણે FIRમાં તેને અજાણી મહિલા તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે.
CCTV અને પોલીસ કેમેરાના ફૂટેજની તપાસ
ઘટના બાદ પોલીસે ફ્રીડમ પાર્કના CCTV કેમેરા તેમજ સ્થળ પર તૈનાત પોલીસ કર્મચારીઓના કેમેરામાં રેકોર્ડ થયેલા વીડિયો તપાસ્યા હતા.
પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે ફૂટેજમાં એક યુવતી પોસ્ટરો પ્રદર્શિત કરતી જોવા મળી હતી. તપાસ અધિકારીઓ હવે તેની ઓળખ, પ્રદર્શનમાં તેની હાજરીનું કારણ અને પોસ્ટરો કોણે તૈયાર કર્યા હતા તે અંગે તપાસ કરી રહ્યા છે.
હાલ સુધી મહિલાની સત્તાવાર ઓળખ જાહેર કરવામાં આવી નથી અને કોઈ ધરપકડ પણ કરવામાં આવી નથી.
ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ 192 હેઠળ કેસ
બેંગલુરુ પોલીસે અજાણી મહિલા વિરુદ્ધ ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023ની કલમ 192 હેઠળ ગુનો નોંધ્યો છે.
કલમ 192 સામાન્ય રીતે રમખાણ કરાવવાના ઇરાદે અથવા રમખાણ થવાની શક્યતા હોવાની જાણ હોવા છતાં ઉશ્કેરણીજનક કૃત્ય કરવા સંબંધિત છે. જોકે FIR નોંધાવું દોષ સાબિત થવા સમાન નથી. તપાસ અને ત્યારબાદ અદાલતી પ્રક્રિયા દ્વારા જ આરોપોની કાનૂની સ્થિતિ નક્કી થશે.
કર્ણાટક વિદ્યાર્થી સંગઠને યોજ્યું હતું પ્રદર્શન
અહેવાલો પ્રમાણે આ પ્રદર્શન કર્ણાટક વિદ્યાર્થી સંગઠનના નેતૃત્વ હેઠળ યોજાયું હતું. પ્રદર્શનકારીઓ દિલ્હી ખાતે વિદ્યાર્થીઓ વિરુદ્ધ થયેલી કથિત લાઠીચાર્જ કાર્યવાહીનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા.
પ્રદર્શનનું મુખ્ય કેન્દ્ર પરીક્ષાઓ, વિદ્યાર્થી પ્રશ્નો અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલયની જવાબદારી અંગે હતું. ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ પણ પ્રદર્શનના મુખ્ય મુદ્દાઓ પૈકી એક હતી.
ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામ કોણ છે?
ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામ 2020ના ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હી રમખાણોની કથિત મોટી સાજિશ સાથે જોડાયેલા કેસમાં UAPA હેઠળ આરોપોનો સામનો કરી રહ્યા છે.
બંને લાંબા સમયથી જેલમાં છે અને તેમની જામીન અરજીઓ તથા ટ્રાયલને લઈને રાજકીય અને કાનૂની ચર્ચા ચાલતી રહી છે. તેમના સમર્થકો તેમને રાજકીય કાર્યકરો અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના મુદ્દા સાથે જોડે છે, જ્યારે દિલ્હી પોલીસ અને પ્રોસિક્યુશન તેમને રમખાણોની કથિત સાજિશમાં ભૂમિકા ધરાવતા આરોપી તરીકે રજૂ કરે છે.
કાનૂની રીતે બંને આરોપી છે; અંતિમ દોષ અથવા નિર્દોષતા સંબંધિત ટ્રાયલ પૂર્ણ થયા બાદ જ નક્કી થશે.
પોસ્ટરો અને વિદ્યાર્થી પ્રદર્શન વચ્ચેના સંબંધની તપાસ
બેંગલુરુ પોલીસ હવે તપાસ કરી રહી છે કે પોસ્ટરો લાવનાર મહિલા પ્રદર્શનનું આયોજન કરનાર સંગઠન સાથે સંકળાયેલી હતી કે સ્વતંત્ર રીતે ત્યાં પહોંચી હતી.
હાલ ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં આયોજક સંગઠને આ પોસ્ટરો તૈયાર કર્યા હોવાનો કોઈ પુરાવો અથવા સત્તાવાર પોલીસ નિષ્કર્ષ જાહેર થયો નથી. તેથી સમગ્ર વિદ્યાર્થી પ્રદર્શન અથવા તમામ પ્રદર્શનકારીઓને આ પોસ્ટરો સાથે જોડવું યોગ્ય નહીં ગણાય.
