ગુજરાત હાઇકોર્ટે તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાઈકોર્ટની કાર્યવાહી અને કેસની દલીલો માટે માત્ર અંગ્રેજી ભાષાનો જ ઉપયોગ કરી શકાય છે, અને આ નિયમમાંથી છૂટછાટ આપી શકાતી નથી. અદાલતે એક અરજદારની તે અરજી ફગાવી દીધી હતી, જેમાં તેમણે પોતાનો કેસ ગુજરાતી ભાષામાં દલીલ કરવાની પરવાનગી માંગેલી હતી. આ અરજી હાઈકોર્ટની રજિસ્ટ્રીની સમિતિ દ્વારા આપવામાં આવેલા પ્રમાણપત્રને પડકારતી હતી, જેમાં સમિતિએ અરજદારને ‘પાર્ટી-ઈન-પર્સન’ તરીકે, એટલે કે વકીલ વગર જાતે કેસ લડવાની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
સમિતિનું માનવું હતું કે અરજદારને અંગ્રેજી ભાષામાં પૂરતી સમજ અને પકડ નથી, જેના કારણે તેઓ કોર્ટની કાર્યવાહી દરમિયાન યોગ્ય રીતે દલીલો રજૂ કરી શકશે નહીં અને અદાલતને જરૂરી સહકાર આપી શકશે નહીં. અરજદારે પોતાની દલીલમાં કહ્યું હતું કે હાઈકોર્ટમાં માત્ર અંગ્રેજીમાં કાર્યવાહી કરવાનો આગ્રહ રાખવો એ તેમના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે અને તેમને પોતાની માતૃભાષા ગુજરાતીમાં દલીલો કરવાની મંજૂરી મળવી જોઈએ. આ મામલે જસ્ટિસ અનિરુદ્ધ પી. માયીની ખંડપીઠે વિગતવાર સુનાવણી કરી હતી.
અદાલતે બંધારણની જોગવાઈઓ અને અગાઉના અનેક ચુકાદાઓનો સંદર્ભ આપતાં જણાવ્યું કે હાઈકોર્ટની સત્તાવાર ભાષા અંગ્રેજી છે અને તેથી કેસની રજૂઆત તથા દલીલો અંગ્રેજીમાં જ થવી ફરજિયાત છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે અરજદાર માત્ર ધોરણ 10 સુધી ભણેલા છે અને તેઓ અંગ્રેજી ભાષા સમજી કે બોલી શકતા નથી. આવી સ્થિતિમાં તેઓ અંગ્રેજીમાં પોતાના વિચારોની સ્પષ્ટતા કરી શકતા નથી કે કેસની હકીકતો યોગ્ય રીતે રજૂ કરી શકતા નથી, જેના કારણે કોર્ટને યોગ્ય સહાય મળવાની શક્યતા રહેતી નથી.
કોર્ટે વધુમાં કહ્યું કે જો ગુજરાતી ભાષામાં દલીલો કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે તો હાઈકોર્ટની કાર્યવાહી સમજવા માટે દુભાષિયાની જરૂર પડશે, જે હાઈકોર્ટની નક્કી કરેલી પ્રક્રિયા અને કાર્યપદ્ધતિ મુજબ યોગ્ય નથી. જોકે, અરજદારને ન્યાયથી વંચિત ન રહે તે માટે અદાલતે તેમને હાઈકોર્ટ લીગલ સર્વિસ કમિટી પાસે મોકલ્યા હતા, જ્યાં તેમને સરકારી ખર્ચે કાનૂની સહાય પૂરી પાડવામાં આવી અને કેસ લડવા માટે વકીલની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
અંતમાં, અદાલતે ઠેરવ્યું કે રજિસ્ટ્રીની સમિતિ દ્વારા અરજદારને ‘પાર્ટી-ઈન-પર્સન’ તરીકે દલીલ કરવાની મંજૂરી ન આપવાનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે યોગ્ય છે અને તેમાં કોઈ ખામી નથી. હાઈકોર્ટની કાર્યવાહીમાં અંગ્રેજી ભાષાની અનિવાર્યતા જાળવી રાખતાં, કોર્ટે અરજદારની અરજીને ગુણદોષના આધારે ફગાવી દીધી.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