તપાસમાં નીચેના મુદ્દાઓ પર ધ્યાન આપવામાં આવી શકે છે:
- પોસ્ટરો કોણે તૈયાર કર્યા?
- મહિલા કયા સંગઠન સાથે સંકળાયેલી હતી?
- પોસ્ટરો અગાઉથી આયોજન કરીને લાવવામાં આવ્યા હતા કે નહીં?
- અન્ય કોઈ વ્યક્તિએ પોસ્ટરો છુપાવવામાં મદદ કરી હતી કે નહીં?
- પ્રદર્શનના આયોજકોને આ અંગે જાણ હતી કે નહીં?
પોલીસ સ્વયં ફરિયાદી બની
આ કેસમાં કોઈ ખાનગી વ્યક્તિએ ફરિયાદ નોંધાવી નથી. પ્રદર્શન દરમિયાન બંદોબસ્તમાં હાજર સબ-ઇન્સ્પેક્ટરે જ ફરિયાદ નોંધાવી હતી.
તેમની ફરિયાદના આધારે પોલીસે FIR નોંધી છે. પોલીસનું કહેવું છે કે પ્રદર્શન શાંતિપૂર્ણ રીતે ચાલી રહ્યું હતું, પરંતુ પોસ્ટરોના નારા ઉશ્કેરણીજનક હોવાથી જાહેર વ્યવસ્થા બગડવાની શક્યતા હતી.
ગોવામાં પણ ‘Free Umar Khalid’ પોસ્ટર અંગે વિવાદ
બેંગલુરુની ઘટના પહેલાં ગોવાના પણજીમાં પણ એક પ્રદર્શન દરમિયાન “Free Umar Khalid” લખેલું પ્લેકાર્ડ જોવા મળતાં વિવાદ સર્જાયો હતો.
અહેવાલો પ્રમાણે આ મુદ્દે ભાજપના કાર્યકરો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે તણાવ ઊભો થયો હતો. પોલીસે કેટલાક લોકોને અટકાયતમાં લીધા હતા. જોકે ગોવા અને બેંગલુરુના બંને બનાવો વચ્ચે સીધો સંગઠનાત્મક સંબંધ હોવાનું કોઈ સત્તાવાર પ્રમાણ હાલ ઉપલબ્ધ નથી.
અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને જાહેર વ્યવસ્થા અંગે ચર્ચા
આ ઘટનાએ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, રાજકીય પોસ્ટરો અને પોલીસ કાર્યવાહી અંગે ફરી ચર્ચા ઊભી કરી છે.
એક તરફ પોલીસનું કહેવું છે કે પોસ્ટરો પર લખાયેલા ચોક્કસ શબ્દો જાહેર શાંતિ ભંગ કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા હતા. બીજી તરફ નાગરિક અધિકાર સમર્થકો સામાન્ય રીતે દલીલ કરે છે કે કોઈ આરોપીની મુક્તિની માંગ કરવી અથવા તેના સમર્થનમાં નારો લગાવવો માત્ર એટલા માટે આપમેળે ગુનો બની જતો નથી.
આ મામલે અંતિમ કાનૂની નિર્ણય એ બાબત પર આધાર રાખશે કે પોસ્ટરોની ભાષા, સંદર્ભ, ઇરાદો અને તેનાથી હિંસા અથવા રમખાણ માટે ખરેખર ઉશ્કેરણી થઈ શકે તેમ હતી કે નહીં.
તપાસ ચાલુ, ધરપકડ નહીં
બેંગલુરુ પોલીસે મહિલાની ઓળખ મેળવવા માટે CCTV અને વીડિયો ફૂટેજનું વિશ્લેષણ ચાલુ રાખ્યું છે.
અહેવાલ લખાયો ત્યાં સુધી કોઈ આરોપીની ધરપકડ કરવામાં આવી નથી. પોલીસ મહિલાની ઓળખ થયા બાદ તેને પૂછપરછ માટે બોલાવી શકે છે અને પોસ્ટરોના સ્ત્રોત અંગે વધુ માહિતી મેળવી શકે છે. કેસની તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ પોલીસ ચાર્જશીટ દાખલ કરશે કે FIRમાં અન્ય લોકોનાં નામ ઉમેરશે તે સ્પષ્ટ થશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
